Globaal bekeken

Enkele weken geleden namen we in deze rubriekeen stuk over van het boek van Wilm Hazeu over de dichter Gerrit Achterberg. In dat stuk werd (o.a.) gezegd dat Achterberg wanneer hij in de Oener pastorie verbleef bij ds. J. T. Doornenbal, hij soms aan een gedicht zat te werken en dat hij opeens riep 'ik heb het gevonden' wanneer hij eindelijk de woorden gevonden had, waarom hij worstelde. Uit de mond van de huishoudster van ds. Doornenbal, Stientje van Dijk, tekende Hazeu dit op en zegt 'dan werden de dominee en de huishoudster door belgelui uit hun slaap opgeschrikt'.
Naar aanleiding hiervan kreeg ik een telefoontje van de weduwe van de dichter Achterberg, mevr. J. L. Achterberg-van Baak te Leusden. Zij deelde me mede dat dit verhaal uit de bekende duim is gezogen. Achterberg werkte nooit aan gedichten buiten zijn eigen huis. Mevr. V. Dijk heeft dit verhaal ook met in de wereld gebracht. Omdat dit verhaal al eens eerder de ronde deed stelde mevr. Achterberg het op prijs als ik hier haar reaktie wilde vermelden. Een wenk dus voor Hazeu bij een eventuele tweede druk.

Van anonimiseren tot zwerfkaart. Zo luidde de kop van een stukje in Koers, overgenomen uit Onze Taal. Hier volgt het:

Met de regelmaat van de klok publiceert het maandblad Onze Taal neologismen; nieuwe Nederlandse woorden die nog niet of misschien wel nooit in het woordenboek worden opgenomen, maar die toch deel zijn gaan uitmaken van onze "woordenschat". In het decembernummer van Onze Taal werd een lijst nieuwe woorden opgenomen die in de afgelopen tijd een plaats hebben verworven in het spraakgebruik.
Koers wil graag bijblijven en brengt u dus graag op de hoogte van de jongste neologismen:

anonimiseren, (anonimiseerde, h. geanonimiseerd) (overg.) (belangrijke stukken en bescheiden) naamloos laten verdwijnen (term uit de ambtelijke wereld).

bobo, m., 's (afkorting van bondsbons, – bonze), negatieve benaming voor een hoge functionaris van een sportbond.

dierenwachter, m., -s, ambtenaar o.a. belast met de controle op de hondenbelasting en het aanlijngebod.

doppen, (alleen inf.) (onoverg.), gebruik maken van de dop-regeling: G. Zieleman gaat in september doppen.

dop-regeling, v., g. mv., regeling betreffende de doorstroming onderwijspersoneel, een eenmalige vut-regeling.

groelscherm, o., -en, geluidswerende constructie, bestaande uit jonge bomen die snel wortel schieten.

hersteloperatie, v., -s., operatie waarbij een sterilisatie ongedaan wordt gemaakt.

karaktermoord, m. en v., -en, (anglicisme. Eng. character assassination, character = reputatie), boosaardige, bewuste aanslag op iemands reputatie.

kokerkijken, (alleen inf.) (onoverg.), oogafwijking waardoor men alleen maar ziet wat zich recht voor het oog bevindt, alsof men door een koker kijkt.

lichtbalk, m., -en, (verkeer) balk met knipperlichten, aangebracht ter beveiliging van overstekende voetgangers en fietsers.

onderwijskaart, v. (m.), -en, bewijs van inschrijving en betaling v. h. schoolgeld: zonder onderwijskaart kan een middelbare scholier de toegang tot de school worden geweigerd.

ossekopstuur, o., - sturen (wielr.) stuur met de handvatten naar voren gericht (ter vermindering van de luchtweerstand).

overlevingscursus, m., -sen, cursus waarin men met weinig hulpmiddelen leert te overleven in barre omstandigheden (in oerwoud, bergen, woestijn, op zee).

prijskoper, m., -s, iem. die bij een koop meer let op de prijs dan op de kwaliteit van een produkt.

risico-supporter, m., -s, bezoeker van sportwedstrijden die op rellen en vechtpartijen uit is.

reinigingsagent, m., -en, onbezoldigd ambtenaar bij de gemeentepolitie, die preventief optreedt tegen verontreiniging (door voorlichting en individuele benadering).

retourmigratie, v., -s, terugkeer van emigranten naar het moederland. (Zie ook remigratie).

seniorenwoning, v., -en, moderne bejaardenwoning voor mensen vanaf 55 jaar, waarin zich alles gelijkvloers bevindt.

sluikstorten, (alleen inf.), clandestien storten van vuil, m.n. van giftig afval.

spookweg, m., -en, niet afgebouwde snelweg, al dan niet met viaducten.

watergladheid, v., g. mv., (in Belg.), aquaplaning.

zwerfkaart, v. (m.), -en, abonnement op voorstellingen in een reeks kleine, Amsterdamse theaters; bij elke voorstelling die men bijwoont, wordt een bep. bedrag afgeschreven; tot één dag voor de uitvoering, heeft men recht op een zitplaats.
v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen