Kindermishandeling

Kindermishandeling is een verzamelnaam voor allerlei ernstige dingen, die volwassenen kinderen aandoen. Er zijn diverse vormen van kindermishandeling, zoals lichamelijke mishandeling, psychische mishandeling en sexuele mishandeling. Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat tien procent van de ouders die hun kinderen mishandelen psychisch gestoord is. Dat houdt tevens in, dat negentig procent van deze ouders psychisch gezond is. Kindermishandeling komt ook in kerkelijk meelevende gezinnen voor!

Vormen van kindermishandeling
Wanneer kinderen regelmatig bont en blauw worden geslagen of geschopt worden, spreken we over lichamelijke mishandeling. Deze vorm van mishandeling komt vaak bij heel jonge kinderen – zelfs bij baby's – voor. Deze kinderen kunnen zich niet verweren of weglopen. De omgeving merkt er in veel gevallen niets van. Deze vorm van mishandeling is vaak het gevolg van gebrek aan zelfbeheersing van de ouders.
Psychische mishandeling is niet zo gemakkelijk te herkennen. Er zijn veel vormen van dit soort mishandeling en het gaat vaak gepaard met lichamelijke mishandeling.
Enkele voorbeelden van psychische mishandeling van kinderen zijn: altijd overal de schuld van krijgen (zonder dat je weet waarom), nooit iets mogen, genegeerd worden, geen contact met vriendjes mogen hebben, nooit gewaardeerd worden, altijd alles verkeerd doen. Kinderen verliezen het vertrouwen in zichzelf als ze steeds te horen krijgen dat ze alles verkeerd doen. Ze gaan zich hierdoor enorm schuldig voelen.
Het komt voor dat kinderen vaak aanwezig zijn bij flinke ruzies tussen de ouders. Deze kinderen trekken zich dat erg aan en denken dat het allemaal hun schuld is.
Psychische mishandeling gebeurt ongemerkt en is moeilijker aantoonbaar dan lichamelijke mishandeling.
Steeds meer kinderen moeten in onze maatschappij zelf hun boontjes doppen en hoeven niet met hun vragen en problemen bij hun ouders aan te komen.
Deze kinderen krijgen nauwelijks liefde of aandacht. Ze kunnen nooit eens praten met hun ouders, omdat die geen tijd hebben en veel te druk zijn met hun eigen zaken. We hebben dan te maken met emotionele verwaarlozing.
Een goede lichamelijke verzorging is een eerste levensbehoefte van elk kind. Dat betreft de kleding, maar niet minder de voeding van onze kinderen. Wanneer deze goede lichamelijke verzorging ontbreekt, spreken we van lichamelijke verwaarlozing. Tenslotte noemen we de sexuale mishandeling (sexueel misbruik). De grens tussen normaal lichamelijk contact en sexueel misbruik van kinderen wordt overschreden als de volwassene dit contact zoekt voor eigen sexuele beleving.
We spreken van sexueel misbruik wanneer iemand die het kind kent èn vertrouwt, maar waarvan het op een bepaalde manier afhankelijk is, sexuele contacten met het kind heeft.
'Gezocht: Lieve vader en moeder' is de titel van een film over sexueel misbruik van dochters door vader-figuren, zoals vaders, stiefvaders of bepaalde vrienden.
Uit een onderzoek is gebleken, dat één op de acht kinderen wordt misbruikt!
Het feit dat ouders kinderen dwingen of verleiden tot sexueel contact is geen nieuw verschijnsel en komt in alle lagen van de bevolking voor.
De afgelopen jaren is openbaar geworden, dat het sexueel misbruiken van de eigen kinderen niet uitsluitend begint op het moment dat dochters jonge vrouwen worden. Zelfs kleuters, peuters en baby's zijn het slachtoffer. Ook zonen blijken in gezinnen door vader en moeder te worden misbruikt.
In het verband van sexueel misbruik horen we vaak de term 'incest'. Dit woord is afkomstig uit het Latijn en betekent ontucht of bloedschande. Incest komt veelvuldig voor en oefent meestal een schadelijke invloed uit op de ontwikkeling van het kind. Incest kan voor een kind zowel lichamelijk als psychisch nadelige gevolgen hebben.
Het kind kan lichamelijke beschadigingen oplopen, omdat het nog niet toe is aan sexueel contact en omdat het vaak met geweld gepaard gaat.
De psychische gevolgen zijn zeer groot. We noemen hier onder andere:
• er treden schuldgevoelens op vanwege dit gedrag;
• het kind schaamt zich vanwege dit intieme contact met een bekende, die ouder is dan het kind zelf;
• angst voor zwangerschap en voor verstoring van de relaties binnen het gezin;
• het kind voelt zich eenzaam en depressief, want het kan er met niemand over spreken;
• het kind heeft een groeiend haatgevoel ten opzichte van de 'incestpleger'.
Wanneer de incest-ervaringen van het kind onverwerkt blijven, geeft dit vaak problemen op oudere leeftijd (bijvoorbeeld in het huwelijk).

Achtergronden van incest
Hoewel de incestpleger verantwoordelijk blijft voor wat hij (of zij) doet, kunnen er toch aanwijsbare oorzaken zijn voor dit gedrag. We noemen enkele oorzaken.
Een slechte relatie met de eigen man of vrouw kan de oorzaak zijn. Hierdoor kunnen de ouders meer belangstelling krijgen voor hun opgroeiende kinderen. Een gevolg hiervan kan zijn, dat kinderen worden gedwongen tot sexueel contact.
Wanneer in een gezin de moeder ontbreekt kan het voorkomen dat bijvoorbeeld de oudste dochter steeds meer de plaats van moeder gaat innemen, óók in lichamelijk opzicht.
Ook spelen machtsverhoudingen binnen het gezin een rol. In sommige gezinnen neemt de vader een zeer autoritaire positie in. Dit uit zich ook in een absolute macht ten opzichte van vrouwen. Helaas leiden die mannen hieruit af, dat ze ongeremd hun gang kunnen gaan.

Hulpverlening aan mishandelde kinderen
Kindermishandeling bevindt zich nog steeds in de taboesfeer. Er worden vaak grapjes over gemaakt en de meeste mishandelde kinderen worden niet serieus genomen. Dat betekent tevens, dat er geen hulp wordt geboden en de ellende steeds groter wordt. Het is onze plicht om ook wat betreft deze zaken onszelf te onderzoeken èn elkaar op te scherpen. Kindermishandeling moet ons een grote zorg zijn!
Hoe kunnen we er nu achter komen of een kind werkelijk mishandeld wordt? Hier ligt een belangrijke taak voor de leerkrachten in de school, die dagelijks met de kinderen in aanraking komen.
Een mishandeld kind vertoont vaak gedrag, dat niet bij zijn ontwikkeling past. Dit gaat vaak gepaard met slechte prestaties op de school.
Om mishandeling te ontdekken is geduld, oplettendheid en het vertrouwen van anderen nodig.
Door het Bureau van Vertrouwensartsen kan professionele hulp worden geboden. Medewerkers van dit bureau geven advies en verlenen passende hulp. Verder zijn er verschillende christelijke organisaties, waar we terecht kunnen met onze vragen betreffende kindermishandeling.
Rond deze mishandeling heerst vaak binnen het gezin een enorm stilzwijgen. Het is voorwaarde, dat dit stilzwijgen op zorgvuldige wijze doorbroken wordt. Dit kan vaak niet op eigen kracht.
Onze God kan kracht geven om een vertrouwelijk gesprek aan te gaan met een vriend(in), een hulpverlener, een huisarts, een leerkracht of een predikant.
Dit geldt voor het slachtoffer, maar ook voor de pleger van mishandeling.
Vaak hoor je, dat incest meer in christelijke kringen voorkomt dan daarbuiten. Ik heb er grote moeite mee dit voor waar aan te nemen. We moeten er beslist niet van uitgaan, dat deze vorm van mishandeling in christelijke kringen niet of nauwelijks voorkomt. Deze zonde sluimert immers in ons aller hart.
Slechts een klein deel van de plegers van incest wordt hiervoor gestraft, hoewel incest in het Wetboek van Strafrecht strafbaar wordt gesteld. Hieruit blijkt dat incest met stilzwijgen wordt omhuld.
We kunnen over deze zaken ook in Gods Woord terecht. Wanneer we Leviticus 18 erop nalezen, komen we tot de conclusie dat sexuele verhoudingen tussen verwanten worden verboden.
Het laatste vers van dit hoofdstuk eindigt op een vermanende èn vertroostende wijze met de woorden: 'Ik ben de Heere uw God'. Het is binnen de christelijke gemeente in de eerste plaats onze taak om elkaar te wijzen op deze grote Hulpverlener. De Psalmist zegt het zo:

'k Roep, Heer', in angst tot U gevlode,
Ai, haast U tot mijn hulp en red;
Hoor naar de stem van mijn gebed,
Daar ik U aanroep in mijn noden.
(Psalm 141 vers 1, ber.)

A. A. Korevaar, Barneveld

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen