Boekbespreking

Geloofsoverdracht vroeger en nu. Onder red. van L. Bakker, Tj. van den Berk, Hans Goddijn en Els Speet. Baarn, 1988, 344 blz., prijs ƒ 30,–.
Niet minder dan 18 auteurs hebben een bijdrage geleverd aan de totstandkoming van dit boekwerk, dat is uitgegeven ter gelegenheid van het 20-jarig bestaan van de Katholieke Theol. Universiteit van Amsterdam.
Centraal staat de bezinning op de geloofsoverdracht. Een uitdrukking waar diverse auteurs moeite mee hebben, omdat huns inziens geloof en geloven niet overdraagbaar is (b.v. Ps. 236, 261).
Het boek bestaat uit drie delen en bevat 16 artikelen, elk met een literatuurlijst. Het eerste deel geeft een overzicht van belangrijke momenten in de historie van de catechese van de (R. Kath.) Kerk vanaf de dagen van Irenaeüs van Lyon tot en met de huidige ervaringscatechese.
In het tweede deel – voor 'gewone' gemeenteleden moeilijk toegankelijk – wordt de betekenis van de metafoor in de geloofsoverdracht besproken.
Het derde deel biedt een overzicht van hedendaagse visies op catechese. Duidelijk is daarbij datje in de R. Kath. catechese niet meer uit de voeten kunt met de officiële voorschriften en programma's. Ze vormen een harnas van Saul waarin David niet kan gaan.
Veel zaken die wordt aangesneden raken expliciet de catechese van Rome. Toch herken je als protestants catecheet allerlei vragen en spanningsvelden die er in de prot. en ref. catechese evengoed zijn.
Wat mij opviel is het feit dat in de catechismus van Erasmus, waarin de vraag- en antwoordvorm wordt gebruikt, de leerling de vragen stelt en de leraar antwoordt. In de reform. catechese is de rolverdeling precies omgekeerd. Een omkering die voortkomt uit een andere visie op het leerproces inzake het geloof zoals het kind van de gemeente dat meemaakt.
Ik heb veel van de bundel geleerd, maar ik het ook heel wat te vragen. Bijvoorbeeld: Heeft de catechese van iemand als Irenaeüs werkelijk de weg gewezen naar anti-semitisme (24)? Is de waarheid alleen maar waar als ze als waarheid ontvangen wordt (169)? Wordt er geen oneigenlijke tegenstelling gemaakt tussen leerprediking en verhalende prediking (199)? Onjuist vind ik het om vanuit een te rationeel kennisbegrip geloof en kennis uit elkaar te halen (236)? In het laatste artikel, over de wijze waarop je de Schrift leest, i.v.m. de ontmoeting van joden en christenen, worden heel fundamentele dingen gezegd. Toch denk ik dat je uit moet kijken met uitdrukkingen als: Jezus moet Christus worden en dergelijke. Ik geloof niet dat Israël Jezus afwees omdat in Hem het heil te veel vergeestelijkt wordt.
Konklusie: een waardevol boek dat er mag zijn. Er is veel kritiek op mogelijk. Reden waarom het in handen van 'geschoolde' catecheten uitgangspunt voor diskussie kan zijn, ook in niet-R. Kath. kringen.
W. Verboom, Hierden

Mr. drs. S. O. Voogt, Godsdienstvrijheid bedreigd? Van vermeende gelijke monniken en verkapte discriminatie. Publikatie nr. 3 van de Stichting Wetenschappelijk Studiecentrum van de RPF, Postbus 302, 8070 AH Nunspeet, 100 blz., ƒ 14,90.
Op zeer deskundige, tegelijk bewogen en indringende wijze, bespreekt de auteur de bedreiging van de godsdienstvrijheid in verband met de anti-discriminatie wetgeving.
Bij godsdienstvrijheid kan men uitgaan van een 'drie schillen model'. De eerste schil is de 'gewetensvrijheid', de tweede is de 'eredienstvrijheid', en de derde 'het zich naar zijn geloof gedragen'.
Twee en drie samen vormen de 'belijdenisvrijheid'. De op stapel staande wetgeving inzake gelijke behandeling betekent een sterke inbreuk op de derde en een niet aanzienlijke aantasting van de tweede schil.
Met de stukken toont Voogt aan dat het georganiseerde getuigen tot binnen de kerkmuren of zelfs verder teruggedrongen dreigt te worden. De ontwikkelingen rond een Wet Gelijke Behandeling worden hier terecht getypeerd als 'welhaast de belichaming van een zich afkeren van God en Zijn Woord'.
Men leze dit alarmerend geschrift, een 'eyeopener'.
J. Hoek, V.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen