Drie takken van de boom der waarheid

Wij geloven niet in een relationeel waarheidsbegrip. De Heilige Schrift is in zichzelf de waarheid, oojk al zou geen mens haar geloven. Toch vraagt de Schrift erom, geloofd te worden. De waarheid wil niet doelloos, ijdel en onvruchtbaar blijven. Het Woord van God is een zaad, dat gezaaid wil worden in onze harten, om daar als een boom uit te groeien, zijn takken breed uit te slaan, en vruchten voort te brengen.
Van de boom der waarheid worden in onze tekst zes takken met name genoemd. Dit gebeurt aan de hand van enkele regels uit een oud-christelijk lied, dat vermoedelijk in de oudste christelijke gemeenten gezongen werd. De regels rijmen niet, maar ze worden wel gekenmerkt door parallellie en contrast. En ook deze zijn kenmerken van poëzie. We zien in onze tekst het woord 'vlees' geplaatst tegenover 'Geest'. De 'engelen', schepselen, die het dichtst staan bij de troon van God, worden geplaatst tegenover de 'heidenen', die daar het verst vandaan staan. En tenslotte wordt het woord 'wereld', dit ondermaanse, geplaatst tegenover de 'heerlijkheid', die boven lucht en sterren verheven is.
We bezien in deze meditatie de eerste drie takken van de boom der waarheid. Het is een waarheid, die niet betwijfeld mag worden. Laat de wereld geloven en doen wat ze wil, maar in Gods heilige gemeente mag de waarheid niet in twijfel worden getrokken. Zij is 'buiten alle twijfel'. Zij is ook een verborgenheid. Niet omdat ze in een mysterieuze taal zou zijn geschreven. Maar omdat de daarin vervatte zaken nooit in een mensenhart zouden kunnen opkomen, en omdat een mensenverstand ze nooit in hun allerdiepste diepte zou kunnen begrijpen. Hier past slechts eeuwige verwondering. Deze waarheid is een verborgenheid der godzaligheid. Diegenen, die deze waarheid in hun hart ontvangen, worden daardoor godvrezende mensen.
Allereerst heet het: 'God is geopenbaard in het vlees'. Ook al zou het woord 'God' niet in de tekst voorkomen, maar zou er gelezen moeten worden: 'welke geopenbaard is in het vlees', dan nog zou toch naar de zin en mening niemand anders dan God bedoeld kunnen zijn. Wat een groot mysterie is het, dat God Zich vervaardigd heeft om Zich in menselijk vlees te openbaren! De onzienlijke God openbaart Zich in zichtbaar vlees. De onbevattelijke God openbaart Zich in begrensd en eindig vlees. De machtige God openbaart Zich in het zwakke vlees. 'Alle vlees is gras', zegt God bij monde van Jesaja. In wezen is het stof. Is er groter tegenstelling denkbaar dan tussen God en vlees? In de geboorte van Christus is de verbinding van God en vlees een feit geworden. In Hem heeft God Zich aan ons geopenbaard.
Zeker, God heeft Zich in het vlees van Christus ook verhuld, verborgen. Maar juist opdat we méér van Hem aan de weet zouden komen. Buiten Christus is God een verterend vuur en verblindende zon. Als wij naar de zon willen kijken, moeten we de zon eerst enigszins verhullen, bijvoorbeeld door een zonnebril of een met roet bedekt glas. Anders lukt het ons niet om de omtrekken van de zon in het vizier te krijgen. Zo kunnen wij God ook eerst in ons geestelijk, blikveld krijgen door de menswording van Christus Jezus. In Christus zien wij geopenbaard Gods liefde en barmhartigheid, maar ook Zijn recht en gestrengheid. In Hem woont al de volheid der Godheid lichamelijk.
Vervolgens staat er: 'is gerechtvaardigd in de Geest'. Wij verstaan deze uitdrukking wellicht het best, als wij het woord 'gerechtvaardigd' lezen als: 'gelegitimeerd'. Want Christus moest Zich bij Zijn komst in de wereld legitimeren. In de oorlog moesten de mensen een persoonsbewijs bij zich hebben. Daar stond hun foto in, hun vingerafdruk en een stempel van de overheid. Iets dergelijks is in sommige landen nog gebruikelijk, en dit wil men ook ten onzent weer invoeren. Welnu, Jezus moest Zich tijdens Zijn verblijf op aarde legitimeren. Anders zou niemand geloofd hebben, dat Hij de Zoon van God was. De armoedige omstandigheden, waaronder Hij ter wereld kwam en waaronder Hij leefde, waren van dien aard, dat zij al Zijn aanspraken schenen te logenstraffen. Maar zie eens, hoe radicaal de Heilige Geest al de woorden en daden van de Zoon van God heeft bekrachtigd en gewettigd. Welke een wonderen heeft Hij verricht! Neen, Christus had niets te veel gezegd. Hij is krachtig bewezen de Zoon van God te zijn naar de Geest der heiligmaking, uit de opstanding der doden (Rom. 1 : 4). En na Zijn hemelvaart heeft Hij de beloofde Geest uitgezonden als gave aan Zijn gemeente. De Heilige Geest rechtvaardigde alles wat Christus had gezegd.
In de derde plaats: 'gezien van de engelen'. Vóór de komst van Christus in het vlees zagen de engelen God niet zo goed en helder als daarna. Zij hadden tijdens de bedeling van het Oude Verbond op de komst van de Middelaar gewacht en geduldig gestaar op het verzoendeksel. Zij kenden God wel in Zijn heiligheid en gerechtigheid en macht. Het driemaal-heilig was door hen uitgeroepen (Jesaja 6 : 3). Maar de barmhartigheid en genade van God werden door hen eerst aanschouwd in de vleeswording des Woords. En daarna dienden ze het vleesgeworden Woord, het Lam Gods, met onvermoeide trouw. Zij zingen Hem in de heerlijkheid toe: 'Gij zijt geslacht!' Maar één ding kunnen ze er niet aan toevoegen: 'en hebt ons Gode gekocht met Uw bloed!' Dat is het voorrecht van Gods vrijgekochte en verloste kerk. De vraag aan ons is: Kunnen wij Hem dit wel toezingen, en is Hij ook van ons gezien, al zou het maar zijn als van een ontijdig geborene?

I. Boot

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen