Boekbespreking

Dr. Jos C. de Moor, Gods macht en liefde – probleem? of uitdaging! God en mens in bijbels theologisch perspectief, uitg. Kok-Kampen, 250 blz., ƒ 34,90
De auteur, gereformeerd (syn.) predikant in Waddinxveen, meent de oplossing gevonden te hebben van een probleem waarmee de gelovige doordenking door de eeuwen heen geworsteld heeft: hoe kan God tegelijkertijd de Almachtige en de volmaakt liefdevolle zijn? Hoe in dit verband het kwaad, het lijden, de zonde te verklaren? De Moor hekelt het dat theologen telkens weer hebben gesteld dat we hier staan voor een duister mysterie en dat er geen antwoord zou zijn op de vraag 'unde malum?' 'waar komt het kwaad vandaan?'.
De Grieks-polaire denkwijze geldt als de grote boosdoener. Deze maakt God en mens tot concurrenten en weet slechts paradoxaal te spreken over de verhouding tussen Gods soevereiniteit en de menselijke verantwoordelijkheid.
Volgens De Moor moeten we het zó zien dat God in Zijn almachtige liefde volstrekte vrijheid schenkt aan de mens. De zondeval is Hem overvallen en op geen enkele wijze door God voorzien, laat staan beschikt. De mens krijgt alsnog de gelegenheid om weer goed te maken wat verkeerd is gegaan. Zodra wij werkelijk gaan doen wat Jezus ons heeft geleerd, kan het voltooide koninkrijk van God komen. Dat wil zeggen dat het tijdstip van de jongste dag niet door de Vader bepaald is, maar afhankelijk van ònze inzet. 'Wat God betreft, in 't licht van het Evangelie van Jezus Christus, brengen we de wereldgeschiedenis nu zeer spoedig tot haar voleinding, vertreden we in Zijn naam en kracht de satan nu weldra onder onze voeten. De grote vraag is of wij dat nu ook weldra zullen doen.' (blz. 203).
We wrijven ons de ogen uit als wij dit lezen. Is het niet een troosteloze boodschap dat de komst van een nieuwe hemel en een nieuwe aarde uiteindelijk van onze inzet en ommekeer afhankelijk is?
De 'nieuwe' oplossing van dr. De Moor lijkt mij een vernieuwing en radicalisering van de ketterij van het pelagianisme, nog ver uitgaande boven het remonstrantisme dat in Dordt 1618-1619 veroordeeld is.
God en mens zijn geen concurrenten-accoord. Hoewel de mens zich in zijn zondige dwaasheid als concurrent durft opstellen. Maar God en mens zijn evenmin compagnons. Gode zij dank wordt de Geest ons in geloof en bekering te sterk en werkt Christus ook ondanks ons falen aan op de voleinding van het rijk. Daarmee is geen escape, geen goedkoop excuus gezocht. De uitdaging en stimulans is des te groter, wanneer wij mogen weten dat het welbehagen des Heeren zich ondanks ons tekort schieten voltrekt.
De bladspiegel van dit boek nodigt niet uit tot lezen. Op blz. 216 wordt A. H. Heering genoemd. Hier is G. J. Heering bedoeld.
J. Hoek, Veenendaal

Peter Fabian, lm Glauben stark, kleine Fibel über die Katholiken in Osteuropa, 180 S. 32 Abb, DM 9,80 G2W Verlag, Zollikon (Schweiz) 1989.
Fabian geeft een beeld van de Rooms-Katholieke Kerk in Oost-Europa. Hij beschrijft eerst de kerkvervolging na de revolutie in Rusland en bespreekt de verhouding marxisme-christendom, met name in de Sovjetunie. Vervolgens toont hij hoe de kerk ondanks de staatscontrole nog steeds voortbestaat en verduidelijkt hij dit met gegevens per land. Daarna volgen getuigenissen en gebeden. Het boek wordt afgesloten met een lijst aanbevolen (meest rooms-katholieke) literatuur. De belangstellende lezer vindt hier in kort bestek heel wat interessant materiaal, dat vakkundig bijeen gebracht is.
Toch heb ik een aantal zaken gemist. De godsdienstpolitiek van het Vaticaan krijgt geen aandacht, hoewel de invloed daarvan op de kerk groot is. Het probleem van de geünieerden wordt nauwelijks behandeld. De geringe aandacht van het Vaticaan voor de geünieerden in de Ukraïne is tragisch te noemen. De opleving van de Rooms-Katholieke Kerk in Tsjechoslowakije had meer aandacht verdiend. Hier vinden we het voorbeeld van een massaal protest uit de gemeenten, dat de overheid voor grote problemen plaatst. Ook de positie van de basisbeweging van pater Bulányi in Hongarije wordt niet echt duidelijk. De bedevaarten, die een uiting zijn van een opbloeiende religiositeit en een vorm van protest betekenen, worden in één bladzijde behandeld, hoewel zij groeiende aandacht krijgen in Oost-Europa. Anderzijds wordt geen woord gewijd aan de 'evangelische' bewegingen binnen de kerk, als bijv. 'Oasis' in Polen. De andere kerken blijven geheel buiten beeld. Dat bijv. in Polen de verhouding met de protestanten niet bepaald goed is, blijft onvermeld.
Opvallend is ook, dat nauwelijks commentaar gegeven wordt op de ouderwets roomse wijze van kerkzijn, die in de meeste landen te vinden is. Fabian vermeldt een interview met kard. Kuhari/c, waarin het 2e Vaticaanse concilie genoemd wordt en een samenkomst van een basisgroep in Hongarije, maar voor het overige ademt alles de sfeer van oude tijden. Bedevaarten, gebeden tot Maria en de heiligen, we vinden ze allemaal genoemd. De sporen van de Contrareformatie zijn in talrijke landen nog steeds merkbaar. Daarom blijft na het lezen de vraag over, wanneer het evangelie van vrije genade ook in deze kerkldijiken zal? De stellingen van Luther over de rechtvaardiging door het geloof blijven aktueel. Helaas wordt over dat bijbelse geloof weinig in dit boekje geschreven.
A. W. van der Plas, Urk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen