Kerknieuws

BEVESTIGING EN INTREDE VAN KAND. DS. J. DE JONG TE SCHOONREWOERD.
11 februari was een dag van blijdschap en dankbaarheid. Na een vacaturetijd van 17 maanden werd Kand. J. de Jong uit Bleskensgraaf bevestigd tot predikant van de Hervormde Gemeente Schoonrewoerd.
De bevestiger, ds. J. R. Volk uit Katwijk aan Zee, sprak naar aanleiding van Lucas 10 : 21. In deze tekst is duidelijk sprake van een tegenstelling, aldus ds. Volk. Verbergen en openbaren. Toch is er ook overeenkomst, het is beide Gods werk. Hij verbergt voor wie Hij wil en Hij openbaart aan wie Hij wil. In deze tekst zien we dat Hij niet openbaart aan de wijzen en verstandigen, maar aan de kleinen, de kinderkens. Het gaat om de verlossing van de zondaren. Hieraan moest het lijden voorafgaan. Voor de natuurlijke naens is dat een verborgenheid, daarom is het noodzakelijk dat deze dingen geopenbaard worden. Deze openbaring is gericht op het geloof om te gaan leven uit de Heere Jezus Christus. Dat moet gepredikt worden, hetgeen duidelijk blijkt uit het voorafgaande Schriftgedeelte. Bijzonder de prediker heeft van node dat God het hem openbaart, daar moet hij het steeds weer van hebben. Om te verkondigen hetgeen geen oog heeft gezien en hetgeen geen oor heeft gehoord en in geen mensenhart is opgeklommen. Hiervoor is kleinheid nodig, eenvoudigheid en afhankelijkheid van de Heere. Het gebed in de studeerkamer is onmisbaar. We lezen hier dat Jezus Zich verheugt over Zijn kinderen die zondaren redden door de prediking. Hij heeft straks een volk dat zalig wordt. Zal Christus Zich ook over u verheugen, of weent Hij over u? Het is taak van de nieuwe dienaar om in eevoudigheid het Woord te brengen. De weg naar de eindoverwinning is lang, maar Christus zal Zijn bruid ontvangen.
Na het lezen van het bevestigingsformulier en de bevestiging werd door een tiental predikanten aan de handoplegging deelgenomen.
's Avonds deed ds. J. de Jong intrede met de woorden uit Joh. 1 : 29b. Zie het Lam Gods, dat de zonde der wereld weg neemt.
Dit is de kern van het Evangelie, aldus ds. J. de Jong.
Johannes de Doper wijst hier van zichzelf af naar de grote Koning. Hijzelf is maar de vriend van de Bruidegom. Het gaat in de prediking om de Heere Jezus Christus. Zo hoop ik onder u steeds het Woord aan het woord te laten. Paulus zegt: 'Wij dan wetende de schrik des Heeren bewegen de mensen tot geloof'. Dat geeft de ernst aan waar het om gaat. Johannes predikt de bekering. De prediking verbreekt of verhardt. In de prediking ontvangen we brood voor het hart, het Brood des Levens, het Paaslam. Het paaslam dat in Israël gegeten werd en de offeranden in het Oude Testament wijzen naar dit grote Paaslam.
Jesaja wijst naar Hem in hoofdstuk 53. Hij is de schulddrager voor ons, om ons eeuwig gelukkig te maken. De verbroken verhouding kan door Hem hersteld worden. Onze eigen godsdienst baat ons niet, noch onze bevinding of ons gebed.
We moeten sterven aan onszelf en terug naar de bronwel van Gods genade. Uit dat offer vloeien alle heilsdaden voort. Verstaat u dit wonder dat Hij de weg wilde gaan door Gethsemané naar Golgotha?
God gaf Zijn Kind als Offerlam. Daarom naar Hem toe met uw zondeschuld. Alle zonde is wereldzonde. Wat kunnen we als kerkmensen ook werelds zijn. Dat is geen gebrek aan opvoeding. Ik ben die schender van Uw Heilig recht. Zie daarom op het Lam Gods. Ook vandaag wil Hij nog de zonde wegnemen. Breng ze tot Mij, zegt Jezus. Hoe kan ik dat? Kijk daarvoor naar het eerste woord van de tekst: 'Zie'.
De Heilige Geest wil dit bevel tot werkelijkheid maken. Kom daarom onder het Woord Gods, daar wil Hij werken, ook onder de jongeren. Zo hoop ik u te onderwijzen, u voor te gaan. Zult u straks mee mogen zingen in de grote schare?
Dit Lam mogen wij u prediken. Hem zij de dankzegging en de eer en de kracht in alle eeuwigheid.
Na de preek sprak ds. J. de Jong een aantal personen, de colleges en de gemeente toe.
Namens de gemeente Leerdam werd ds. J. de Jong toegesproken door burgemeester Corporaal. Ouderling G. de Jong sprak namens de classis Gorinchem. Verder werd ds. J. de Jong nog toegesproken door ds. P. v. d. Kraan te Bleskensgraaf, door ds. D. N. Verhey als consulent en namens de ring Leerdam en tenslotte door ouderling J. W. Hofs die de nieuwe predikant ps. 37 : 2 liet toezingen.

BEROEPEN TE:
Bodegraven: C. v. d. Scheur te Nederlangbroek.
Vlagtwedde: E. J. Bos te Numansdorp.
Ellecom-De Steeg: J. J. C. Dee te Zuidwolde, die dit ber. aannam.

AANGENOMEN NAAR:
't Harde (BW): W. I. Doude van Troostwijk te Eerbeek.
Oude- en Nieuwe Wetering: M. B. Heijting te Hendrik Ido Ambacht.
Nigtevegt: G. v. d. Pol te Kampen.

BEDANKT VOOR:
Suameer en Zwammerdam: B. Heijting, kand. te H. Ido Ambacht.
Oud-Alblas: C. M. Buijs te Gameren.
Leeuwarden t/m Swichum: P. J. H. Noordmans te Haulerwijk.
Hoogeveen: A. M. Langhout te Putten (deelgem.).

COMISSIE-OBERMAN: VAN 13 TERUG NAAR 9 INSTELLINGEN VOOR WETEN­SCHAPPELIJK THEOLOGISCH ONDER­WIJS
In opdracht van de minister van Onderwijs en Wetenschappen heeft een commissie van vier hoogleraren (prof. A. H. Smits, prof. dr. A. van der Kooij, prof. dr. J. A. Emerton en prof. dr. H. A. Oberman) alle vakgroepen van de thans bestaande 13 instellingen voor wetenschappelijk theologisch onderwijs doorgelicht en beoordeeld.
In het langverwachte rapport van de commissie Oberman (onder welke naam zij reeds bekendheid verwierf), dat op 31 maart aan de minister werd aangeboden, worden vergaande aanbevelingen gedaan voor concentratie van en intensieve samenwerking tussen de verschillende instellingen.
Op dit moment bestaan er niet minder dan 13 verschillende instellingen voor theologisch wetenschappelijk onderwijs: de faculteiten van de Rijksuniversiteiten in Leiden, Groningen en Utrecht en de Universiteit van Amsterdam, de Vrije Universiteit, Kampen I (gereformeerd). Kampen II-(vrijgemaakt), Apeldoorn (christelijk gereformeerd), Nijmegen en de vier KTU's te Amsterdam, Utrecht, Tilburg en Heerlen.
De commissie-Oberman stelt nu voor de faculteit van de UvA te sluiten. Kampen I onder te brengen bij Groningen, en de katholieke instellingen te Amsterdam en Heerlen terug te brengen tot HBO-instituten. Naast Kampen II
en Apeldoorn, die nauw moeten gaan samenwerken, blijven dan in de visie van de commissie slechts zeven 'faculteiten met toekomst' bestaan:
- 3 openbare, met daaraan verbonden 3 'Bijzondere instellingen' (Leiden, Utrecht en Groningen-Kampen I),
- 1 Gereformeerde (VU Amsterdam) en
- 3 Rooms-Katholieke vestigingen (Nijmegen, Utrecht en Tilburg).

Te weinig kwaliteit
De commissie heeft alle vakgroepen van de 13 instellingen doorgelicht en beoordeeld. In haar 256 pagina's tellende rapport verwoordt de commissie ernstige kritiek op de wetenschappelijke kwaliteit. Alleen Leiden en Groningen zijn goed, Utrecht, Nijmegen en de VU middelmatig, de overige onvoldoende tot zeer onvoldoende. Zeer sterke faculteiten ontbreken in Nederland, zo stelt de commissie vast. Wel zijn er faculteiten, die enkele zeer sterke vakgroepen rijk zijn; dit wordt echter gerelativeerd door vakgroepen, die de landelijke norm niet halen.
Van de 6 vakgroepen, die Leiden rijk is, halen 3 niet alleen de normscores, maar zij benaderen tevens de internationale norm; 3 bevinden zich in de tussencategorie, geen enkele in de laagste. In Groningen behalen 3 de beide normscores (resp. 'landelijk' en 'internationale gerichtheid') en benaderen 2 de internationale norm, 1 ligt in de tussencategorie en 1 in de laagste.
Alle andere instellingen komen lager uit, waarbij Amsterdam (UvA), Kampen I en Heerlen als hekkesluiters fungeren. De commissie constateert een 'versnippering van krachten' en komt tot de slotsom: 'Er bestaat metterdaad een uitweg: een kleiner aantal sterke faculteiten.'

'Dertien is niet teveel'
Terwijl Nederlandse theologen, individueel aangesproken, zonder aanzeling en unaniem verklaren: 'Dertien faculteiten is teveel', is van bestuurlijke zijde alom het tegendeel te vernemen, zo schrijft de commissie. De commissie vermeldt een achttal argumenten:
1. De 13 bezitten historische papieren, en
2. de historie zorgde tevens voor een geografische spreiding, waardoor
3. studenten zich regio-gebonden inschrijven.
4. Spreiding is essentieel voor dienstverlening aan maatschappij en kerk, en bevordert
5. herkenbaarheid voor de achterban.
6. Regionaal (Amsterdam, Utrecht) zijn er plaatsen van oecumenische ontmoeting.
7. Door samenvoeging dreigen rijksbijdragen verloren te gaan, die de pluriformiteit, gewaarborgd in de Grondwet, mogelijk maakt.
8. Het gaat niet alleen om zuiver wetenschappelijk onderzoek, maar ook om onderwijsfaciliteiten.
De commissie heeft deze argumenten zwaar laten wegen, maar 'gezien de kwaliteit van het wetenschappelijk onderzoek in Nederland, gezien het lage percentage gekwalificeerde doctores, hetgeen de vraag van 'Nachwuchs' raakt, en gezien de teruglopende studentenaantallen is er geen andere oplossing dan bundeling door concentratie', zo schrijft de commissie.
Wat betreft de aantallen studenten constateerde de commissie dat per 1-12-1987 Utrecht 509 studenten bezat. Leiden 200, Groningen 195 en Amsterdam (UvA) slechts 153. Bovendien studeerden er toen bij de UvA 13 buitenlandse studenten, die doorgaans slechts 1 jaar blijven, waardoor de UvA dus in feite op 140 studenten uitkomt, aldus de commissie.

'Duplex ordo: muur en stuur'
Zoals ook reeds tijdens de voorjaarsvergadering van de Hervormde synode aan de orde kwam, signaleert de commissie-Oberman de problematiek samenhangend met de duplex ordo, een regeling uit 1876 waarin de grenslijn wordt getrokken tussen staats- en kerkelijke vakken. De Hervormde Kerk is zeer gehecht aan de openbare universiteiten vanwege het intensieve contact met de 'wetenschappelijke' theologie, juist ook als godsdienstwetenschap, vanwege het vermijden van confessioneel isolement, en vanwege het vasthouden aan de plaats van religie in de neutrale universiteit, zo schrijft de commissie.
De duplex ordo heeft nadelen. De onderscheiding tussen staatsvakken en kerkelijke vakken stimuleert tegenstellingen. Terwijl het aantal staatshoogleraren groeide, bleef het aantal kerkelijke hoogleraren gelijk. Bij de emancipatie van de interpretatie-methode volgden de staatshoogleraren in de bijbelse vakken de literair-historische methode, veelal zonder de toepassing in prediking en catechese als deel van hun opdracht te beschouwen. Bij het doctoraal examen kan een kerkelijk vak geen hoofdvak zijn. De vorming van een vakgroep is niet mogelijk en de kerkelijke hoogleraren krijgen geen geld voor aio's (assistenten in opleiding). Tenslotte zijn de kerkelijke hoogleraren duidelijk achtergesteld bij de Gereformeerde en Rooms-Katholieke collega's, zo vat de commissie de bezwaren samen.
Daarnaast zijn er ook voordelen: De duplex ordo waarborgt de wetenschappelijkheid van de theologie, zij veroorlooft de kerken in eigen verantwoordelijkheid de kerkelijke vakken te verzorgen en binnen de faculteiten is ruimte voor de dialoog tussen wetenschappers over godsdienstige fenomenen enerzijds en de waarheidsvraag anderzijds.
Het is van belang thans een oplossing te vinden waarmee de kostbare verworvenheden van de duplex ordo bewaard blijven en tegelijk de nadelen opgeheven worden, zo schrijft de commissie.

Bijzondere onderwijs instelling van wetenschappelijk onderwijs
De commissie staat overwegend positief tegenover de recente voorstellen van de minister om naast de faculteiten van de rijksuniversiteiten een 'bijzondere instelling van wetenschappelijk onderwijs' in het leven te roepen, via welke de kerken op contractbasis kunnen samenwerken met deze faculteiten. Niettemin vraagt de commissie zich af of hierdoor niet de openbare theologische faculteiten in hun bestaansrecht bedreigd worden. De commissie wijst op vier gevarenzones:
1. De bijzondere instelling schrijft zelfde studenten in. Verliest de staatsfaculteit dan niet het merendeel van haar studenten en daarmee goeddeels haar financiële basis?
2. Verliezen de docenten van de staatsfaculteit niet hun wetenschappelijke onafhankelijkheid, wanneer zij worden 'ingehuurd' door de bijzondere instelling?
3. Dubbelbenoemingen zijn niet alleen mogelijk, maar ook wenselijk. Maar komt niet het onafhankelijke academische benoemingsrecht in het gedrang, wanneer bij benoemingen in de openbare faculteit de bijzondere instelling gehoord moet worden?
4. Als de bijzondere instelling de volledige bevoegdheid krijgt haar eigen onderwijsprogramma in te richten, worden dan niet staatshoogleraren in dezelfde marginale positie gebracht als waarin de kerkelijke boogaren zich thans bevinden? Anders gezegd: wordt niet het oude euvel alleen maar verplaatst?
Bij de uitwerking van de voorstellen van de minister zal op deze facetten nauwkeurig moeten worden gelet, zo meent de commissie. In de visie van de commissie zal de hervormde opleiding in Utrecht en Leiden gelocaliseerd blijven, maar voortaan ondergebracht in een 'bijzondere instelling'. In Groningen zal zij participeren aan de bijzondere instelling van 'Kampen I-Groningen', in de mate waarin 'Samen op Weg' daadwerkelijk gestalte krijgt.
Voor de kleine kerken denkt de commissie aan deelname in de 'bijzondere instelling' in Leiden (Remonstranten, Evangelisch-Luthersen en Doopsgezinden), resp. Utrecht (oud-Katholieken, Baptisten en Vrije Evangelischen).

Hervormd Theologisch Seminarium
Grote waardering tenslotte heeft de commissie voor het Theologisch Seminarium van de Nederlandse Hervormde Kerk in Driebergen. 'Het zou van kortzichtigheid getuigen, indien de kostbare expertise van het seminarium niet ten volle benut wordt als centrale landelijke opleiding van de theologiestudenten, die kiezen voor het kerkelijk ambt.' De commissie doet daarbij enkele aanbevelingen tot uitbouw van de bestaande
programma's.
(Hervormd Persbureau)

HERVORMDE PREDIKANTSVROUWEN-CONCIO
Met het oog op eventuele planning willen wij u graag de datum van de komende concio doorgeven. Dit zal zijn D.V. op donderdag 14 september a.s. in de Markuskerk te Utrecht. Nadere gegevens volgen.
Het bestuur

KONINGINNEDAGCONCERT IN ELBURG
Traditiegetrouw hoopt de bekende organist Klaas J. Mulder op Koninginnedag (zaterdag 29 april a.s.) om 16.00 uur op het fameuze Quellhorst-orgel in de Grote of St. Nicolaaskerk van Elburg een feestelijke orgelbespeling te verzorgen.
De kerk is om 15.30 uur geopend en volledige programma's à ƒ 5,– zijn aan de kerk verkrijgbaar. Kinderen onder geleide gratis toegang.

MUZIEK
We hebben u als muziekliefhebber steeds op de hoogte gehouden van nieuwe uitgaven in de serie boekwerken over beroemde componisten. Ook deze week kondig ik u met veel plezier een nieuw deel aan. Dit keer gaat het over leven en werk van de ons aller bekende Franz Liszt. Hij leefde van 1811-1886. Al op jeugdige leeftijd werd hij overal in Europa bejubeld als de grootste pianist van zijn tijd, maar in 1848 brak hij plotseling zijn virtuozen-carrière af om zich voortaan te wijden aan een levenstaak die hij belangrijker vond: dirigeren en componeren. Hij speelde alleen nog maar piano in besloten kring en voor liefdadige doeleinden. Componeren deed hij overigens veel. Een groot gedeelte van zijn omvangrijk oeuvre (dat nog steeds niet in zijn totaliteit is gepubliceerd) is erg modieus en daarmee sterk tijdgebonden. Ook liet hij een aantal grote orgelwerken na, die nog veelvuldig op de orgelprogramma's prijken. In dit wederom keurig uitgegeven boek wordt aan de hand van authentieke documenten (brieven, berichten van tijdgenoten, recensies) ons een beeld geschetst van een groot componist met een stormachtige levensloop. Een complete oeuvrecatalogus, een bibliografie, een chronologisch overzicht van de periode 1811-1886 maken dit boek weer tot een kostelijk deel van een buitengewoon interessante serie over componisten. U kunt dit deel weer rechtstreeks bestellen bij Uitgeverij Gottmer, Postbus 160, 2060 AD Bloemendaal, waar u verder al de gewenste inlichtingen over deze serie kunt krijgen.
Enige maanden geleden mocht ik met veel plezier het boek 'Zeven eeuwen orgels in Den Haag' van Herman de Kler bij u introduceren. Deze week breng ik met evenveel plezier een nieuw boek van dezelfde auteur onder uw aandacht, nl. 'Orgelgeschiedenis van de Engelse kerken in Den Haag'. In 1586 krijgt onze bondgenoot, de graaf van Leicester, de Gasthuiskapel ter beschikking voor zijn Britse troepen. Maar er gaan nog bijna tweehonderd jaar voorbij voor de kerk zijn eerste orgel krijgt, wat een lange voorgeschiedenis met momenten uit zowel de Britse als de Nederlandse geschiedenis veronderstelt. Het eerste orgel werd gebouwd door de uit Tongeren (België) afkomstige Hagenaar Gerard Steevens. Aan hem, zijn Haagse en andere orgels (Leiden, Middelburg, Izum en Scheveningen) wordt extra aandacht besteed. De Engelse gemeente kwam in de loop der jaren in meerdere kerken bijeen en schafte zich steeds een orgel aan, waardoor een boeiende orgelhistorie ontstond. Het keurig uitgegeven boekje bevat 50 pagina's en bevat onder meer 6 foto's, enige bijlagen, een notenapparaat en een register. Het boekje is zeer innemend geschreven en verschaft de geïnteresseerde orgelliefhebber een schat aan gegevens. Zeer hartelijk aanbevolen. Bestelling door overmaking van ƒ 12,50 (incl porto) op postgiro: 1390106 t.n.v. H. de Kler, Delistraat 32, Den Haag, o.v.v. 'Orgelgeschiedenis'. Wanneer u op hetzelfde gironummer ƒ 9,50 overmaakt, krijgt u het boekje 'Aspecten van de orgelgeschiedenis van de Grote of St. Jacobskerk te Den Haag toegezonden. Dit boekje is een overdruk uit het geschiedkundig Jaarboek 'Die Haghe' 1988. Het verschaft een aardig beeld over de vele lotgevallen van de orgels in 's-Gravenhage's hoofdkerk. Eveneens aanbevolen.
Wanneer de liefhebbers van muziek voor blazers hun discotheek nog eens willen uitbreiden, heb ik nog een goede tip. Bij Hänssler, Verlag, Postfach 1220 D, 7303 Neuhausen, Stuttgart is een cassettebandje verkrijgbaar, getiteld: 'Wachet auf, ruft uns die Stimme'. Blazers van de 'Gnadauer Posaunenbunder' onder leiding van Horst Wilm spelen een scala van prachtige koralen. Een bandje dat u ongetwijfeld veel zult afspelen al is het in uw autoradio. Zeer aanbevolen.
Maarten Seijbel, Elburg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen