Boekbespreking

K. Gill/R. F. W. Diekstra red., Verdriet, verliesverwerking en gezondheid, uitg. Ambo, Baarn, 240 blz. prijs ƒ 35,–.
We vinden in dit boek de neerslag terug van de Boerhave-cursus die in februari 1988 werd gehouden aan de RU van Leiden. Een zeer deskundig corps van medewerkers laat licht schijnen op een veld vol verdriet. Het eerste onderdeel besteedt aandacht via inleidende beschouwingen aan de relatie tussen verdriet, gezondheid en ziekte, wijst op psychologische aspecten van verliesverwerking en rouw, geeft het verschil aan tussen verdriet en depressie.
Het tweede deel gaat in op bijzondere levenssituaties die aanleiding geven tot verdriet en rouwprocessen: hoe verwerken kinderen hun verdriet, verliesverwerking bij echtscheiding, het verdriet bij een onvervulde kinderwens, verdriet bij chronisch zieken en hun partners. Een derde deel legt een verbinding daar waar verdriet bijna algemeen menselijk is: verdriet en dood. De dood van een kind tijdens de zwangerschap of gedurende de baring of terstond erna. Ook komt aan de orde de dood van een kind en worden belevingen van ouders verteld, waarbij ook aandacht wordt gegeven aan de 'wiegedood'. Er is een hoofdstuk over verliesverwerking na suicide, terwijl ook geschreven wordt over Aids en dood. Een laatste hoofdstuk gaat in op het omgaan met verdriet. Mij trof daarin het hoofdstuk over bibliotherapie. Het lezen van werken uit de wereldliteratuur kan helpen bij verwerken van verdriet omdat we in die werken het meeste vinden van wat we weten van de maatschappelijke relaties en van de menselijke aard en emoties. Literatuur lezen kan een therapeutische waarde hebben. Therapeutisch wordt dan verstaan vanuit het oorspronkelijke Griekse woord therapon, dat zoveel betekent als kameraad in een gemeenschappelijke strijd. De lezer herkent zich in de hoofdpersoon, er vindt identificatie plaats met een persoon of situatie in het verhaal en hij leert op deze manier dat hij niet de enige is die wostelt met dit probleem maar lotgenoten heeft en had. Een zeer interessante bundel studies over een probleem waar velen mee worstelen en waar zielszorgers bijna dagelijks mee in aanraking komen. Juist aan hen zou ik de lezing van dit boek willen aanraden. Het is met name door medici geschreven. Er komt één hoofdstuk in voor waarin aandacht wordt geschonken aan de rol van de religie bij verdriet en verliesverwerking geschreven door een godsdienstpsycholoog (W. J. Berger). Juist dat onderdeel is mager uitgevallen, tè mager dunkt me. De kracht van het levend geloof doet soms bergen overwinnen. Wie kent uit z'n pastorale praxis daarvan niet treffende voorbeelden? In Hebreeën 11 worden een aantal voorbeelden opgesomd die er niet om liegen. En sprak Jezus niet over een geloof dat bergen verzet? En getuigt Johannes niet over wereldoverwinnend geloof? Ondanks deze opmerkingen blijf ik er bij dat we dankbaar kennis hebben genomen van veel deskundig inzicht in deze soms zo aangrijpende materie die mensen treft.
J. Maasland, C. a. d. IJ.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen