Boekbespreking

Ds. D. Rietdijk, Niet klagen…, uitg. Boekencentrum, Den Haag 1989, 189 blz. prijs ƒ 26,90.
Dit boekje zou een vademecum genoemd kunnen worden voor de praktijk der godzaligheid. De titel doet veronderstellen, dat het zal gaan over de vragen rond het lijden, die de laatste tientallen jaren over belangstelling niet te klagen hebben. En inderdaad gaat een belangrijk deel van het boek daarover. Maar er komen toch ook zaken aan de orde als euthanasie, crematie, en gehandicaptenzorg.
Deze veelheid komt de diepgang van het boek niet ten goede. Ook de opbouw heeft eronder geleden. Overigens betekent dit niet, dat er inhoudelijk geen goede en mooie dingen te vinden zijn. In het geschrevene laat zich een man kennen, die recht wil doen aan het Woord van God. De bijbelse toon van de ootmoed, die we in andere publikaties zo node missen, klinkt duidelijk door. Maar we horen ook de pastor, die naast geschokte en geslagen mensen zit. Niet vanuit de hoogte, maar bewogen met zoveel leed en verdriet worden de dingen aan de orde gesteld.
Dit boekje valt niet onder de uitgewerkte theologische en ethische verhandelingen, maar wie het zelf moeilijk heeft, of veel met zulken moet omgaan, kan er zeker zijn voordeel mee doen.
J. Westland, Kampen

Kamala Markandaya, Een handvol rijst, uitg. Ambo Baarn/Novib Den Haag, 249 blz., ƒ 32,00.
Dit deel uit de Derde Spreker Serie biedt ons een roman uit India. Wat deze serie zo aantrekkelijk maakt is dat ze ons van binnen uit inzichten geeft in het leven en de veelal zo onrechtvaardige situaties en structuren voor grote delen van de bevolking van het betreffende land. Dat geldt ook heel sterk voor deze roman die zich afspeelt in de grote Indiase stad Madras. De hoofdpersoon Ravi verlaat het ouderlijk milieu op het platteland om zijn heil te zoeken in de stad. Dat heil bestaat voor hem dan uit werk en eten, mogelijkheden om te overleven in de jungle van ellende en armoede. De titel van het boek geeft aan op welk een smalle streep zich dat intussen afspeelt. Die handvol rijst is het die overleven mogelijk maakt. Maar daar ligt juist voor de overgrote meerderheid van de armen het levensprobleem. De prijzen van dit centrale levensmiddel kennen zulke schommelingen dat juist zij daar het slachtoffer van worden. Een handvol rijst kan in die situatie het verschil uitmaken tussen leven en dood. Al lezend kom je steeds meer onder de indruk van de uitzichtloosheid van het leven der armen. Er is eigenlijk geen echte toekomst voor hen. Niet zonder betekenis zijn dan ook de laatste woorden van deze roman: 'Maar morgen, ja, morgen…' Morgen zijn ze er nog, de zorgen. Geen hoop, geen uitzicht op verandering. In Madras is een kleine groep keiharde zwarthandelaren die zichzelf verrijkt over de ruggen van de armen. En je hebt er ook een groep rijken, de Upper Ten, de memsahibs, sommigen van Europese afkomst. Ze leven in hun 'ivoren paleizen' om het met woorden van de profeet Amos te zeggen. Grote weelde en overdaad zijn hun gelukkig deel. De armen bestaan voor hen gewoon niet. Het is net of het geen echte mensen voor hen zijn. De ellende van die grote groep armen om hen heen raakt hen in geen enkel opzicht.
Je wordt soms kwaad om zoveel onrecht en onbillijkheid. Dan weer welt een diep medelijden bij je op voor deze grote massa ellendigen. En dan vooral die kindertjes, de een na de ander wordt geboren. En er is eigenlijk geen bestaansmogelijkheid voor hen omdat er geen eten en geen werk voor ze is. Ravi, de hoofdpersoon, is blij als zijn vrouw de eerste baby baart. Wacht maar, zegt een makker op straat tegen hem, tot je er negen hebt, net als ik, dan zul je wel zien. Als ze maar blijven komen en je hebt niets om ze te eten te geven en je wordt gek van hun klagelijk gehuil en gedrens om eten. Ik zou mijn handen soms om hun hals willen leggen en willen knijpen tot ze niet meer leven. Wij discussiëren vanachter luxe kranten- en studeerkamerburelen, welgevoederd en met elk kwartaal kinderbijslag op bank- of girorekening voor ieder kind apart of het wel mag in b.v. India: family planning. Maar wie kennis neemt van wat er zich elke dag afspeelt in het leven van de armen, die is niet meer zo gauw klaar met een antwoord op deze problematiek. Deze vraag is niet echt beantwoord met een girootje voor Woord en Daad of een gift aan het Werelddiakonaat. U zou eens moeten gaan praten met Ravi en zijn vrouw Nalini en hun , kindertjes en met al die anderen over wie het gaat in dit aangrijpende boek uit India.
J. Maasland, C. a. d. IJ.

W. H. Velema, Aan Christus gelijkvormig, (serie Pasmunt), 91 blz., ƒ 14,50. Uitgave de Groot-Goudriaan-Kampen
De schrijver onderzoekt de uitdrukking 'met Christus gestorven en opgewekt' zoals we die bij Paulus vinden en gaat kritisch in op de uitleg van Herman Ridderbos van deze plaatsen. Velema is van oordeel dat de heilshistorische uitleg van Ridderbos tekort doet aan de pneumatologische betekenis van de woorden die ook een pneumatische werkelijkheid in de gelovige uitdrukken. Niet enkel de heilshistorische werkelijkheid maar ook mijn deelhebben daaraan en mijn door het geloof daarop betrokken zijn is inhoud van het 'met Christus gestorven en opgewekt zijn'. Belangrijke vragen inzake de verhouding van wet en evangelie, de toepassing van het heil komen aan de orde. Sterk wordt door Velema beklemtoond dat de pneumatische werkelijkheid geloofswerkelijkheid is. De Geest doet rusten in Christus en zijn werk. Zo probeert hij recht te doen aan het 'gelijk' van Ridderbos en het manco van diens uitleg te boven te komen.
Een belangrijke studie.
A. N., Ede

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen