Over mens en milieu (4)

De plaats van de christen
Gaan christenen anders met Gods Schepping om? Anders, beter misschien. We moeten achteraf constateren dat de enkeling die zijn stem verhief een 'roepende in de woestijn' was. Francis Schaeffer was bijvoorbeeld zo iemand. Hij publiceerde in 1973 een boekje met de titel: 'Milieuvervuiling en de dood van de mens'. Francis Schaeffer legde toen al de vinger bij de wond. Beter gezegd: hij strooide er zelfs zout in. Het mocht echter niet baten.
Schaeffer zegt in dat boek o.a.: 'Met tranen in onze ogen, moeten we zeggen dat veel orthodoxe protestanten en veel evangelische christenen uitgaan van een platonisch denken, waarin het alleen maar gaat om de "bovenbouw" van de hemelse dingen, het "redden van de zielen" en zorgen dat je in de hemel komt. De veelheid van orthodoxe en evangelische termen kan niet verhelen dat er nauwelijks belangstelling is voor het juiste lichamelijke genot of voor het juiste gebruik van het verstand. De natuur is voor deze christenen slechts een academisch bewijs voor het bestaan van God, maar heeft geen waarde in zichzelf.' Tot zover Schaeffer. Dat laat niets aan duidelijkheid over. Ik denk zelfs dat Schaeffer nog te optimistisch is. Maken we ons echt druk om hemelse dingen? Of zijn we toch alleen maar bezig met het hier en nu! Als er werkelijk sprake is van een waar zaligmakend geloof, zou er dan ook niet een open oog zijn voor het prachtige bouwwerk van de Heere God dat schepping heet? Ons past in deze een ootmoedige schuldbelijdenis. Een schuldbelijdenis omdat wij bij al ons handelen niet Gods eer op het oog hadden, maar veeleer eigen gewinzoekers waren. Wij mogen dan ook wel bidden: 'Heere God, wilt u ons de wegen wijzen, die wij hierin hebben te gaan, opdat wij Uw Naam loven en prijzen'.
Waarom hebben de kerken zo weinig aandacht voor het milieu gehad. Wisten de voorgangers nog wel dat de Heere God Schepper is van hemel en aarde? Waren we zo benauwd voor het horizontale aktivisme dat we daarmee alles maar op zijn beloop lieten? Of was het misschien toch een vorm van grenzeloze zorgeloosheid? Dan heeft het RIVM de titel van haar studie goed gekozen, want er zijn 'grote zorgen voor morgen' en we hebben, om deze aarde leefbaar te houden, te zorgen voor morgen. Morgen kan immers Christus weerkomen?
De Oudtestamentische regels voor braakleggen van gronden en het Sabbath- en Jubeljaar zijn ons ten voorbeeld.
Als we dit soort zaken bespreken moeten we ons handelen daarin ook werkelijk betrekken. Hoe zijn wij met de schepping omgegaan? Welke maatregelen hebben we zelf genomen? Rijden wij al op loodvrije benzine en met een katalisator? Gebruiken wij zoveel mogelijk de fiets in plaats van de auto? Wist u dat meer dan 50% van het totaal aantal gereden kilometers bestaat uit ritten korter dan 10 kilometer. Dat zijn ritjes om en rond het huis. Voor boodschappen doen en ga zo maar door. Gaan wij in deze zorgvol met de schepping om? Hoe is dat mogelijk voor mensen die, op grond van Gods Woord toch beter moeten weten? Hebben Max Weber (1864-1920), de Duitse staathuishoudkundige en Lynn White, de Amerikaanse historicus, dan toch gelijk dat de christenen juist verantwoordelijk gesteld moeten worden voor de huidige milieucrisis?
Recent zei prof. dr. H. G. Geertsema, bij zijn aanvaarding van het ambt van bijzonder hoogleraar reformatorische wijsbegeerte aan de R.U. te Utrecht: 'De wetenschap is alleen menselijk als zij niet gekenmerkt wordt door het streven naar macht over de werkelijkheid, maar door eerbied. Eerbied voor de zin van de werkelijkheid als schepping, maar vooral voor God als de Schepper. De wetenschap kan slechts ten volle menselijk zijn, indien de intieme tegenwoordigheid van de Schepper in zijn schepping wordt geëerd'.
Belangrijk moment in deze kwestie is ook dat wij het steeds maar hebben over het milieu. Maar met het milieu bedoelen we de schepping. Bij schepping mogen we in het verlengde daarvan de Schepper weten. Het woord milieu doet meer denken aan techniek. Het milieu proberen we te beheersen. De schepping mogen wij beheren in afhankelijkheid van de Schepper. Dat is een eerste Christenplicht.

Levensstijl
De wrange vruchten van verloedering en grootschalige verspilling komen steeds meer openbaar. Een christen die zegt te leven naar Gods Woord en geboden zal an­ ders moeten gaan leven. Het komt aan op een nieuwe levensstijl. Een levensstijl die getuigt van ons verstaan van de christelijke opdracht, namelijk: God lief te hebben boven alles en onze naaste als ons zelf. Woord en Daad zijn ook in dit opzicht onlosmakelijk met elkaar verbonden. Er ligt daarom nog een enorm terrein braak. Deze thematiek lijkt mij bijzonder geschikt om in allerlei vormen van gemeentewerk aan de orde te stellen. Ook al wordt de Gereformeerde Bond niet uitgenodigd om mee te doen aan de kerkedag over het Conciliair Procest dan is dat geen excuus om verder maar niets te doen. Het is denk ik juist een uitdaging om ermee bezig te zijn, maar dan in afhankelijkheid van Gods Woord en geboden. Een gedachte als het 'heelmaken van de schepping' kan daarbij nooit leidraad zijn. De schepping is om onze zonden mede vervloekt. Kan daarom alleen door Jezus Christus, de Heelmaker geheeld worden.
Natuurlijk weet ik ook wel dat er christelijke kringen zijn waarin gezegd wordt dat de Dag des Heren nadert. De milieuvervuiling is daar een teken van. Daar hoeven wij niets aan te doen. Maar zo gemakkelijk kun je je daar niet van af maken. Eens zal deze wereld door vuur vergaan. Dat gebeurt op Gods tijd. 'En', zei Luther, 'als ik wist dat morgen Christus weerkwam, dan plantte ik vandaag een boom'. Het lijkt me dat de grote reformator hier een duidelijk voorbeeld geeft.
Wij hebben de dure plicht om dit gegeven in de meest brede zin ook in onze handel en wandel toe te passen. Het woord niet zonder de daad. De daad niet zonder het woord. Beide tesamen, dan is er evenwicht. Tot eer van God en tot heil van onze naasten. De Heere God schenke ons daarvoor Zijn wijsheid!

C. van der Louw, Assen

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen