Globaal bekeken

Bij uitgeverij Unieboek te Houten verscheen een curieus boek over veilingen, onder de titel 'Onder de hamer', 160 pag., ƒ 29,90.
'In het boek Onder de hamer geeft Hans Rombouts niet alleen een overzicht van allerlei soorten veilingen in Nederland, maar verschaft hij ook tips, waar de veilingbezoeker, koper dan wel verkoper, zijn voordeel mee kan doen. Veilingen hebben een eigen ritueel, dat overigens minder mysterieus is dan men meestal veronderstelt. Men moet alleen weten, waar men op moet letten, wat men wel of niet moet doen.
Het boek geeft niet alleen – o.a. via interviews met veilingenhouders maar ook via overdracht van persoonlijke ervaringen – een inzicht in de gang van zaken bij de bekende kunstveilinghuizen, maar ook bij andere gewone dan wel gespecialiseerde veilingenzaken.
Hans Rombouts, journalist en zelf fervent veilingbezoeker, bestrijkt het grote Nederlandse scala van veilingen die als inzet koffers met handdoeken kunnen hebben, maar evenzeer Mondriaans, bruggen, postzegels, munten, boeken, paarden, foto's, auto's, ansichtkaarten, huizen of dierenembryo's.'

Hier volgen twee aardige stukjes uit dit fraai uitgegeven boek:
'Veiling van vrouwen
In zijn Historiën geef Herodotus (500 voor Christus) een beschrijving van hoe het er in Babylon aan toeging. Hij schilderde in dat kader een wel zeer bijzondere verkoping: een veiling van vrouwen. Herodotus beoordeelde dat evenement als de verstandigste gewoonte die de Babyloniërs kenden.
"In elk dorp vindt eens per jaar het volgende plaats: alle meisjes, die huwbaar geworden zijn, brengen ze bijeen en voeren ze gezamenlijk naar één punt en daaromheen stelt zich een menigte mannen op. Een heraut laat de meisjes een voor een opstaan en biedt ze te koop aan, eerst de mooiste van allen, daarna, als de eerste verkocht is en veel goud heeft opgebracht, kondigt hij een tweede aan, die daarna het mooist is. Zij worden geveild om een huwelijk te sluiten. Alle rijke Babyloniërs, die op een huwelijk uit zijn, bieden tegen elkaar op en willen de mooie meisjes kopen, maar de huwelijkskandidaten, die tot het gewone volk behoren en geen behoefte hebben aan een mooi uiterlijk, krijgen gelden lelijker meisjes. Want zodra de heraut klaar is met het veilen van de mooiste meisjes, laat hij de lelijkste opstaan of een gebrekkige, als die er bij is, en stelt die beschikbaar voor wie met de kleinste som genoegen neemt om haar te trouwen, totdat zij is toegewezen aan de man, die het laagste bedrag wil accepteren. Dat geld is afkomstig van wat de mooie meisjes opbrachten en zo helpen de mooie meisjes de lelijke en gebrekkige aan een echtgenoot"
(Vertaling van Onno Damsté)
Herodotus vond dat laatste een mooi sociaal trekje, blijkbaar.'

'Fooi aan personeel
De ontdekking van zeldzame stukken komt nog wel eens een enkele keer voor, maar het verschijnsel wordt steeds minder frequent. Iedereen is meer en meer op zijn hoede als hij iets tegenkomt waarvan hij denkt dat het "wel eens iets zou kunnen zijn". Veilingmeester Glerum van Sotheby Mak van Waay maakte zo'n uitzonderlijke trouvaille mee.
Hoofdpersoon In dit ook komieke blijspel was een Amsterdammer die werkloos was, maar om toch nog een extraatje te hebben wat scharrelde in ouwe spullen. Zijn devies was: deze Piet koopt alles, wat voor rotzooi het ook is. Hij zamelde dat in en verkocht het zo goed en kwaad als het ging ook weer. Spul dat hij niet direct in de verkoop gooide of dat hij zelf aardig vond, bewaarde hij op zolder. Zo lagen daar onder meer twee houten schildjes, twee geschilderde plankjes.
Het dochtertje van de Amsterdammer was een attent kind.
Ze vond de leerzame uitstapjes van de school naar het museum prachtig. Bij zo'n museumbezoek hoorde ze de meester over Mondriaan vertellen aan de hand van werken van de befaamde schilder die in het Stedelijk hingen. Het meisje bekeek het allemaal heel goed en zei: "Maar dat heeft mijn pappie ook". Er werd even om gelachen en de les ging door. Toen het meisje thuiskwam vertelde ze van ene Mondriaan, van wie haar vader nog nooit had gehoord. De man ging naar de bibliotheek en las over Mondriaan. En daarna stapte hij naar Mak van Waay. Hij toonde twee plankjes. Op het een stond een gezicht op Walcheren geschilderd, op het andere een boompje, beide met de signatuur van Mondriaan. Bij het Amsterdamse veilinghuis was men stomverbaasd.
Men ging met de vinder praten en vertelde hem dat de schilderstukjes waarschijnlijk iets van ƒ 80.000,– waard waren. Ze moesten maar geveild worden. De man vroeg – omdat hij in acute geldnood verkeerde en dacht: je kunt alvast maar wat binnen hebben – een voorschot van ƒ 20.000,–. Dat kreeg hij.
Op de velling bleek dat men met ƒ 80.000,– aan de voorzichtige kant was geweest. Het ene paneeltje bracht ƒ 50.000,– op en het andere niet minder dan ƒ 150.000,–, totaal dus twee ton. De ronde Amsterdammer gaf om te beginnen ƒ 1000,– fooi aan het personeel en liet het geld vervolgens flink rollen. Maar de sociale dienst verscheen natuurlijk op het tapijt en ook de belasting eiste haar deel.
Intussen had de man, die meende dat er goed goud te verdienen viel in de kunst, kunstwerken gekocht die toegeschreven waren aan Mondriaan en Van Gogh". Het waren uiteraard duidelijke vervalsingen. In korte tijd was de Amsterdammer weer net zo berooid als voor zijn spectaculaire vondst.'

Het bekende oud-Tweede Kamer-lid mr. W. Schakel, is kennelijk nog zeer aktief. Er verscheen nu een boek van zijn hand onder de titel 'Herinneringen van Maarten W. Schakel' (Uitgave Sponsor Sport Publiciteit b.v., Hoornaar, 209 pag.,). Maandag 31 oktober werd het eerste exemplaar aan hem overhandigd door mr. S. Patijn, commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, die ook een voorwoord in het boek schreef. In dit boek geeft Schakel in 82 korte schetsen iets door van zijn herinneringen op allerlei gebied.
Hier volgt een stukje over predikanten, waarmee hij als burgemeester van Noordeloos, Hoornaar en Hoogblokland in contact kwam.
'Predikanten zijn passanten in kleine plattelandsdorpen. Zij worden bevestigd, preken hun intreden, blijven 5 à 6 jaar en preken hun afscheid. Alleen sommige christelijk gereformeerden en ds. Van der Schee waren wat meer honkvast.
Zowel bij de intrede als bij het afscheid zijn de kerken vol. Natuurlijk komt de gemeente zelf in groten getale op, maar ook uit benabuurde gemeenten wil menig belangstellende getuige van het gebeuren zijn; niet te vergeten familie, vrienden, magen en studiegenoten; de afgevaardigden van ring en classis; deputaties uit de kerkelijke gemeente waar de komende predikant stond of van de parochie, waar dominee heen gaat. Het behoorde tot mijn taak om zowel bij intrede als bij afscheid namens de burgerlijke gemeente acte de presence te geven. Ik heb dat onderdeel van het burgemeesterschap getrouwelijk trachten te vervullen. Slechts éénmaal, bij de intrede van ds. Bultman in Hoogblokland, was ik door verblijf in het buitenland niet present.
Het zijn, zeker bij de hervormden en de christelijk gereformeerden waardige samenkomsten. Bij de hervormden treden de aanwezige collega's, samen met de predikant in kwestie, in toga binnen, de in het zwart gestoken kerkeraad loopt voorop. Een binnenkomst, die nooit naliet indruk te maken. Bij zulk een entourage was het duidelijk, dat ik in jacquet met ambtsketen voor de aanvang van de dienst naar mijn plaats geleid werd. Ook dat droeg bij tot de stijl van zulk een dienst.
Het behoorde tot de vaste tradities, dat de burgemeester zowel bij het komen als bij het afscheid van een predikant namens de burgerlijke gemeente sprak. Een taak, die bij het afscheid simpeler lag dan bij de binnenkomst.
Ik heb mij daar altijd zorgvuldig op voorbereid, anders vervalt men zo gemakkelijk in goedkope gemeenplaatsen.
De gereformeerden gedragen zich bij dit soort gelegenheden lichtvoetiger Naar mijn persoonlijke smaak wel eens wat te lichtvoetig, maar dat zal wel met mijn leeftijd samenhangen.
Een lichte toets ten besluite. Na de intrede van ds. Kik in Noordeloos In 1978 – hij kwam van Rouveen – dronken de genodigden nog een kop koffie in het hervormd jeugdgebouw "De Wegwijzer". Toen de wethouders en ik weer buiten stonden om de rest van de zondag in de huiselijke kring door te brengen, legde een jochie van een jaar of vier zijn knuistje in mijn hand. "Ik ga met jou mee", zei hij. Het bleek het zoontje van de net bevestigde predikant te zijn. Het klikte bij die Kikken direct tussen kerk en staat.'

Een voor zichzelf sprekend stukje uit de Barneveldse Courant werd ons toegezonden, met als opschrift 'Voorzitter P. v. d. A. ergert zich aan jeugdweek'. De week ging uit van de Hervormde Gemeente te Barneveld.
'De voorzitter van de Partij van de Arbeid afdeling Barneveld ergert zich aan de tent van de jeugdweek van de hervormde gemeente in de wijk Zuid aan het eind van de zomervakantie. Volgens voorzitter Victor Ploos van Amstel gaat het om een "onduidelijke christelijke groepering, die net niet nalaat de bezoekende kinderen te injecteren met christelijke praatjes en liederen".
De ergernis staat te lezen in het jongste nummer van "Kontakt", het partijblad van de socialisten in Barneveld: "Wij leven in een dorp met nog sterk Veluwse trekken. Als je op de PvdA stemt en zeker als je lid van deze vereniging bent dan frons je vaak de wenkbrauwen of erger je je aan nogal wat zaken", zo schrijft voorzitter Victor Ploos van Amstel van de plaatselijke afdeling van de PvdA.
Als voorbeeld noemt de schrijver van het artikel de tent die de hervormde gemeente jaarlijks in de wijk Zuid plaatst. In die tent worden kinderen op allerlei manieren bezig gehouden. De kinderen krijgen daar dagelijks een bijbelvertelling te horen. Daarna wordt er soms wat gezongen en is er volop gelegenheid tot knutselen en spelletjes doen.
De voorzitter van de PvdA stelt dat de tent heel wat kinderen trekt "omdat het een grote tent is. Omdat ouders het prettig vinden hun kinderen voor enkele uren kwijt te zijn. Omdat de buurtkinderen ook naar de tent gaan".
"Maar (de voorzitter schrijft dat woord in hoofdletters, red.) deze tent is voor een buitenstaander als ik van een onduidelijke christelijke groepering, die het niet nalaat de bezoekende kinderen te injecteren met christelijke praatjes en liederen. Tot nu toe zijn mijn kinderen er niet geweest. Toch kost het mij wel enige moeite om ze er vanaf te houden".
Dat leidt tot ergernis bij de PvdA. Hij vindt dat dit te vertalen is in beleid. "Heel concreet; zegt het contract op met deze christelijke groepering". In een telefonische reactie vertelt de voorzitter nog dat de uitlatingen in "Kontakt" bedoeld zijn om de leden van de PvdA uit te dagen om tijdens de ledenvergadering volgende week zelf met initiatieven naar voren te komen. Hij stelde niet met voorstellen naar de fractie te stappen om in de raad voor te stellen de tent in het vervolg te verbieden. Volgens gemeente-voorlichter J. Kieskamp is helemaal geen sprake van een speciaal contract. De kerk krijgt gewoon toestemming dat die tent daar mag staan. Net zoals er bij de markthal ook een tent van Galinova mag staan.'
Over tolerant gesproken.

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen