Bijbels licht

Regel van de Schrift
Natuurlijk geeft ons de Heilige Schrift een antwoord op de vraag naar de regel langs welke de mens tot het geloof wordt geleid. Wanneer wij tot de Schrift komen laten wij alle engte en benauwdheid verre achter ons. Het is alsof wij alle vaarten en smalle sloten laten voor wat ze zijn, en komen met ons schip in de volle zee. Nu gaat het er evenwel op aan, de parels in de zee te zoeken in de diepte; aan de oppervlakte van de zee vinden wij die kostbaarheden niet. Vragen wij naar enig licht, dan doen wij er goed aan ons eerst te wenden naar de evangelieën en in het bijzonder te letten op de gang van het werk der genade bij de apostelen. Deze apostelen waren geboren uit water en Geest. Daar is geen twijfel aan. In de vernieuwing van hun hart was de waarborg gegeven, dat zij slechts de profetische aanwijzing en de verlichting van de Geest nodig hadden om in Jezus als de Christus te geloven. Zij geloofden dan ook in Hem, met een geloof, dat door Jezus als van hemelse afkomst erkend werd. Maar hoeveel ontbreekt er desniettegenstaande toch aan hun geloof! Het is allerminst een volwaardig geloof. De doop lag achter hen – het is waar. De doop getuigde, dat zij belijdenis van hun zonden hadden gedaan. Niemand werd zonder deze tot de doop toegelaten. De doop wees ook aan, dat zij bereid waren om hun geloof aan de komende Messias op de gekomene over te plaatsen. Zij bereidden zich vóór op de beloofde doop met de Heilige Geest.

Tekort
Maar al vertoonden nu de apostelen in al die dingen dat zij van God tot het geloof waren toebereid, zo bleek toch achteraf, dat in hun voorbereiding niet weinig werd gemist. Ze was voldoende om hun hart ontvankelijk te maken voor het zaad van het Evangelie, maar ze beantwoordde niet aan de door het methodisme gestelde eis, dat alles klaar moest zijn alvorens Christus te ontvangen. Wat hadden zij maar weinig zicht op de noodzaak van Christus' lijden tot verzoening der zonde. Ze waren allerminst overtuigd van de strafwaardigheid van hun zonde. Dit inzicht ontbrak tenminste aan Petrus zolang Christus niet was opgestaan uit de doden. Hij had om zo te zeggen een halve overtuiging van zonde. Men heeft dat wel gestempeld als een bron van alle zelfbedrog. Maar wat is nu het verrassende kenmerk in deze dingen? Deze zogenaamde halve overtuiging van zonde is bestaanbaar met een oprecht geloof in Christus als de Verlosser. De volle overtuiging van zonde bleef bij hem niet uit, maar zij volgde op het geloof. De wasdom komt met de jaren. Eerst later, nadat Petrus reeds in Christus was, leerde hij verstaan niets van zichzelf te kunnen doen; en verloor hij meer en meer het vertrouwen op zichzelf. Eerst het kruis gaf hem het volle inzicht in de breedte van de kloof, door de zonde tussen hem en God ontstaan. Het gaf hem te zien, wat er geschieden moest, zou zij worden gedempt.

Apostolische prediking
Naar andere regel ging het in de dagen van de apostolische prediking. Daar gaat alles van het geloof uit. Wel werd de eis der bekering vooropgesteld, dat is waar, maar steeds in nauw verband zowel met het evangelie als met het gericht. Christus wordt voorgesteld als de Rechter, door wie God straks de gehele wereld oordelen zal. Door dat te bewijzen wordt gewezen op het feit, dat God hem uit de doden heeft opgewekt. Het komt er nu op aan, de toekomstige Rechter geen meerdere stof tot veroordeling in handen te geven, maar zich van zijn zonden af te keren. Tot God en dit te tonen door Christus' Woord gehoorzaam te zijn. Wie daarentegen in gemeenschap met de zonde wil blijven, blijft niets over dan een verschrikkelijke verwachting van het oordeel. Alleen wie zich bekeert zal behouden worden. Wie dan de stem van God, die hem tot bekering roept, gehoorzaam is, die roepe de Naam van Christus aan en late zich dopen in deze Naam tot een teken, dat hij door Zijn geloof, gemeenschap aan Hem heeft. Gemeenschap aan Zijn dood en opstanding. Door Christus' dood vrij geworden van schuld en overmacht der zonde en als met Hem aan de zonde gestorven, ook met Hem opgewekt tot een nieuw heilig leven. God zal er het zegel op zetten door hem de Heilige Geest te geven. Die versiert hem met hemelse gaven. Die is hem een leidsman tot de hemelse heerlijkheid. Ziedaar in het kort de hoofinhoud van de apostolische prediking.

Orde
Het komt ons dus vóór hier de orde te zien, die de prediker heeft te volgen. Met andere woorden, wij hebben hier het model waarnaar hij zijn prediking heeft in te richten. Hij moet prediker zijn – dat is veel meer dan het lijkt! Er is zoveel verdorring bij het prediken. Zoveel omslag die onheilvol is. Daar zijn nogal eens predikers, die vrezen het Evangelie te vroeg te verkondigen. Zij bepalen zich er dan toe om aan de mensen de orde des heils te verkondigen. De weg waarlangs God de mensen tot de zaligheid leidt. Zij laten het dan aan God over om hun hoorders op die weg te leiden. De prediking verstart hier tot een schema. Deze predikers spreken geen onware dingen. Maar zulke predikers zijn onderwijzers. Ze maken van de prediking een catechisatie. Een echte prediker is een boodschapper. Een gezant, een worstelaar, die om mensen en zielen strijdt. Men moet zo preken dat de gemeente gevoelt: ik moet de prediker antwoord geven. Met dat antwoord kan hij naar zijn Zender terugkeren. Anders is met de rechte prediker niet. Een boodschap eist een antwoord. Dat houdt al volledig in, dat de prediker het Evanglie prediken moet en niet alleen het oordeel. Jona, die alleen maar het oordeel had te verkondigen, behoeft op geen antwoord te wachten. Wat zal men antwoorden aan wie tot ons alleen maar te vertelling heeft, dan dat ons het gericht staat te wachten? Nu zult u ons tegenwerpen, dat niemand van ons een prediker als Jona is, want onze predikanten zeggen immers er telkens bij: tenzij gij u bekeert! Jezus deed precies hetzelfde. Het Woord van de vermaning diende hier slechts om het Woord van het bevel aan te dringen. Bekeert u en gelooft het – Evangelie – zo was de grondtoon van zijn prediking. Dat moet ook ons grondaccent in de prediking zijn. Dan slaan wij de wanhoop niet alleen uit de handen, maar ook alle vleselijk pogen om God barmhartig te maken. De boetvaardigheid zal dan een kinderlijk inplaats van een slaafs karakter dragen. De droefenis over het komend oordeel zal overgaan in een droefheid, verwacht door de wetenschap van gezondigd te hebben tegen de Heere.

Toeleiding
De toeleiding tot het geloof overeenkomstig de apostolische prediking heeft enige overeenkomst zowel met de methodistische als met de piëtistische voorstelling. Alleen met dit voorbehoud dat zij zich aan de fouten van beide denkwijzen vrijhoudt. De apostelen eisen helemaal niet dat zij, aan wie zij het Evangelie prediken, alvorens te geloven een mate van zelfkennis en schuldbesef en een gevoel van onmacht zullen hebben, die hun er toe brengt, om het Evangelie pas dan te geloven tot het hun als onmiddellijk van de hemel wordt gebracht. Een zekere mate van zelfkennis en schuldbesef, een bepaald gevoel van onmacht – zij erkennen deze zaken als legitiem. Zij willen de genoemde zaken slechts voorzover zij nodig zijn tot de bekering van de zonde. Die bekering willen zij in samenhang en wisselwerking met het geloof. Alleen het geloof toch doet ons tot God wederkeren. En – in plaats nu van tot lijdelijk wachten aan te sporen, wekken zij de mensen op zich in de weg der middelen te begeven, de Schriften te onderzoeken om tot het geloof te komen. Maar zij waarschuwen er voor, om op straf aan verdoemenis het geloof in Christus na te laten.

A. v. Brummelen, Huizen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen