Het wapen

De aanval ingezet. Dat gaf ons de vorige week stof tot nadenken. Terwijl het tij uiterst ongunstig was voor het Koninkrijk der hemelen, opende God Zijn offensief. Mannen van naam beheersten het toneel van de toenmalige wereld in een machtsontplooiing die er niet om loog. Hoe fijnzinnig zet de Heilige Geest de dingen in hun onderlinge orde en samenhang. Aan de éne kant Rome en de machtigste keizer Augustus. Wat kan God daartegen in de strijd werpen? Wat is Zijn wapen?
De andere kant van de dingen laat Lukas zien in het slot van het tweede vers. De levende God heeft terdege een wapen. Maar dat blijkt er één te zijn geheel in de stijl van het Koninkrijk Gods. Daarin benut de Heere immers het dwaze en het zwakke om er Zijn kracht en wijsheid in te openbaren. 'Geschiedde het woord Gods tot Johannes, de zoon van Zacharias, in de woestijn…' Tegenover heel de glanzende macht van Rome en zijn keizer heeft de Heere de beschikking over.… slechts één man: de zoon van Zacharias, Johannes. Het kind van het wonder, de priesterzoon uit het gebergte van Judea. Afkomstig uit het geslacht van Levi. Dientengevolge zal zijn taak zijn om te dienen en niet om te heersen. God houdt de lijnen van oudsher in het oog en trekt ze door tot in dit tijdsgewricht waarin God tot verlossing van Zijn volk optreedt. Zijn wapen is er één, dat gesmeed wordt in de smidse van de dienst, de dienst in het Woord en de dienst aan de Koning van het Rijk, dat niet van deze wereld is.
Johannes. Zet hem tegenover Augustus, Herodes, Tiberius, Pontius Pilatus, tegenover wie u maar wilt. Op voorhand menen wij dat de vergelijking moet uitvallen ten nadele van Johannes, dat is ten nadele van de Koning, voor Wie hij de weg bereidt. Het verschil is ook al te groot, vinden wij. De keizer in Rome zal van deze man niet wakker liggen. Wat stelt hij eigenlijk voor? Hij is een vreemde eend in de bijt van de wereld van zijn dagen, zeker ook in de godsdienstige bijt. Jawel, overoude herineringen staan rond hem op onder de mensen, maar hij is en blijft een zonderling, een haast buitenwereldse verschijning. Wie de kansen weegt, moet toegeven dat het Koninkrijk aan het kortste eind trekt. Deze man is geen partij voor Rome. Van hem heeft het geen kwaad te duchten. Waar mee kan hij tegen de wereldmacht optornen?
Lees wat er staat: En in het vijftiende jaar der regering van de keizer Tiberius… geschiedde het woord Gods…! Geschiedde. Dat woord trekt een lichtend spoor door het begin van Lukas' beschrijving van het Evangelie. Ogenschijnlijk onbelangrijke gebeurtenissen, blijken van doorslaggevende betekenis te zijn. Dat benadrukt Lukas in zijn geschiedschrijving van het heil des Heeren. De wereld en haar historie wentelen om de as van déze dingen: Jozef en Maria, die naar Bethlehem gaan, het Kind dat er wordt geboren en het Woord dat geschiedt tot Johannes. Daar kijkt men in Rome en Jeruzalem niet achter. Daar geeft de Heilige Geest het geloof van alle eeuwen inzicht in! Diep vertroostend is dat! De wereld loopt God niet uit de hand en Hij volvoert Zijn heil en vervult Zijn Woord.
De smidse waarin God Zijn wapen smeedt, heeft Hij gesitueerd in de woestijn. Daar huist een mens – niemand, van vrouwen geboren, is groter dan hij! – die leeft van een vreemd menu: sprinkhanen en wilde honing. Maar léven doet hij van het Woord Gods: in de onderrichting door de Geest van de profetie, krijgt Johannes inzicht in de Schrift. Zij getuigt voor en na van Hem. die komt en aan Wie Johannes voorafgaat. Net zo lang oefent God Zijn wapen tot het bruikbaar is voor de aanval en Johannes de lijn van de verkondiging verstaat: De Koning komt ten gerichte maar de allereerste gedaante van Hem is die van het Lam, dat de zonde der wereld wegdraagt. De woestijn is Gods theologische hogeschool. Tegelijk Gods operatiebasis in deze wereld. Hij haalt er Zijn aanvalskrachten vandaan. Wie niet in de stilte zich laat smeden en vormen door God, is kennelijk niet bruikbaar. Voor vandaag dringt de vraag zich aan ons op of het verzwakte getuigenis van de Kerk niet alles heeft te maken met het gemis van gestalten, die in de woestijn zijn geoefend? Daar is de woestijn, waar verdrukking, kastijding, stille eenzaamheid, boete en verootmoediging, heilige ascese en onthouding door de Heere worden omgevormd tot een luisterpost en bruikbaar gemaakt voor de verkondiging dat het Lam Gods de Koning wordt, aan Wie alle macht te gronde gaat.
Vanuit de woestijn, waar het Woord Gods tot hem geschiedde komt Johannes op een goede dag – één van die vele wonderlijke, die de evangelist Johannes aantekent – te voorschijn. Het Woord, geschied in de woestijn, wil ook verkondigd en gehoord worden. Iemand, die uit de woestijn komt. kan trouwens ook stáán, aldus wederom de evangelist. Johannes staat bij de Jordaan. Je kunt gewoonweg niet langs hem heen. Veel meer: aan het Woord valt niet te ontkomen. Want dat geschiedt opnieuw. Oordelend en dodelijk. Ook: bevrijdend en levenwekkend. Zalig aan wie het Woord geschiedt. Dan wordt de prediking – Gods wapen! – een geschiedenis. Er gebeurt wat. Een mensenleven wordt uit zijn voegen gelicht én genezen. En de wereld? Zij wordt er, hoe dan ook. door aangegrepen. Omdat daar waar een mens Johannes ontmoet en Jezus begroet, het Koninkrijk Gods binnen een mens komt, een bruggehoofd vanwaaruit God handelt in deze wereld! Daar is het zuurdesem van het Koninkrijk aan zijn onomkeerbare doortrekking van de wereld begonnen.
Dat zwakke en dwaze Gods blijft overigens ook aan Johannes zichtbaar. Als Herodes hem wat al te lastig begint te vinden omdat hij wel wat erg openhartig is met zijn kritiek op de levensstijl van de koning, sluit hij hem op. En wanneer hij met een dronken hoofd z'n mond voorbijpraat en aan zijn dochter teveel belooft, valt het hoofd van de Doper. Een man uit de woestijn is nooit een gestroomlijnd figuur. Johannes, met het Woord het wapen van God in Diens offensief, valt ten prooi aan de haat van één overspelige vrouw. Maar Gods aanval is dan reeds volop gaande. Nog goeddeels verborgen en toch niet te stuiten. Valt Johannes uit, het Woord geschiedt!
Herodes, Tiberius, Pilatus en duizenden machtigen der aarde, zij zijn vergaan. Het Woord is gebleven en in de annalen van dat Woord is de naam van Johannes geboekstaafd als een symbool van de macht van het vreemde Koninkrijkswoord. Wat uit de woestijn komt houdt stand. Wat uit God is, is niet te breken. Doe er uw winst mee en put er uw troost uit. Wat tot ons hart overkwam op de adem van het Woord Gods – en hoe vaak is daar de woestijn niet voor nodig?! – wat aan ons verstand voorbij zonk in het diepst van onze ziel, dat gaat nooit teloor. Riep het Woord van het Koninkrijk u uit de duisternis, langs Johannes tot Jezus? Jawel, dan vergaat onze hele vrome wereld en dan verstuiven al onze gerechtigheden. Maar dan ontmoeten wij Hem, Die het leven is. En dat blijft van kracht! Ik heb het zelf uit Zijne mond gehoord, wat sterv'ling zou mij schenden?
Het Woord is een wapen waarmee u rekening moet houden. Om Johannes heen stormt het geducht. Hij heeft zijn les geleerd als hij stem geeft aan de oude profetie: alle heuvel wordt geslecht, alle berg vernederd. Als u niet mét de wereld eens voor eeuwig ten onder wilt gaan, doet u er wijs aan u te buigen voor het Woord, dat een tweesnijdend scherp zwaard is. Wie zichzelf oordeelt, zal niet veroordeeld worden. Wie weigert te vallen, wordt verwezen naar de plaats waar wening der ogen en knersing der tanden zal zijn. Tenslotte zal Jezus Zijn knecht niet weerspreken! U zit nog gebeiteld op uw troon van eigendunk en vrome zelfhandhaving? Toe, kom eraf. Buig u voor Jezus!
Er is nog iets. Gods Kerk stamt ook uit de woestijn. Omdat zij geboren is uit het Woord. Dat is haar hoge maar niettemin vreemde kom-af. Daarom past zij niet in de kaders van deze wereld. Johannes blééf een vreemde. Zó zal de Kerk, hoezeer ook ingeklemd in de kaders van de samenleving en de cultuur, zich er nooit aan kunnen overgeven. Zij verlaat in dat geval de hogeschool Gods en is niet langer een strijdende Kerk, die geen ander wapen dan het Woord heeft. Zij wordt ongeschikt voor de verkondiging van het Koninkrijk der hemelen. En dat is heden ten dage met de handen te tasten en zeker met de oren te horen, althans wanneer wij nog niet doofgetoeterd zijn door de theologie van de aanpassing. Slechts wie de afstand tot de wereld bewaart, kan het Koninkrijk dienen én op die manier toch de wereld tot heil zijn. Dat is wat anders dan een vuist maken en een vinger in de pap willen hebben. Het vereist ook het sterven aan het zegenen van vleselijke wapenen als daar zijn de macht van het getal en de invloed die wij menen te hebben in kerk en wereld. Ons is géén ander wapen gegeven dan het Woord. Wij belijden het maar gelóven wij het ook?

A. Beens, Lunteren

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen