Globaal bekeken

De kranten kunnen het nieuws over Oost-Europa niet aan. Nu de ontwikkelingen in de D.D.R. zo stormachtig verlopen komt ook in alle hevigheid de discussie los over een herenigd Duitsland. In de NRC stond een interessant vraaggesprek met Erich Kuby, een 79-jarige journalist in West-Duitsland. Uit dit vraaggesprek de volgende passages:

'Wat is Duitsland? Welk Duitsland? Is de dag van de stichting van het Duitse Rijk tot 1918 als nationale feestdag gevierd? Nee, dat is de eerste grote militaire overwinning op de Fransen geweest. Wij zijn kampioen in het verkeerd beoordelen van hoogtepunten in onze geschiedenis. Dat komt weer omdat de Duitsers een nationalistische ideologie ontwikkeld hebben. Onze identiteit is verweven met positieve militaire gebeurtenissen. De rest wordt vergeten. Ik kom uit een nationalistische, niet nationaal-socialistische, familie. Mijn vader was reserve-officier geweest in de Eerste Wereldoorlog en hij vertelde mij in 1918 dat wij de oorlog helemaal niet hadden verloren. Verdraaiing van de feiten. Daar zijn wij Duitsers het beste in.'

'Maar u ziet het Duitse volk weer in herhaling vallen. Daar gaan ze weer met hun meerderjarigheidsgevoel en roepen "hereniging" terwijl ze eigenlijk totale beheersing van Europa bedoelen. U waarschuwt tegen de oude, romantische zelfoverschatting.'

'Konrad Adenauer heeft gezegd: wij verkopen ons aan de Amerikanen in de hoop dat het ons goed zal gaan. Wij zouden die bescheiden rol moeten blijven spelen en dankbaar zijn voor een sterke hand die ons in bedwang houdt. Ik geloof niet in de Duitse derde weg, tussen Navo en Warschau-Pakt in. Ik geloof niet in een bijzondere Duitse oplossing van de wereldpolitiek. Wat dat betreft geef ik de historicus Arnulf Bahring gelijk, die waarschuwt voor het loslaten van de Bondsrepubliek. Omarm haar en ze zal zich weten te beheersen. Laat haar haar eigen gang gaan en de gevolgen zijn niet meer te overzien.'

Dezer dagen las ik een interessant boek over 'Geloof in zaken' (uitgave Anthos, Baarn). Aan het woord komen directeuren van grote ondernemingen die geloof en zakenleven met elkaar verbinden (o.a. Anton Philips, Cornelis Verolme, Henry Ford, Piet Derksen en J. L van den Heuvel, laatstgenoemde als enige uit de Geref. Gezindte).

Hier volgt het slot van het eerste hoofdstuk, dat handelt over de legendarische filantroop John D. Rockefeller (1839-1937), die overigens zijn gelden niet altijd even eerlijk ontving en ten slotte soms zelfs 'vijand der mensheid' werd genoemd.

'Evenals Rockefellers zaken- en privéleven was de Rockefeller Foundation strak georganiseerd. Aan het hoofd stond Frederick T. Gates, zoon van een Baptistendominee. Deze had de order het geld zo efficiënt mogelijk te besteden. Er moest systeem in zitten. Bij de oprichting van de Rockefeller Foundation (met een startkapitaal van $ 100 miljoen) werd als doel geformuleerd "de bevordering van het welzijn van de mensheid overal ter wereld". Daaronder waren begrepen: missiewerken, medisch onderzoek, opvoedkundige projecten, emigrantenverenigingen, Indianen, universiteiten (speciaal die van Chicago), en meer instellingen waartegen men weinig kan hebben. Nevins: "Volgens Gates schiep Rockefeller een warm en constant genoegen in zijn filantropische activiteiten. Hij vond het verrukkelijk te geven en nog meer verrukten hem de resultaten van zijn goedgeefsheid. Hij was gerechtigd om diepe voldoening te putten uit de gedachte dat hij zoveel wel deed; door zieken te helpen genezen, door de levensstandaard op een hoger plan te brengen, door de grenzen van de wetenschap te verleggen, en door de menselijke geest te verrijken."
Achteraf is gebleken dat Rockefeller niet pas begon te geven toen hij als vijand der mensheid werd aangevallen. Als jong boekhouder gaf hij al blijmoedig 10% van zijn inkomsten weg, geheel overeenkomstig het gebod in de bijbel. Nevins meldt dat Rockefellers vermogen in 1920 werd geschat op $ 900 miljoen. Volgens Collier en Horowitz had hij bij zijn dood in 1937 voor een half miljard weggegeven. Toch weigerde de Amerikaanse president en trustbreker Theodore Roosevelt bloemen op Rockefellers graf te leggen: "Natuurlijk kan zelfs de grootste bijdrage aan de liefdadigheid op geen enkele wijze goedmaken wat is misdaan om deze fortuinen te verwerven," sprak Roosevelt als In Memoriam.
Rockefeller hoorde het niet meer. Hij rustte in vrede.'

v. d. G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen