Boekbesprekingen

Doorgeven alstublieft!; uitgave CAMA-Zending, Utrecht, prijs ƒ 12,50.
Dit boekje bevat achttien moderne zendingsverhalen. De eerste dertien verhalen gaan terug op ware gebeurtenissen, de laatste vijf willen aangeven wat zending in onze tijd is.
De verhalen die opgenomen zijn handelen in Afrika en Indonesië. Ze zijn bedoeld om tieners te laten nadenken over zending, over Gods werk in de wereld, over de kracht van het geloof in Jezus Christus.
Uit de verhalen kunnen jongeren leren onder welke moeilijke omstandigheden het Evangelie wordt gebracht en hoe machtig het Woord Gods is om ook daar mensen tot het geloof in Christus te brengen.
Deze bundel zendingsverhalen is een jubileumbundel, uitgegeven ter gelegenheid van het vijftigjarig bestaan van CAMA, de Christian and Missionary Alliance, een geloofszending met vertakkingen in vele landen.
In de verhalen is hier en daar te merken dat het boekje uit deze kring voortkomt; toch is het niet goed altijd de nadruk te leggen op dat wat scheiding brengt tussen kerkelijke- en geloofszending. Er is bovenal reden dankbaar te zijn dat velen op allerlei wijzen horen van Gods reddende daden in Jezus Christus.
C. Snoei

Mare de Klijn, Raakvlakken van kunst en religie, uitg. v. d. Berg, Kampen, 165 blz., prijs ƒ 19,50.
De auteur is docent aan de Christelijke Academie voor Beeldend Kunstonderwijs in Kampen. In het kader van zijn werk was hij geroepen de nodige keren bezinningsmomenten voor te bereiden en uit te spreken in de kring van studenten en docenten aan de Academie. Uiteraard kom je dan terecht bij wat de auteur in de titel aangeeft met 'raakvlakken van kunst en religie'. Over deze uiterst boeiende materie kom je niet elke dag publicaties tegen, zeker niet vanuit een positief-christelijke levensovertuiging, als in deze bundel. Wat vooral boeit is dat de auteur het hele eigentijdse levensgevoel in zijn overwegingen betrekt. Bijvoorbeeld de moeite die mensen, vooral jongeren in onze tijd hebben om tot Godservaring te komen. De Klijn pakt dat probleem op vanuit het dagboek van de Noor Petter Moen, geschreven tijdens de laatste Wereldoorlog in een cel. Veel mensen leven vandaag innerlijk in een beangstigende situatie van eenzame verlorenheid in een onpersoonlijke verzakelijkte wereld. Ons hele bestaan, onze cultuur en ook wijzelf lijken God te ontkennen, op zijn minst zijn bestaan te verdringen, aldus de schrijver. God is naar de marge van ons leven gedegradeerd en daarmee sociaal-maatschappelijk onschadelijk gemaakt. Met gelovigen houdt onze maatschappij geen rekening. Men tolereert ze hoogstens. Hoe lang nog? De achtergrond van het hele hier aangeduide probleem acht de auteur vooral hierin gelegen dat de rede de grote vijand van het geloof is geworden. Ze sluiten elkaar uit. Sinds Descartes is de menselijke rede beslissend criterium geworden voor betrouwbare kennis. De rede is geheel geïsoleerd uit de menselijke totaalervaring van de wereld. En zo is ontstaan de moderne, natuurwetenschappelijke objectiviteit dïe geen hogere macht erkent boven de empirisch waarneembare werkelijkheid dan alleen het verstandelijke inzicht en dat trekt uiteindelijk ook het bestaan van God in twijfel. De Klijn stelt daartegenover dat de rede helemaal niet zo objectief is als velen waar willen hebben. Verderop in de bundel komt de auteur enigszins op deze materie terug. Hij doet dat als hij ingaat op de auto-suggestieve methode vaft Emile Coué, voorloper van Freud. In een technocultuur als de onze is zijn alle onvoorspelbaarheden van het leven weggerationaliseerd en is het irationele door de mechanisering van ons wereldbeeld zo grondig uitgebannen dat we doen alsof het niet bestaat. Maar het opmerkelijke doet zich voor dat in de crisis van onze cultuur blijkt dat de techniek en de rationele logica geen beslissende macht over ons leven hebben. En dan ineens doemen irrationele machten weer op. De magie bloeit en het sectarisme tiert welig. Waarom lopen mensen dan toch de kerk niet binnen? Waarom kiezen ze verkeerd? De Klijn acht dat voor een deel de schuld van de kerk. De verkondiging van de kerk is veelal een binnenkerkelijke aangelegenheid geworden. De wervende kracht is weggevallen. Mensen worden er niet meer door in hun hart geraakt. Het christelijke geloof valt in een vacuüm. Het dreigt ten dode opgeschreven te geraken. Het gehoor van veel mensen is afgestompt. En de boodschap is onverstaanbaar geworden. Mensen willen iets zien, willen tastbare concrete bewijzen. Ik kan niet alles uit deze interessante bundel uitvoerig naar voren halen. Deze kleine greep mag aangeven dat we hier te doen hebben met een reeks waardevolle overwegingen. Zeer de moeite waard en daarom graag aanbevolen.
J. Maasland, C. a. d. IJ.

Over lijden en God, drs. L. van Driel, uitg. De Groot Goudriaan, Kampen, 1988, 63 blz., prijs ƒ 10,–.
Nog een boekje over een thematiek, die vandaag de dag velen bezighoudt. Ditmaal toegesneden op de maat van jongeren. Als zodanig is het ook zeker geslaagd. Op heldere, aansprekende wijze wordt uiteengezet hoe Kushner en Calvijn over deze dingen spreken. Daarna worden ook andere stemmen hoorbaar om te laten zien dat beide schrijvers niet alleen staan. In het slothoofdstuk zoekt de schrijver voorzichtig zijn weg tussen hen door. Op die weg wil hij vooral pastoraalverantwoord spreken. En we vallen hem daar graag in bij.
Toch hield ik wel enige aarzeling. Pastoraalverantwoord is toch ook bijbels-verantwoord? En is de souvereiniteit Gods, die het denken van Calvijn doortrekt niet een duidelijk bijbels motief? Overigens besef ik best, dat in een zo bescheiden bestek als de serie Pasmunt uitzet niet alles aan de orde kan komen. Het boekje is waard om gelezen en overwogen te worden.
K., W.

Bulhof, Ilse N. Darwins Origin of Species: Betoverende wetenschap. Uitg.: Ambo, Baarn; 1988; 166 blz. Prijs: ƒ 39,50.
The Origin of Species, geschreven door Charles Darwin, was op de dag van verschijnen, 24 november 1859, reeds uitverkocht. Ook latere drukken van het boek werden vlot verkocht. Inmiddels is The Origin of Species in ongeveer 30 talen vertaald en uitgegeven.
Waaraan dankt dit werk haar grote succes? Met deze vraag heeft Ilse N. Bulhof zich beziggehouden in haar studie: Darwins Origin of Species: Betoverende wetenschap. De oorsprong der soorten is geschreven voor de wat meer ontwikkelde lezer uit Darwins tijd. Hoewel het primair een wetenschappelijk werk is, verwierf het zich tevens een literaire plaats onder de wetenschappelijke boeken.
Darwin trad in de voetsporen van zijn grootvader Erasmus Darwin, die evenals een twintigtal andere natuuronderzoekers over evolutie had geschreven. Toch is de evolutietheorie onlosmakelijk verbonden met de naam van Charles Darwin. Als eerste had hij uitgebreide onderzoekingen verricht om bewijzen voor de evolutietheorie aan te voeren. Als uitgangspunt voor zijn verklaring hoe soorten veranderen ging hij uit van de natuurlijke selectie.
Ilse Bulhof noemt nog een reden voor het succes dat Darwin had met zijn Origin of Species. Zij wijt dit vooral aan Darwins overredingskracht en niet zozeer aan de uitkomst van zijn observaties. Hij richt zich direct tot zijn lezers. Hij spreekt hen toe en last smakelijke anekdotes in. Darwins werk rangschikt ze onder de wetenschappelijke boeken met een literaire kracht.
De schrijfster vindt Darwins tekst een treffend voorbeeld van de macht, die de taal ook in de wetenschap uitoefent. De boodschap is goed verpakt. Darwin bood een oplossing, zo schrijft ze, die vroeg of laat vrijwel alle wetenschappers overtuigd heeft, nl. dat er na het begin van de schepping een langzame transformatie door natuurlijke selectie heeft plaatsgevonden en dat de levende wezens van een enkele of van meerdere voorouders afstammen (blz. 36).
Bulhof heeft sympathie voor Darwins werk. Juist deze sympathie deel ik niet met haar. Dat Darwins theorie in Nederland snel wortel schoot (blz. 45) mede door voorafgaande discussies door andere geleerden, is een verdrietige zaak. De evolutietheorie, hoe ook verpakt, is een ernstige aanranding van Gods Woord en effent de weg tot Schriftkritiek. Studies, die het lezen van Darwins werk om wat voor reden dan ook aanmoedigen, propageren deze verschrikkelijke dwaalleer.
J. Slot

Geroepen om te leven, Harold S. Kushner, uitg. Ten Have Baarn, 1988, 127 blz.
Opnieuw verscheen bij deze uitgever een boekje van de bekende rabbijn uit Amerika Kushner. Ditmaal is het een verzameling uitgewerkte preken, uitgesproken ter gelegenheid van de joodse feesten. Ik heb de indruk dat dit boekje het meer zal moeten doen om de naam van de schrijver, dan om de inhoud. Zeker zijn de toespraken interessant om een bepaalde sector van het joodse leven te leren kennen, maar daarvoor kan men ook, en wellicht beter bij anderen terecht. Net als in het boekje over de opvoeding van kinderen spreekt er een humanistisch optimistisch levensbesef uit. Joden worden opgeroepen tot een ander, een verantwoordelijk en liefdevol leven. De kracht daarvoor zou gelegen zijn in een positief denken over zichzelf.
Kenmerkend vond ik een gedeelte van een preek ter gelegenheid van Jom Kippoer, waarin de liefde centraal stat. Daar wordt Arthur Miller geciteerd met zijn opmerking, dat als iemand zichzelf ooit werkelijk eerlijk onder de loep nam, hij niet in staat zou zijn verder te leven. Kushner schrijft dan: 'Daar ben ik het niet mee eens… Zelfonderzoek kan leiden tot het besluit, ernaar te streven om op goddelijk niveau te leven'. Het lijdt geen twijfel, dat we hier wel erg ver verwijderd zijn van de hoge radicaliteit van het leven van rechtvaardiging en heiliging in Christus.
K., W.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen