Boekbespreking

Dr. J. Haitsma, Christiaan Salomon Duijtsch, Zijn laatste levensjaren, Kok, Kampen, 1988, 108 blz. Geïllustreerd, ƒ 22,50.
Dr. J. Haitsma, nog steeds actief op kerkhistorisch gebied, biedt ons in het boek dat wij hier aankondigen een waardevolle aanvulling op hetgeen door hem en anderen al eerder geschreven is over Christiaan Salomon Duijtsch (1734-1795), die van 1777 tot 1795 predikant was van de Gereformeerde (Hervormde) Kerk te Mijdrecht.
Duijtsch was van oorsprong een Hongaarse jood, zelfs enige tijd rabbijn, maar kwam tot bekering. Zijn leven was een zeer bewogen leven. De boeken die hij schreef getuigen daarvan. Hij werd uit de synagoge geworpen, in de ban gedaan en leidde gedurende enige tijd een zwerversbestaan.
Reeds 2 jaar geleden verzorgde Haitsma een keurige heruitgave van Duijtsch' Jehova Verheerlijkt (De Groot, Goudriaan-Kampen), voorzien van een instruerende inleiding. Maar ook hierna bleef de figuur van Duijtsch hem boeien. Het gelukte hem dankzij een paar verrassende vondsten iets te weten te komen omtrent Duijtsch's 'laatste levensjaren'. Het resultaat daarvan vindt men nu hier.
Het blijkt dat Duijtsch kort voor zijn dood is afgezet als predikant. De reden daarvan is: Hij was een warm pleitbezorger voor het huis van Oranje. Dat namen de fransgezinde patriotten niet. Vandaar! Toch: na zijn dood is Duijtsch gerehabiliteerd.
Hoezeer Duijtsch Oranjegezind was blijkt uit een preek die hij hield op 8 maart 1788, op de veertigste verjaardag van Willem V. De preek staat in dit boek geheel afgedrukt. Zij werpt een apart licht op de figuur van Duijtsch.
In het boek vinden wij ook nog een heel gesprek dat Duijtsch ergens onderweg, in de trekschuit, gehouden heeft met een jood. Deze jood kon zeggen dat de Heere hem had vrijgemaakt 'van de wet'. Geen wonder dat Duijtsch en deze jood elkaar als broeders in de Messias, de Heere Jezus Christus erkenden. Dit stuk uit Haitsma's boek heeft mij het meest geboeid.
Wij waarderen het dat collega Haitsma het tijdrovende werk van het onderzoeken van hele folianten archivalia op zich heeft willen nemen. De figuur van Duijtsch staat nu vollediger en levendiger voor ons dan ooit het geval is geweest. Een aantal afbeeldingen 'verluchten' de tekst.
K. Exalto

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen