Boekbespreking

Dorothee Sölle, Zoeken en gevonden worden. Uitgeverij Ten Have B.V., Baarn; 141 blz.; ƒ 21,50.
Bij het lezen van een bundeltje van Sölle moet er een vonk overspringen vanuit de diepe doorleving die er achter zit. Veel van wat zij schrijft is deels theologisch, deels persoonlijke ervaring, en het is niet mogelijk deze beide uit elkaar te halen. Trouwens, het is niet voor niets ervaringstheologie: deze vraagt altijd van ons dat wij de ervaring delen om vervolgens vanuit de gemeenschappelijke grondervaring samen de bijbel te lezen, en zo de bijbel ook nieuw te lezen.
Daarom kan het eerste deel van dit boekje ook bestaan uit een aantal willekeurig gekozen fragmenten en ontboezemingen, geïllustreerd door persoonlijke levenservaringen en toeleidend naar een nieuw verstaan van teksten in uiterst concrete situaties. Stichtelijk voor ieder die zich erin herkent.
Het tweede deel doet een aantal willekeurig gekozen bijbelgedeelten oplichten, beter gezegd, herinterpreteert deze gedeelten vanuit vooral de grondgedachten van de feministische theologie. Dus zou ik er eigenlijk niet over kunnen schrijven omdat ik een man ben. Bij de feministische theologie is immers de leefwereld van vrouwen de alles bepalende vooronderstelling. Toch mag ik het ook weer wél doen, want de waarden die de feministische theologie aanprijst zijn als vrouwelijke waarden tevens menselijke waarden. Daarom heb ik aandachtig gelezen, en gemerkt hoezeer de genoemde bijbelgedeelten worden verwerkt als gestolde ervaringen die voor een nieuwe interpretatie openliggen, of als stukje mannenwerk die herschrijving door vrouwen behoeven. Bij deze herinterpretatie valt dan altijd weer de mystieke ondergrond op die motiveert tot het meedoen aan het scheppen van de nieuwe aarde, tot het exemplarisch leven als minderheid in deze door bezitters en zwaarddragers en rechters beheerste maatschappij. Niet dat mannen er niet behoorden te zijn, of, nu ze er eenmaal zijn, alleen maar als bedervers van de schepping kunnen worden bestreden, maar omdat ze zichzelf veroordeeld heben tot uitsluitend 'harde' waarden en daarin zichzelf een groot kwaad gedaan, waaraan heel de wereld, en niet in het minst die der vrouwen, lijden moet.
De historische mystiek waarvan dit boekje doortrokken is, zie ik zitten, maar ik deel er niet in. Maar Sölle kan niet anders, en dat respecteer ik. Nu ben ik Sölle niet, maar ik geef niet iedere preek of meditatie die ik houd, uit. Sölle wel. ledere ademtocht zelfs. Maar dan denk ik weer: mag ook deze vernieuwings- en bevrijdingstheologie, nu deze er eenmaal is, haar eigen stichtelijke lectuur hebben? En het requisitoir dat Sölle houdt tegen een bepaald verstaan van bijbelteksten waarbij men al te cultuurgebonden te werk gaat en het sociaal gegevene onkritisch gelijk stelt met het Woord van de andere kant, kan ons kritisch houden op onszelf.
S. Meijers, Leiden

Ds. Iz. Kok, 'Knielt!', Lindenberg, Rotterdam 1988, 120 blz., ƒ 17,90.
In dit boek zijn tien preken opgenomen van ds. Iz. Kok, die dateren uit de periode dat hij Rotterdams predikant was.
De titel is ontleend aan de eerste preek over Genesis 41 : 43b. Vijf preken, die achter elkaar gehouden werden, gaan over het thema 'Een ding…' Eén ding ontbreekt u. Een preek over Markus 10 : 21a ter voorbereiding op het Heilig Avondmaal. Eén ding is nodig. Een preek over Lukas 10 : 42a ter voorbereiding op het Heilig Avondmaal. Eén ding weet ik. Een preek over Johannes 9 : 25b bij de viering van het Heilig Avondmaal. Eén ding heb ik van de Heere begeerd. Een preek over Psalm 27 : 4a ter nabetrachting op het Heilig Avondmaal. Eén ding doe ik, een preek over Filippenzen 3 : 14a bij de opening van het winterwerk. Deze preken sluiten goed op elkaar aan. De andere preken gaan over diverse teksten.
Het zijn gesproken preken. Levendig en indringend. Met boeiende voorbeelden. Collega Kok loopt niet met de strooppot. Zijn boodschap is duidelijk: Gelooft u dat het waarachtig is dat God wil dat we allen zalig worden? (blz. 11) Quasi-vroomheid wordt ontmaskerd, wetticisme veroordeeld, onmachtzuchters gewaarschuwd en het oppervlakkig christendom ontdekt. De preken zijn Christologisch. De klemtoon ligt op het algemeen aanbod van Gods genade. Aan de geloofsdaad gaat een Godsdaad (wedergeboorte) vooraf.
De Hervormde Maranatha-gemeente te Rotterdam-Zuid heeft in de preken van ds. Iz. Kok een blijvende herinnering aan het onderwijs door hem gegeven. De kracht van het boek 'Knielt' is dat het dwingt na te denken over het eeuwige Woord van God. Daarom is het aanbevelenswaardig dat behalve de gemeenteleden uit Rotterdam-Zuid ook anderen kennis nemen van deze preken.
J. Harteman, Wijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen