Charismatische prediking (I)

Instrument
Ieder prediker heeft niet meer en niet minder door te geven dan het Woord van God. Hij zal het Woord Gods laten horen: 'Alzo spreekt de Heere…'
Daarbij zal hij het gehele Woord van God ter sprake brengen. De prediker zal dit evenwel altijd doen op de wijze van de Geest.
Zoals God destijds sprekende werd 'ingevoerd' door de profeten. En wel in de tijd, waarin zij leefden. Het Woord Gods was aldus Geest-doortrokken en tijd-betrokken. Kenmerkend voor de ware profetie! Bepalend voor de Hoogste Profeet, Christus Jezus, op Wie de Geest des Heeren was, is en zijn zal.
In zeker opzicht is de prediker dan instrument, waardoor het Woord Gods tot mensen komt. Ontwikkeling, begaafdheid of originaliteit doen er dan eigenlijk niet toe. God 'bediende' zich van Amos én van Jesaja, van Petrus én van Paulus.
Het gaat er ten diepste en tenslotte om, dat het Woord wordt gehoord. En waar het Woord wordt gehoord, daar doet het wonderen van genade.
Maar is dit altijd zo, en gaat dit in elke tijd zo?! Eigenlijk wel, en toch moeten we met twee 'woorden' spreken. Als op een min of meer Lutherse wijze de pneumatologie (leer aangaande de Geest) zo goed als geheel schuil gaat in de Christologie (leer aangaande Christus), dan zou dit inderdaad verwacht mogen worden. Immers, waar het Woord is, daar is de Geest. En waar het Woord werkt, daar werkt ook de Geest. Het omgekeerde is evenwel niet minder waar.
In dit kader is het van belang er op te letten, dat er bij Calvijn toch sprake is van een zekere discrepantie tussen pneumatologie en Christologie. Woord en Geest zijn niet te scheiden, maar ze zijn wél onderscheiden.
Zó komt er tegelijkertijd meer ruimte voor de factor 'tijd'.
In een bepaalde tijd en op zekere tijd kan de Geest worden bedroefd en zelfs worden uitgeblust. De Geest, Die enerzijds onwederstandelijk werkt, kan anderzijds worden tegengestaan. Permanent, of voor een tijd. En wel permant of voor een tijd in een bepaalde tijd.
Zo gezien is het zeer wel mogelijk, dat een prediker, in wiens prediking het Woord Gods geheel en al 'door' komt, niettemin een huiveringwekkende opdracht moet vervullen: 'Maak het hart van dit volk vet, en maak hun oren zwaar, en sluit hun ogen, opdat het niet zie met zijn ogen, noch met zijn oren hore, noch met zijn hart versta, noch zich bekere, en Hij het geneze' (Jes. 6 : 10).
De souvereiniteit van God vindt immers zijn reflex in de vrijmacht van de Geest.

Uitdeler
Enerzijds is de prediker instrument of voertuig van en voor het Woord Gods anderzijds is hij uitdeler van menigerlei genade. Dit impliceert een levende bewegelijkheid door de Geest in het Woord en vanuit het Woord, in een tijd, waarin beiden dóórgaan of worden weerstáán.
Daarom kan in dit kader het woord 'instrument' niet meer dan een hulplijntje zijn; het behoort eigenlijk tot de technologie en niet tot de theologie. In feite is de prediker immers 'uitdeler'!
En dan is het aan de vrijheid van de Geest met welke en in welke mate Hij de uitdelers van menigerlei genade bedeelt met genadegaven (charismata).
In dit verband gaan ook de talenten meespreken, als sprake van de Geest, in het spreken van de woorden Gods.
Het valt immers niet te ontkennen in de geschiedenis van de Kerk, dat zeer charismatisch begaafde predikers een dienovereenkomstige respons ontvingen op hun prediking?!
Het valt evenmin te loochenen, dat deze 'charismata' sterk toegesneden en toegespitst bleken te zijn op de tijd, waarin 'betrokken' prediking werd gebracht.
Werd Paulus niet toegerust voor de tijd en voor de wereld, waarin hij het Evangelie had te brengen?! Scherp geformuleerd: Petrus zou dit niet hebben gekund!

Eigentijds
Op een nog andere wijze is de factor 'tijd' van belang.
Enerzijds kan de 'tijd' zo 'tegenwerken', dat de genadegaven 'verbleken', wat dan alles te maken heeft met het bedroeven of uitblussen van de Geest. Anderzijds, als de vleeswording van het Woord niet sterk genoeg benadrukt kan worden, dan moet er ook zo iets zijn als wat heel even genoemd zou kunnen worden 'vleeswording van de Geest'. En daarmee wil dan bedoeld zijn, dat de 'charismata' zich op een concrete eigentijdse wijze manifesteren.
Onze eindredacteur schreef onlangs over de emotionele overstroming, waaraan de charismatische bewegingen 'mank gaan' of waardoor ze juist 'goed lopen'. De Kerk reageert daarop doorgaans een beetje 'droog'.
Als wij alle nadruk leggen op het Woord, leggen zij alle nadruk op de Geest.
Maar is er geen verbinding tussen die twee, en wel in tweeërlei opzicht?! Een waterdicht schot tussen beide doet aan de ene kant verdrinken en aan de andere kant verdrogen.

Genadegaven
In ieder geval zal de prediker van het Woord van God charismatisch begaafd moeten zijn, d.i. bedeeld en toegerust met genadegaven.
Deze genadegaven of Geestesgaven zijn bij Testament vermaakt aan de gemeente. Geijverd moet worden naar de beste gaven. Ook in dit opzicht zal de prediker 'voorganger' zijn van en in de gemeente.

De één zal meer, de ander zal minder gaven hebben. Maar de 'meeste' ofwel de belangrijkste genadegave is voor iedere prediker 'weggelegd' – in het Woord door de Geest, nl. de liefde (Vgl. 1 Kor. 12 en 13)! Als zodanig is deze genadegave tegelijkertijd onontbeerlijk voor de Evangelieprediking: 'Want de liefde van Christus dringt ons… Zo zijn wij dan gezanten van Christuswege…' (2 Kor. 5 : 14, 20).

Liefde
Charles Haddon Spurgeon (1834-1892) was met dit charisma vooral en voor allen bedeeld. Mede daarom heeft hij deze genadegave zo rijk uitgédeeld, omdat hij er zelf zo rijk mee was bédeeld.
De naam van Spurgeon wordt thans zowel in de Kerk genoemd, als in Evangelische bewegingen en charismatische groepen.
Dit moet alles te maken hebben met het Woord en met de Geest. En daarom óók met de tijdbetrokkenheid van zijn prediking.

C. A. van der Sluijs, Veenendaal

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen