Boekbespreking

Drs. J. J. G. M. Rutten e.a., Handboek Minderheden, uitgave Samson, Alphen a. d. Rijn, ƒ 145,–.
Onder de redactie van drs. J. J. G. M. Rutten, drs. H. M. A. G. Smeets (adviseur Molukse zaken ministerie van O. en W.), drs. C. A. Tazelaar (Landelijk Bureau Racismebestrijding) en mr. J. A C. Verheyen verscheen deze losbladige handleiding inzake minderhedenbeleid. Beschouwingen over de maatschappelijke oorzaken van de migratiebewegingen zijn achterwege gelaten. Aan de orde komen wetten, besluiten, beschikkingen en circulaires vanwege onderscheiden ministeries. Naast regelingen van de overheid komen ook rechterlijke uitspraken aan bod. Verder passeren opvattingen in de samenleving, in het bijzonder bij organisaties van etnische minderheden de revue. Ieder hoofdstuk sluit af met een adreslijst en een literatuurlijst. De rubrieken zijn de volgende: huisvesting, arbeid, onderwijs, sociale zekerheid, gezondheidszorg, maatschappelijk en cultureel welzijn, verblijf, nationaliteit, religie, diversen.
Al met al hebben we hier een belangwekkende, veelzijdige en overzichtelijke vraagbaak inzake de etnische minderheden in ons land, waarmee ieder die er beroepsmatig mee te maken heeft winst kan doen. Langzaam maar zeker is deze populatie procentueel zo sterk aanwezig in ons volk, dat handboeken als deze onvermijdelijk en onmisbaar zijn. Ook uitermate geschikt voor docenten in b.v. maatschappijleer.
v. d. G.

Joke Verweerd, Joost en Maartje. Kleuterverhalen in de spiegel van het Woord, uitgave van Boekencentrum, ƒ 27,50.
Een keurig gebonden kinderboek. De illustraties ondersteunen de tekst en omgekeerd.
Aan de uitvoering is veel zorg besteed. De schrijfster heeft 52 verhalen geschreven voor de kleintjes. De twee kinderen maken heel wat mee, maar het is uit het kinderleven gegrepen. Bij elk verhaal is er een verwijzing naar een bijbelgedeelte. Achterin in het boek is een register van vindplaatsen met een korte beschrijving opgenomen.
Vanuit het kinderverhaal, een opstapverhaal, wordt een verbinding verondersteld met een bijbelgedeelte. Die geeft de schrijfster zelf niet aan. Dat vraagt heel wat van de ouders en van de anderen die helpen onderwijzen 'in de voorzeide leer'. Het gaat om verhalen voor de kleuters; ze denken nog niet abstrakt en zijn niet in staat om de kern van het profane verhaal te vertalen naar de kern van het bijbelverhaal èn omgekeerd.
De kinderen van tien jaar en ouder kunnen, als ze geholpen worden, zo'n stap wel maken. Het is een goede oefening om na het vertellen van de geschiedenis uit de Bijbel de hoofdgedachte eruit te laten halen en dan te zien of in het profane verhaal eenzelfde kerngedachte te vinden is. Ik heb moeite met de verwijzingen.
Joost en Maartje zijn vriendjes; de moeders van die twee kinderen zijn vriendinnen. De moeder van Maartje heeft een trui voor Joost gebreid, met een verwijzing naar Prediker 4 : 7-12: 'Twee zijn meer dan een, want zij hebben een goede beloning van hun arbeid'. En als Joost zijn nieuwe trui niet naar school mag dragen en uit protest zijn jas in de klas aanhoudt, wordt verwezen naar Joh. 20 : 24-29: 'De houding van Thomas tegenover de opstanding van de Heere Jezus'.
Een winterjas voor een jongen Mahmud in de klas, geeft een verwijzing naar Mattheüs 25 : 31-46. Bij Sinterklaas wordt een verbinding gelegd met Mattheüs 5 : 40-48. En bij oud en nieuw een verhaal over vader die oliebollen bakt. Dat de kinderen slapen als het twaalf uur is, met een verwijzing naar Psalm 90.
In de tekst van de verhalen wordt er zelden iets gezegd over de Bijbel en de Heere God.
Ik vraag me af of we op deze manier de kinderen de liefde tot Gods Woord bijbrengen. Ik twijfel niet aan de intentie van de schrijfster, maar het blijven twee werelden: het verhaal èn het bijbelgedeelte. De verwijzingen vragen veel meer toelichting. Dan zou het boek in elk geval (meer) aan het doel beantwoorden.
Persoonlijk kies ik voor een eenvoudige vertelling van het gedeelte uit de Bijbel en daarna b.v. via een gesprek er proberen achter te komen of de kinderen begrepen hebben wat de boodschap van het vertelde is.
I. A Kole, Berkenwoude

Dr. M. te Velde, Gereformeerde gemeenteopbouw, Een eerste koersbepaling voor een nieuw theologisch vak, Kamper bijdragen, 30, ƒ 13,90, 44 blz., De Vuurbaak, Barneveld, 1989.
Met belangstelling nam ik kennis van de heldere en overzichtelijke inaugurele rede. Dr. Te Velde geeft een beknopte bijbels-theologische uiteenzetting over de opbouw van de gemeente, gaat voorts een vijftal kerkconcepten, of kerkmodellen na, waarbij hij terecht wijst op de invloed van de moderne theologie op enkele concepten. In de derde plaats schenkt hij aandacht aan de relatie ambt/gemeente in verband met de aandacht voor de leek en de kleine groep, terwijl, hij tenslotte een drietal aandachtsvelden formuleert voor de beoefening van het vak zoals hij zich dat in Kampen voorstelt.
Mij trof de evenwichtige uiteenzetting over ambt en charisma, alsmede de genuanceerde aandacht voor de relatie groep en gemeente. Terecht waarschuwt hij voor een klakkeloze invulling van allerlei concepten op de noemer 'verandering'. De auteur zal het mij overigens niet tegenspreken dat in het 'ecclesia reformata semper reformanda' wel iets zit van het element 'verandering'. Bepalend is voor mij de norm en de richting van een veranderingsproces.
Uiteraard blijven er bij een rede, die in kort bestek zoveel aanroert, vragen te stellen.
Zo meen ik dat over het evangelicale model van Seitz en Herbst nog wel wat meer gezegd zou kunnen worden. Ik vraag me af of we het concept van Herbst methodisch kunnen noemen. Barmen was bepaald niet methodistisch!
Ook is de excurs over de gevolgen van het verschijnsel 'groep' voor de gemeentevormgeving wel wat eenzijdig en ongenuanceerd.
Ik kan me de huiver voor een al te grote inbreng van de gedragswetenschappen indenken, maar zou toch graag willen horen wat hun betekenis dan wel is (die de schrijver niet helemaal ontkent, zie blz. 37).
Wanneer op blz. 32 gezegd wordt dat reformatie en vernieuwing hun oorsprong niet allereerst in de situatie maar in het Woord hebben, is dat op zich juist. Echter wanneer de auteur onderscheid maakt tussen schriftuurlijke structuren (voor alle tijden) en actualiserende invulstructuren die kunnen wisselen al naar gelang tijd en situatie, betekent dat m.i. dat de situatie toch wel meespreekt. Trouwens, al is het waar, dat de Reformatie grote gevolgen heeft gehad voor de maatschappelijke context, moet men ook niet zeggen dat diezelfde Reformatie niet los te denken is van de maatschappelijk context (b.v. het verschijnsel nationale staten, de stedencultuur enz.).
Het is duidelijk dat de auteur gesproken en geschreven heeft met het oog op de vrijgemaakte kerken die hij dient. Dat ligt ook in de rede.
Hervormden zullen inzake de waardering van de volkskerk andere accenten leggen, terwijl wij met name in de grote steden apostolair en diakonaal voor vragen staan die de auteur in zijn concept nauwelijks aanroert. Dat is geen verwijt, maar wel een constatering die laat zien hoe geschakeerd en veel omvattend het vak gemeenteopbouw is.
De door mij gemaakte opmerkingen nemen overigens niet weg dat ik de rede met instemming en waardering las. Ik wens de auteur een goede en vruchtbare werkperiode toe aan de Kamper universiteit.
A. N., Ede

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen