Het gedrag van de christenen…

Het ligt in de natuur van de mens om met andere mensen samen te leven. Onze God heeft dat zo gewild. Een volkomen alleenstaand individu kan geen menselijk leven leiden.
Het samenleven met andere mensen legt wel beperkingen op. Iedereen kan niet doen, wat hij zelf wil of aangenaam vindt. Daarom zijn er in onze samenleving leefregels of normen (norma is het Griekse woord voor regel) voor onze gedragingen in het leven met anderen.
In onze samenleving kennen we verschillende verzamelingen van leefregels, zoals die van de godsdienst, de zeden en het recht. Godsdienstige normen zijn leefregels, die gelovigen als 'van God ontvangen' beschouwen. De norm: 'God liefhebben boven alles en onze naaste als onszelf' vormt de basis voor alle andere normen.
De normen van de zeden zijn de leefregels, ingegeven door het geweten. De normen van de godsdienst en zeden geven een grote bescherming van de belangen van de mensen in onze samenleving.
Er zijn echter ook veel belangen, die niet door deze normen worden beschermd. We denken bijvoorbeeld aan de veiligheid in het verkeer. Er zijn helaas ook mensen voor wie de gevolgen van overtreding van die normen nietszeggend zijn. Daarom is het noodzakelijk, dat er ook rechtsnormen zijn. Recht en zeden geven gedragsregels in het belang van onze samenleving.

Vervaging van normen
Het woord vervagen betekent langzaamaan onzichtbaar worden. De normen verdwijnen niet van de één op de andere dag, maar er vindt een geleidelijke aanpassing plaats. Hoe merken we dat met betrekking tot onze leefregels van de godsdienst, de zeden en het recht?
Godsdienstige normen: 'Ik bepaal wie mijn God is'. Zedelijke normen: 'Mijn geweten spreekt niet meer; ik doe wat ik graag doen wil'! Rechtsnormen: 'Ik heb niets te maken met de overheid, de wetten en het gezag. Ik ben baas over m'n eigen leven'!
De Duitse predikant G. Huntemann schreef: 'De mens van vandaag gelooft niet meer in Christus, omdat hij niet meer van vergeving wil weten. Hij gelooft niet meer in vergeving, omdat hij zichzelf wil vergeven. Hij heeft zichzelf vergeven, omdat hij zelf geboden maakt en zichzelf tot God heeft verheven.' Er is een krachtige stroming, afkomstig uit het New Age-denken, die stelt dat ieder mens zijn eigen waarden en normen moet bepalen.

De positie van de jongeren
Onze jongeren hebben het vandaag niet gemakkelijk. Ze staan aan veel verleidingen bloot. Ze worden door veel zaken meegesleurd, zodat er weinig ruimte is voor rustige en diepgaande bezinning. Dat heeft tot gevolg, dat veel jongeren 'stuurloos' door het leven gaan. Zekerheden om hen heen gaan wankelen en ouderen weten in deze verwarrende tijd weinig leiding meer te geven. Soms tonen jongeren een negatief gedrag. Ze raken teleurgesteld in de zogenaamde verzorgingsstaat. Er ontbreekt uitzicht, er ontbreekt perspectief.
Deze benadering van de werkelijkheid wordt wel aangeduid met de term 'doemdenken'!
Lea Dasberg (opvoedkundige) ziet in dat doemdenken grote gevaren voor de opvoeding van jongeren. Ze zegt: 'Wat vullen wij pedagogen in achter de stippeltjes van de door alle kinderen ter wereld wel eens gedachte, gedroomde en geuite zin: Later als ik groot ben… De matheid wordt veel minder veroorzaakt door de twijfel of er wel iets te doen zal zijn, dan wel of het enige zin heeft iets te doen.'
Hier geeft Lea Dasberg aan dat het perspectiefnaar de toekomst bij veel ouderen en jongeren in onze tijd ontbreekt. Dit heeft grote invloed op onze houding, ook die van de jongeren. De schoolloopbaan wordt vaak niet afgemaakt. Velen gaan zich agressief gedragen. Dit uit zich vooral in vandalisme, geweld en kleine criminaliteit.

De gevolgen
Binnen onze samenleving ontstaan er steeds meer zorgen over de toename van criminaliteit en terreur. De instelling van een Burgerwacht in verschillende grote steden in ons land is daarop een reactie uit onze samenleving. De grote mate van vrijheid in opvoeding en maatschappij heeft niet goed gewerkt. Daarmee is in feite een groot deel van het gezag verdwenen. Een andere grote oorzaak is de normvervaging. Verder worden werkloosheid, verveling, liefde voor sensatie en het aan geld moeten komen voor drugs en alcohol als mogelijke oorzaken gezien. We zien elke dag de gevolgen van vandalisme om ons heen. Het plegen van vandalisme kost weinig tot geen inspanning. Een ruit is snel ingegooid. Een antenne is zo, van een auto gerukt. De slachtoffers zitten met de schade en de kans gepakt te worden is erg klein. Waarom zou je, wanneer je je uitermate verveelt, niet de ruiten van een winkel ingooien of rotzooi gaan trappen waar iets te doen is?
Statistieken bewijzen dat vandalisme, geweld en kleine criminaliteit de laatste jaren sterk zijn toegenomen. Alleen al in de stad Den Haag wordt jaarlijks voor 16 tot 20 miljoen gulden vernield. Dat betekent voor heel Nederland meer dan een miljard. We zouden met dat geld veel andere dingen kunnen doen.
We kunnen spreken over verschillende soorten vandalisme:
* vandalisme als spel;
* vandalisme uit verveling;
* vandalisme gericht op het verkrijgen van een bepaalde plaats in de groep;
* vandalisme uit protest, uit onvrede;
* vandalisme uit wraak;
* vandalisme dat wordt opgeroepen door de omgeving.
Als alles om je heen, bijvoorbeeld in een oude woonwijk, toch al kapot is! Wat maakt het dan allemaal nog uit?
Om vandalisme effectief aan te pakken, moeten we – denk ik – twee wegen bewandelen. We moeten zowel positief als negatief maatregelen treffen. We moeten enerzijds zorgen voor een goede controle en de jongeren aanspreken op hun gedrag. Anderzijds moet vandalisme afschrikken door de straf die er achter staat.
Om in het algemeen slecht gedrag aan te pakken, moeten we beginnen bij de ouderen. Als ouderen hun gedrag herzien, heeft dit een positieve uitstraling naar de jongeren.

Het gedrag van de christenen…
In m'n bijbel ligt een prachtige bladwijzer met de volgende tekst erop: 'De Bijbel van de wereld is het gedrag van de christenen, de andere Bijbel leest de wereld niet'.
Door ons gedrag richten we ons tot de mensen om ons heen. Wat het christelijk geloof voor ons betekent weten velen niet meer. Daarom kunnen we zeggen, dat de vele niet-christenen in Nederland als 'Bijbel' slechts het gedrag van de christenen kennen. Ons gedrag is zo ontzettend belangrijk, niet alleen voor onszelf, maar ook voor anderen. Hoe is ons gedrag? Hoe leven ouders hun kinderen voor? Kunnen onze kinderen respect opbrengen voor ons gedrag in deze wereld? Welke levensstijl is kenmerkend voor ons?
Het is goed als we onszelf deze vragen stellen en er diep over nadenken. Christenen mogen hun levensstijl niet zelf bepalen, maar het Woord van God geldt voor hen als uitgangspunt. In de opvoeding van onze kinderen moet duidelijk worden waar het ons om te doen is. Er is niet alleen een zichtbare levensstijl, maar ook een hoorbare en verborgen levensstijl. We lezen in zondag 47 van de Heidelberger Catechismus: 'Dat ook wij al ons leven, gedachten, woorden en werken, alzo schikken en richten, dat Uw Naam om onzentwil niet gelasterd, maar geëerd en geprezen worde'.
We hebben zeer grote voorrechten en verantwoordelijkheden tegenover veel mensen, die nauwelijks iets van God of godsdienst afweten. Deze onwetendheid neemt helaas snel toe. Zou dit komen, omdat we ons steeds meer in onze eigen kring terugtrekken? We hebben onze eigen scholen, bejaardenhuizen, kraamcentra, enz. We beschouwen dit als een groot voorrecht. Maar mensen, die niet bij Gods Woord zijn opgevoed, weten niet meer, dat er mensen zijn die er andere principes op na houden.
Daarom stellen we nogmaals de dringende vraag: 'Is het aan onze levensstijl te zien, dat we een andere levensovertuiging hebben?' Als dat uit de kleding of het niet hebben van een televisie moet blijken, is het wel droevig met ons gesteld! Het gaat niet alleen om het anders doen. We moeten anders zijn!
De vrucht van het 'anders zijn' is, dat we ook anders gaan doen! Het 'anders zijn' gaat gepaard met strijd, maar ook met echte blijvende vreugde. We ervaren het 'anders zijn' dan niet meer als een last, maar als genade!

A. A. Korevaar, Barneveld

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen