Boekbespreking

Dr. R. Seldenrijk, Genetische technieken en christelijke ethiek! Sleutelen aan erfelijkheid in gezondheidszorg en landbouw. Den Hertog B.V., Houten, 1988; ƒ 18,50; Kompas-Serie deel 5.
Eén ding is zeker: de schrijver van dit boekje kent het terrein waarover hij spreekt en hij geeft een geweldig stuk informatie dat bij velen een leemte kan opvullen. Daarbij denk ik dan vooral aan de gedeelten die over de landbouw handelen en over de verhouding tussen mens en dier, omdat de problemen die zich op dit gebied voordoen meestal in de schaduw staan van die rondom de genetische manipulatie.
Uiteraard is dit boekkje er weer één onder de vele, maar dit wil niets ten nadele zeggen van het feit dat het verschenen is. Allereerst is daar het verheugende dat het komt uit de kring van de Gereformeerde Gemeenten en vooral ook daar zijn lezerskring zal weten te vinden. Tenminste, dat hopen we hartelijk. Voorts heeft de schrijver de gave dingen in kort bestek samen te vatten, om ze daarna bovendien ook nog te voorzien van een korte samenvatting. Ten derde houdt de schrijver zich consequent aan zijn indeling.
Het eerste deel is informatief en wordt niet belast met waarde-oordelen. Zelfs een onderdeeltje onder de titel 'Wanneer begint het menselijk leven?' is puur beschrijvend, en juist daarom zo veelzeggend. Het tweede deel biedt ethische waarde-oordelen. Deze worden echter niet eerder gegeven dan nadat de grondmotieven van de christelijke ethiek zijn uiteengezet en de normen en waarden die de schrijver hanteert. En dit dan in samenhang en confrontatie met de tendens tot verzakelijking die zich in onze tijd van alle leven meester maakt en die ook van veel manipulatie de achtergrond vormt.
Het treft ons hoe terughoudend de schrijver is in zijn waarderingsoordelen. Niet terughoudend wat zijn principe betreft, maar terughoudend omdat hij een open oog heeft voor het feit dat het vaak voor afgeronde waarderingsoordelen nog te vroeg is, omdat dingen nog in beweging zijn en ook de mogelijkheid tot een positieve ontwikkeling in zich dragen, ook al moet voor het tegengestelde vaak gevreesd worden. Mij bijzonder uit het hart gegrepen is de polemiek van de schrijver met dr. E. Schroten, wiens aristotelische standpunt aangaande de gefaseerde bezieling van het embryo mij ook altijd is voorgekomen als een vreemd en onverteerbaar element binnen een christelijke ethiek. Schroten stelt zelfs – iets dat dr. Seldenrijk overigens niet noemt – dat dit aristotelische denken een tijd lang zelfs een legitiem stuk christelijke traditie geweest is. Zelf heb ik dit nergens gevonden, laat staan bewezen gezien. Toenemende beschermwaardigheid van het leven is een term die zichzelf tegenspreekt wanneer men uitgaat van de gedachte dat 'menselijk leven' een gekwalificeerd begrip is en geen gekwantificeerd; anders gezegd: dat de mens beeld Gods is, en geen wordend natuurverschijnsel dat te zijner tijd een mens oplevert. De keerzijde van de duidelijkheid waarmee de schrijver soms grenzen of een weg aanwijst is dat hij er soms toe prikkelt met hem van mening te verschillen. Mij overkwam dit bij zijn behandeling van anti-conceptiva en kinderbeperking. Ook denk ik dat er meer situaties zijn die mensen over het hoofd lopen dan de schrijver suggereert, dus ook uitzonderingen die de regel niet schenden willen maar bevestigen. Ook vind ik, dat de schrijver in het tweede deel de bio-industrie te veel spaart. En dat hij b.v. Genesis 3 vers 16 verkeerd gebruikt. Maar van de schrijver mogen we zowel kritiek als vrijheid van oordeelsvorming hebben, dus gebruikte ik deze een beetje.
S. Meijers, Leiden

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen