Onder het kruis, achter Jezus

Keurvorst Frederik de Wijze van Saksen was een verwoed verzamelaar. Niet van die zaken die mensen in de regel zoal bijeen vergaren, maar van heel bijzondere objecten. Hij spaarde namelijk relikwieën, resten van heiligen, die de bezitter en aanbidder tot een betere christen zouden moeten maken. Een splinter of een spijker van het kruis bijvoorbeeld werd van bijzondere betekenis geacht om de kruisdood van Christus actueel te maken.

Een 'echt' kruis
Afgezien van deze nog aanwezige onwijsheid wat de betekenis van het kruis betreft, was Frederik toch een wijze vorst, die het voor de reformator Luther opnam, ongeacht het gevaar dat hij in zijn positie zou kunnen lopen. De keus voor Luther en zijn zaak kon lijden betekenen. In het licht van deze dreiging schreef Luther zijn vorst eens een brief. Met zijn kostelijke humor zinspeelde hij op diens vreemde verzamelwoede, terwijl hij doelde op het echte kruis van de navolging, het lijden om de zaak van het Evangelie: 'Genade en geluk van God de Vader met uw nieuwe heilige relikwie. Uwe Vorstelijke Hoogheid heeft nu vele jaren lang in alle landen naar relikwieën laten speuren – nu heeft God de wens van Uwe Vorstelijke Hoogheid verhoord en u zonder enige kosten of moeite een heel kruis thuisgestuurd, met spijkers, speren en gesels erbij. (…) Uwe Vorstelijke Hoogheid moet er maar niet bang voor zijn, maar strekke de armen er rustig op uit en late de spijkers diep doordringen, ja danke God ervoor met een blij hart! Want zo moet het gaan en niet anders…'
Vindt u dat geen vreemde brief? Hoe kun je nu iemand feliciteren met… een kruis? Ons doopformulier lijkt het nog erger te maken als het spreekt van een 'vrolijk' kruisdragen. Kan dat echt? Sluiten 'kruis' en 'vrolijk' elkaar niet volstrekt uit? Begrijpen we die Simon van Cyrene niet veel beter, als hij met alle geweld tegenspartelt, op het moment dat hij gedwongen wordt om Jezus' kruis te dragen? Dat vond hij vreselijk! En toch, zoals Simon van Cyrene daar gedwongen gaat achter Jezus, onder het kruis, zo lijkt hij, ondanks zichzelf, sprekend op een discipel. 'Zo moet het gaan…' Daar is onze plaats: Onder het kruis, achter Jezus! Heeft Jezus het niet Zelf gezegd: 'Zo iemand achter Mij wil komen, die verloochene zichzelven en neme zijn kruis op, en volge Mij'.

Heilzame dwang
'Zo iemand achter Mij wil komen…' Nou ja, willen, dat was er bij Simon niet bij. Hij moest met geweld gedwongen worden. Dat begrijpen we toch wel? Wij mensen houden in de regel helemaal niet van een kruis. We houden al niet van ons kruis, als ons bestaan gedrukt gaat onder het lijden dat elk leven min of meer kent. Maar wij houden helemaal niet van Christus' kruis. Het lijden om Zijn Naam en zaak is niet bijster populair bij mensen die het in zich hebben om zichzelf koste wat kost te handhaven. We zijn van nature vijanden van het kruis. Bij het kruis moeten wij immers 'er aan' gaan met dat wat ons het liefste is: ons eigen 'ik'. Daar kiest niemand van ons spontaan voor.
En toch komt het er wel van bij Simon van Cyrene. Op het moment dat zijn weg ongezocht de weg van de lijdende Christus kruist, komt hij er niet meer onderuit. Als hij geweten had dat hij na zijn morgenwandeling de kruisstoet van Jezus tegen zou komen en dat hij onder Zijn kruis gedwongen zou worden, dan zou hij voor een lief ding gewenst hebben dat hij nooit uit het verre Cyrene naar Jeruzalem gekomen was. Maar nu werd hij in de kraag gegrepen: Hier jij, dragen! En daar gaat hij nu, tegen wil en dank, achter Jezus, onder het kruis. Wat een 'discipel'?!
In de prediking kruist Hij ook onze weg, Jezus Christus, dragende Zijn kruis. Kunt u ook niet meer wegkomen? 't Is te hopen dat u geen kant meer op kunt, God wil ons ook arresteren. Geen soldaten, maar de Heilige Geest is daar. Die ons met alle geweld van het Woord en zo bij betrekt, dat we er wel onder moeten buigen. Dan krijgen we er alles mee te maken, met dat vloekhout van Jezus, dat eigenlijk ook van ons is, ja dat ons veel beter past. Wij hebben het niet gezocht om discipel, volgeling, te worden. Maar waar het zo volgen wordt in ons leven, door de heilzame dwang, daar leren we Hem er toch ook voor danken, dat Hij onze weg kruiste. Want in deze heilzame dwang ligt een les die we niet graag zouden willen missen.

Een leerzame gang
Wat zou er in Simon zijn omgegaan toen hij daar zo liep? We kunnen het alleen maar gissen, en gissen kan gevaarlijk zijn. Toch zouden we ons wel kunnen voorstellen dat Hij in die kruisgang heel wat geleerd heeft. In ieder geval ligt er voor ons een heilzame les in, als we Simon achter Jezus naar Golgotha zien gaan.
In de eerste plaats kan hij geleerd hebben om te vrezen. Als ik er straks op Golgotha eens aan zou moeten? Stel je voor dat de soldaten vergeten zouden van wie dat kruis eigenlijk was, dat ze in hun onverschilligheid mij beet zouden pakken en vast zouden spijkeren? En trouwens, van wie is dat kruis eigenlijk dan? Past het als het erop aan komt toch niet beter bij Simon, bij mensen, 'brave' mensen, zoals wij, maar die toch de vloek die het kruis betekent veel meer verdiend hebben dan Jezus. Zo hoort het toch eigenlijk: Simon onder het kruis en Jezus zonder het kruis! Hebben wij onder de prediking van het kruis al leren vrezen vanwege onze zonden: O God, het zou geen onrecht zijn als ik aan het vloekhout werd gehangen…
Simon heeft onder het kruis ook leren volgen. Hij moest wel dicht bij Jezus blijven. Hij mocht hem niet kwijtraken. Stel je voor dat Jezus er vandoor zou gaan. Simon kende Hem immers niet, hij wist niet van het wonder van de vrijwillige overgave. Als Jezus er vandoor zou gaan, dan ging Simon er zeker 'aan'. Om zijn levensbehoud moest hij wel zorgen met dat kruis dicht bij Jezus te blijven. Wat een wonder als we het oordeel vrezen, dat het ons juist dichtbij Hem doet blijven, omdat we los van Hem alleen blijven met de vloek die wij niet dragen kunnen, waar wij eigenlijk eeuwig onder moeten omkomen. Om uws levens wil, verlies Hem niet uit het oog!
Simon heeft zich onder het kruis mogelijk ook leren verwonderen. Dat gebeurde toen hij op Golgotha kwam. Daar zou hij anders nooit gekomen zijn die morgen. Maar nu kwam hij er noodgedwongen. En toen hij daar was, kreeg hij iets te zien dat het grootste wonder was van alles wat met dat kruis te maken had. Of hij het zelf besefte of niet, ons is het als we het voor ons zien een heerlijke prediking van dat grootste wonder. Daar wordt het vloekhout van hem afgenomen en Jezus wordt eraan gehangen. Simon heeft het wonder van de plaatsbekleding aan den lijve mogen ervaren, al kan het heel goed zijn dat hij het eerst later heeft verstaan. Dat hij het verstaan heeft mag wellicht opgemaakt worden uit het feit dat zijn kinderen Alexander en Rufus van harte volgelingen zijn geworden van Jezus Christus en Die gekruisigd. Dat kruis dat hun vader even gedragen heeft, maar waar de Enige die de vloek niet verdiende aan gehangen werd, dat kruis werd hun leven! Hij voor mij, daar ik anders de eeuwige dood zou moeten sterven. Bent u onder het Woord van het kruis al bij Golgotha uitgekomen? En hebt u het wonder gezien? Luther schreef aan de keurvorst: 'Zo moet het gaan. Dank God ervoor met een blij hart!' Zullen we niet vrolijk zijn als we zo van harte betrokken worden op het wonder van verzoening met God door het kruis van Christus? Dan leer ik met Paulus zeggen: 'Maar het zij verre van mij, dat ik zou roemen anders dan in het kruis van onze Heere Jezus Christus'.
In de reformatietijd schreef een jonge moeder die de marteldood moest sterven haar afscheidsbrief aan haar kleine kind. Als een woord voor zijn leven gaf ze hem mee:
'Als je hoort dat ergens een arm en verstoten hoopje is
dat door de wereld veracht en verworpen wordt;
Voeg je daarbij!
Waar je van het kruis hoort,
Daar is Christus!'

M. A. van den Berg, Harderwijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen