Boekbespreking

K. Runia, Waar blijft de kerk?, uitg. J. H. Kok, Kampen, 126 blz., ƒ 19,90.
Weer een boek waarin breed aandacht wordt geschonken aan zaken als onkerkelijkheid, secularisatie, kerkverlating. Prof. Runia houdt zich nadrukkelijk bezig met de relatie kerk en jongeren. Ook in zijn eigen Gereformeerde Kerken bestaan daar grote zorgen over sinds enkele onderzoeken schokkende resultaten lieten zien. Er wordt een grondige analyse gegeven van mogelijke oorzaken. Steeds refereert de schrijver aan de cultuurschok die heel de Westerse wereld raakt. Ontkerkelijking hangt samen met alles wat er in de hele samenleving en de hele cultuur gebeurt. Ook hij neigt ertoe te spreken van een omslag in de hele Westerse cultuur. Hij geeft een aantal faktoren aan die als catalysatoren op het hele proces hebben ingewerkt: verschuiving van een gehoorzaamheidscultuur naar een mondigheidscultuur, de subjektivering van de moderne mens, de rol van de media, het leven in een plurale samenleving, de toenemende ontzuiling, de anti-institutionele tendens van deze tijd. Dit alles heeft de marginalisering en de privatisering van kerk en godsdienst sterk bevorderd. Het hele proces van ontkerkelijking is daarom een tamelijk complex geheel. Prof. Runia stelt zichzelf en zijn lezers de vraag: kunnen kerk en jongeren elkaar (weer) vinden? De nieuwe cultuursituatie vraagt erom dat de kerk niet langer de antwoorden aan de jongeren dikteert, maar in een nieuwe openheid leert luisteren naar vragen die bij de jongeren leven. We zijn niet klaar met vragen die bij jongeren leven door de dogmatische antwoorden steeds uit de kast te halen. Antwoorden dienen te maken te hebben met eigen ervaring, persoonlijke antwoorden. De preek speelt zich vaak teveel af op het verstandelijke niveau en het affektieve, emotionele aspekt wordt te zeer verwaarloosd. Een voorname rol speelt in dit alles de taal. Jongeren vinden dat er te vaak in een preek onbegrijpelijke, hoogdravende en soms archaïsche taal wordt gesproken. Het lijkt op ghetto-taal die slechts voor ingewijden toegankelijk is. Woorden komen niet meer aan omdat ze uitgesleten zijn. Dat geldt soms voluit bijbelse woorden als zonde, genade, bekering, wedergeboorte, verzoening en verlossing. Ik meen dat prof. Runia hier terecht aandacht aan besteedt. Nog altijd veronderstellen we als voorgangers te vanzelfsprekend dat iedereen ons zomaar begrijpt. Het zal een wekelijkse oefening dienen te zijn ons af te vragen: komt het over, kan het zo overkomen? Vormen, woorden en beelden uit de wereld van gisteren en eergisteren zijn meestal onbruikbaar geworden voor het heden. Runia pleit ervoor dat predikanten ook eens een reeks preken houden over de bijbelse grondwoorden. Laten we niet denken: we hebben de kerken nog vol. Ik zou zeggen: juist daarom hebben we te meer aandacht te schenken aan deze zaken en onze uiterste best te doen ook de jongeren der gemeente vast te houden.
Prof. Runia stelt ook de intrigerende vraag aan de orde naar de overleving van de kerk. Hij noemt in dit verband de visie van Newbigin die meent dat de secularisatie al doodgelopen is omdat ze geen antwoord op de diepste vragen van de mens blijkt te hebben. Nodig is, volgens Runia, de vernieuwing van de gemeente. Hij bedoelt uiteraard de vernieuwing door de Geest, wat niet wil zeggen dat we er maar lijdelijk op moeten wachten. Oude bomen kunnen weer opnieuw uitlopen. Maar dan moeten ze soms eerst diep gesnoeid worden. Zo gaan, aldus de schrijver, de kerken van Europa door een periode heen van rigoreus snoeien. Dat doet pijn en geeft soms gevoelens van: dit is het einde. Maar de Heere der kerk leeft. Van Hem is onze verwachting. Een leerzame studie.

J. Maasland, Capelle a/d IJssel

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen