Aandacht voor de Waldenzen (III)

Uit de beide 'preekvoorbeelden' in het artikel van vorige week, zal duidelijk zijn, dat de prediking onder de Waldenzen varieert. Er zijn belijdende en belijnde predikanten, middenfiguren en horizontalisten, soms in links politieke zin. Die verschillen komen natuurlijk ook in het beleid van de Waldenzenkerk naar voren, al lijkt de belijdende groep minder invloed te hebben in de kerk in haar geheel.
Natuurlijk is er gesprek tussen de vertegenwoordigers der verschillende stromingen, men is echter vuurbang voor richting-organisaties, uit vrees, dat deze de kerk zullen splijten. Zo'n organisatie is de T.E.V. (Testimonianza Evangelica Valdese), die sterk benadrukt de noodzaak van een nieuw réveil binnen eigen kerk. De kleur lijkt wat 'evangelisch' te zijn. Tegenstanders ontkennen dit, en zeggen dat de beweging eerder politiek-rechts, politiek-liberaal is. Dit kan voor een deel best waar zijn: ook in Nederland komt het in de geref. gezindte en bij evangelischen voor, dat men het liefst de status quo in alles wil handhaven. Aan de andere kant worden zulke mensen vaak daarop vastgespijkerd, en wordt hun geloofsbeleving vergeten. Zo is het wellicht met de aanhangers van de T.E.V. ook. De beweging lijkt echter zwak te zijn, ook lijkt ze door het nauwelijks meedoen van predikanten weinig theologisch kader te hebben.

Synode
Nu een impressie van het synode-gebeuren! Het is zaterdagmorgen 26 augustus. De synodezaal is stampvol, ook de galerij waar belangstellenden zitten. Vooraan in de zaal zitten de 4 candidaten (waarvan 3 voorheen R.K., één daarvan ex-priester) die een soort 'synodaalexamen' afgenomen zal worden. Het houden van dit examen komt voort uit de gedachte, dat toelating tot het ambt niet door een theologische faculteit kan gebeuren, die kan alleen door de kerk. Geruime tijd mogen synodeleden vragen afvuren. De moderator heeft het recht een gezochte vraag af te hameren. Dit gebeurt echter niet. Na een korte pauze, waarin de candidaten zich kunnen voorbereiden op de gestelde vragen, beantwoorden ze deze nogal breedvoerig. De gestelde vragen handelen o.m. over: Gods vaderschap; de principes van evangelisatiewerk; Gods hand in de Schepping; de oecumenische dialoog; het fundamentalisme; de wederkomst van Christus. De laatste voor ieder verplichte vraag, is: Hoe zie ik mijn rol in de kerk?
's Middags houden de candidaten hun proefpreken, in twee verschillende kerkgebouwen.
Zondag 27 augustus. Na een massale morgendienst in de open lucht zal om half vier in de hoofdkerk van Torre Pellice de dienst ter opening van de synode gehouden worden. De wijk rond deze kerk – waarin vele 'Waldenzen-gebouwen' geconcentreerd zijn – is in de regel rustig, maar nu zeer druk. De wegen zijn afgezet, en een leger politieagenten patrouilleert, zijn er niet veel te veel?

Afgevaardigd
Ondergetekende is door de Geref. Bond afgevaardigd. Dat betekent, dat ik met andere afgevaardigden om half drie in het synodegebouw aanwezig ben. Na een verwelkoming door de moderator gaan we naar de grote synodezaal, de 4 candidaten die straks ingezegend zullen worden, erbij. Zij worden door de moderator toegesproken, daarna treden ze om beurten naar voren om de belijdenis (die van 1655 dus) te ondertekenen. Vervolgens lezen ze een op schrift gestelde verklaring voor, waarin ze beloven in trouw aan de belijdenis God en de kerk te dienen.
Daarna gaan we naar de kerk. De praeses der synode, die de dienst zal leiden voorop, dan de candidaten (in toga), daarachter synodeleden en afgevaardigden, broederlijk door elkaar heen. De kerk blijkt mudvol te zijn, velen staan de hele dienst. Machtig klinkt even later de Italiaanse versie van het 'Heilig, Heilig, Heilig'. De Waldenzen zijn zeer goede zangers. Uit hun mond klinken ook ons bekende psalm- en gezangwijzen veel voller en gedragener. Oudere mannen zingen soms de tweede stem, een gebruik dat men ook op de noordelijke Veluwe kende, en nog een beetje kent. De candidaten verrichten de schuldbelijdenis en de schriftlezingen. Na de preek (waarover eerder) zegent de praeses de candidaten in. Bij de handoplegging doet de hele kerk mee, op een afstand natuurlijk, ieder steekt de hand zegenend omhoog. Daarna geeft men elkaar de broedergroet, wat erop neerkomt, dat men zijn buurman of buurvrouw in de bank de hand geeft.
Na de dienst zingt mevr. ds. Joan Salmon Campbell, moderator van de Presbyteriale Kerk in de Verenigde Staten, de negrospiritual ' Go down Moses'.
Vanaf maandag 28 augustus werden, 4 dagen lang, de zittingen van de synode gehouden. We willen daar ook even een kijkje gaan nemen. Buiten het synodegebouw is het gezellig druk. Daaruit kun je zien, dat de synode hier geen gesloten sfeer heeft, integendeel een open gebeuren is, haast een familiefeest. De afgevaardigden ter synode nemen – zeker als ze van ver komen, en dat is bij de meesten het geval, sommigen moeten 2x 1000 km reizen – vrouw en kinderen mee, als het maar even kan. Men staat als protestant meest op een geïsoleerde post, en dan ziet men de synodezittingen als ontmoetingsdagen.
Nu, ontmoetingen zijn er dan ook wel. De vrouwenvereniging van Torre Pellice heeft een grote bazar georganiseerd. Er zijn hapjes en drankjes. Je kunt er boeken en allerlei andere zaken kopen. Sommigen zitten uren te praten, ook synodeleden lijken wel eens te spijbelen. De opgroeiende jeugd zit in kringen op de grond. Kleine kinderen gebruiken de toegangspaden naar het synodegebouw als zandbak, flarden van het gesprek der synode zijn soms voor hen hoorbaar, en zo krijgen ze het synodale leven der Waldenzen als met de paplepel ingegoten.
Nu gaan we naar binnen. De zittingen der synode zijn openbaar en vanaf de galerij kun je het gebeuren volgen. Het gaat op de galerij gemoedelijk toe. Men loopt in en uit. Sommigen luisteren intens naar de vertogen der synodeleden en maken aantekeningen. Anderen laten het wat meer over zich heen gaan. Er wordt veel gebreid, sommige vrouwen zijn daar uren mee bezig.

Behandeling ter synode
Wat wordt er ter synode behandeld?
Veel tijd wordt besteed aan het doorwerken van rapporten van de 'Tavola', en het nieuwe opdrachten geven aan dit orgaan. De Tavola is een soort dagelijks bestuur, hoeft echter niet uit synodeleden te bestaan, en is dus wat anders dan een moderamen.
Ik begreep, dat de synode van 1989 zich kenmerkte door matheid in die zin, dat zeer veel zaken werden doorverwezen naar commissies.
Een punt dat eruit sprong was een protest tegen een combinatie van racistische en godsdienstige dicriminaties. Het gold de begrafenis van een zwarte Zuidafrikaanse vluchteling, die door een racistische bende was vermoord. Hoewel het slachtoffer baptist was, werd ter gelegenheid van zijn uitvaart een Rooms-Katholieke televisiemis georganiseerd.
Iets wat ook breed behandeld werd, was samenwerking met de Baptisten. Hoewel de Waldenzenkerk zowel kinder- als volwassenendoop kent, is het samenwerken met de Baptisten toch moeilijk. Voor de Waldenzen mág de volwassenendoop, voor de Baptisten moét het. Een andere 'hobbel' is het verschil in kerkinrichting: de Waldenzenkerk is presbyteriaal, de baptisten zijn independenten. Dat betekent in concreto, dat als de Waldenzensynode zou besluiten tot verdere samenwerking met de Baptisten, dit besluit door de laatsten per gemeente bekeken moet worden, en aangenomen of verworpen. Deze verschillen maakten, dat men ter synode niet veel verder kwam met deze materie.
Na de sluiting der synode vond op donderdagavond een kerkdienst met avondmaalsviering plaats.

Gelijkenis met Hervormde Kerk
Wie deze impressies van de viering van de 'Glorieuse Rentrée' gelezen heeft, zal merken dat de Waldenzenkerk in veel opzichten lijkt op onze eigen kerk, en zal zich daardoor met haar verbonden weten. Hij zal zich ook aangesproken voelen door hetgeen ds. Giorgio Toum, bekend predikant en historicus, zei op een rede te Balsiglia. Hij hield daar een rede n.a.v. het dagboek, dat Henri Amaud tijdens de Glorieuse Rentrée heeft bijgehouden.
Hij liet zien, hoe bij Arnaud en zijn mannen, ondanks hun sterke Godsvertrouwen, allerlei dingen voorvielen, die met dat Godsvertrouwen niet te rijmen waren. Hij tekende ze als vlees en bloed en besloot: 'Juist hierin staan deze mensen naast ons, zijn zij onze broeders. We zijn niet verschillend noch beter dan zij. Ook ons geloof en leven is vermengd met tegenstellingen. Geve God, dat we deze tegenstellingen niet voor Hem verbergen, maar die belijden, wetende dat de Heere een vergevend God is, en ons de genade geven zal om, ondanks onszelf, zijn medearbeider te zijn, in zijn plan met ons en deze wereld'.
Onder deze optiek heeft de herdenking van de 'Glorieuse Rentrée' dit jaar plaats gevonden: Alles was waarlijk niet zo glorieus, ook onze weg door het leven is niet glorieus, maar de God van 1689 wil ook onze God zijn.

T. Lekkerkerker, Nieuw Loosdrecht

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen