Boekbespreking

Gemeente-zijn in de mondiale samenleving. Pastorale handreiking van de Generale Synode van de Nederlandse Hervormde Kerk. Boekencentrum B.V., 's-Gravenhage, 1988; 106 blz.
Over dit geschrift van onze Synode is in de kerkelijke pers al zoveel verschenen dat ik er als recensent kort over kan zijn. Na de eerste behandeling in de Synode is er danig aan bijgeschaafd, maar de grondgedachten zijn gehandhaafd, een ingrijpende heroriëntatie in vergelijking met het herderlijk schrijven uit 1955 Christen zijn in de Nederlandse samenleving. Toen de Synode in 1982 aan de Raad voor Overheid en Samenleving de opdracht gaf een vervolg op 1955 uit te brengen, heeft niemand bedoeld of gedacht dat dit vervolg een zo fundamentele verandering zou bepleiten van het zelfverstaan van de kerk, een verandering waarbij de cultuursituatie waarin de kerk zich bevindt háást openbaringswaarde ontvangt.
Bovendien was toen de gedachte van het Conciliair Proces nog niet echt doorgedrongen, en leefde, deze alleen binnen de upper-ten in de kerk. Dat de gedachte van de conciliariteit zich zo van het kerkbegrip meester zou maken, met als gevolg een sterk pleidooi voor de vermaatschappelijking van de kerk, werd toen nog niet bevroed.
In de analyse van deze Pastorale Handreiking vinden we veel dat van grote waarde is. De secularisatie heeft, na 1955 zeker, een vermaatschappelijkte overheid opgeleverd en de kerk teruggedrongen in de rol van een stroming binnen het maatschappelijk krachtenveld, terwijl de samenleving is verstatelijkt: zij maakt de dienst uit.
Nochtans blijft dat ik op de in dit geschrift gewezen weg niet uit de voeten kan. Redenen hiertoe: de verbinding van Koninkrijk Gods en schepping; vermenging van de theologische taal met die uit de gedragswetenschappen die een andere lading hebben; de voortdurende dreiging dat het verbond Gods iets universeels wordt; het ambtelijke dat wordt opgesloten in de invloedssfeer van de kerk in de samenleving; de openbaring die meer als opgave dan als gave functioneert; de 'communicatiegemeente' die wordt geïntroduceerd; het mondiale zelfverstaan, zowel dat van de christen als dat van de gemeente, als wezenlijk voor het christelijk zelfverstaan.
Toen in 1982 de opdracht tot dit geschrift loskwam, had men de vraag voor ogen: hoe dienen wij, in een zich wijzigende cultuursituatie, ons volk het beste. Dat was een vraag die opkwam uit het hart van het theocratische denken. Het antwoord is geworden dat wij het theocratische denken het beste kunnen verpakken in een vermaatschappelijking van de kerk. Maar dat is niet wat gevraagd werd.
S. Meijers, Leiden

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen