Nota 'Gemeente en milieu' komt er aan!

Vrijdagavond 24 november heeft onze Synode de conceptnota 'Gemeente en milieu' besproken. Een nota waarvoor de Raad voor Overheid en Samenleving (ROS) tekent. In een begeleidende brief stelt de ROS dat het milieu in het Conciliair Proces één van de thema's is, die op het ogenblik het meeste belangstelling krijgt. In de brief stelt de ROS de vraag aan de orde, wat de eigen rol van de kerk is bij de aandacht, die het milieu in heel de samenleving krijgt. Twee dingen staan in de concept-nota centraal: de verschillende Bijbelse motivaties om met het milieu bezig te zijn en de moeilijke dilemma's, waarop men in deze discussie stuit. De ROS hoopt, dat de discussie in de gemeenten door toezending van een uitgewerkte vorm van deze nota bevorderd zal worden. Daarbij stelt de ROS het zo voor, dat de nota, nadat de punten die in de Synodevergadering naar voren zijn gekomen, verwerkt zijn, toegestuurd wordt aan de gemeenten met een uitnodiging om hierop te reageren. Deze reacties moeten dan de basis vormen voor een geschrift over de milieuproblematiek, dat door de ROS na ongeveer twee jaar vervaardigd zal worden. Over het algemeen is de conceptnota met instemming ontvangen. De nota bevatte een behoorlijke Bijbelse onderbouwing van alles, wat naar voren gebracht werd inzake het milieu.
Ds. R. v. Kooten (classis Amersfoort) die de spits in de discussie afbeet, zei de Bijbelse visie op het milieu te herkennen. Hij was er blij mee, dat de beschuldigende vinger niet naar anderen werd uitgestoken, maar dat het 'Wij hebben gezondigd!' te beluisteren viel. Hij achtte het schuld, dat niet wij, maar de actiegroepen de eersten waren om de milieuvragen aan de orde te stellen. Toch wilde hij, wat de Bijbelse motivaties betreft hier en daar nog een punt op de 'i' gezet zien. Het 'rentmeesterschap' moet meer in het licht van het kruis geplaatst worden. De gezindheid van Christus moet de onze zijn in ons economisch denken en omgaan met de schepping. Het grondprincipe van de Schrift is toch een 'nee' tegen ons moderne hedonistische denken. Dit moet op alle terreinen van het leven uitgewerkt worden. Diaken mevr. J. M. de Boer (classis Amsterdam) vond het een heel goede nota. Gelukkig nu eens een niet-polariserend onderwerp! Zij vroeg speciale aandacht voor de agrariërs in de kerk. Veel stadsmensen geven hun de schuld van de vervuiling. Maar heel de maatschappij is schuldig. Is het nationaal milieuplan voldoende of is dwang van bovenaf nodig? Zij achtte een stapje terug noodzakelijk, waarbij we de gevolgen niet op de armsten dienen af te wentelen. Oud. mevr. M. Baldee-Hordijk (classis Winschoten) was heel blij met de nota. Ze zou graag nog een korte handleiding voor het gesprek in de gemeente er bij zien als ook praktische raadgevingen. Ds. A. Tromp (classis Breukelen) had eveneens lof, maar vond dat de 'bekering' die in de nota genoemd wordt, toch nog de diepere notie van 'bekering tot God' moet krijgen. Hij achtte ook dat de vragen van de 'geestelijke milieuvervuiling' aan de orde dienen te komen. Ds. Jac. Westland (classis Kampen) zei het een goede zaak te vinden, dat deze vragen weer onder de aandacht van de gemeenten gebracht worden. Toch had hij wat vragen: Heeft de inzet bij de 'mondialisering' niet een te zwaar accent? Moet alleen dit éne terrein zo veel aandacht krijgen? Er is toch op àlle terreinen een terugkeer tot God nodig? Hij had toch wel moeite met het idealistisch humanistisch denken, dat achter de milieubeweging schuil kan gaan. Ook vond hij, dat 'navolging' en 'heiliging' zaken waren, die gescheiden aan de orde gesteld moeten worden. Vergeet ook de machten niet, die achter de structuren schuil gaan! Bij de dilemma's waar we voor staan wilde hij ook opgenomen zien het dilemma van het 'nu en straks'. Ds. W. Klouwen (classis Heerenveen) meende een wat afwijkend geluid te moeten laten horen temidden van alle lof, die gehoord werd: Alles staat wel netjes op een rij, maar de nota is niet geschreven op het bevattingsniveau van het gemiddelde gemeentelid. Bij ons in de kerkeraad is een rapport van 52 kantjes over het milieu meteen voor de diakonie. Niet geschikt voor kerkeraden! Waar komt eigenlijk het idee vandaan deze nota te schrijven? Oud. kerkv. E. Nagel Soepenberg (classis Haarlem) had een onbevredigend gevoel na dit voortreffelijke rapport. Hij zou graag een theologisch concept zien over de technologie. En wat zou het betekenen voor industrie en economie in Europa als we hier werkelijk mee doorgaan? Hij achtte alles te veel 'ingespeeld' op de milieubeweging. Deze issues zijn dood, wanneer ze niet in de industrie en landbouw worden overgenomen.
Hij proefde ook, wat de economie betreft een sterk 'plan-denken' en achtte het failliet daarvan in deze maanden aangetoond. Werk dit eens uit naar het meso- en macrogebied! Zorg er voor, dat ieder gemeentelid hiermee kan werken op de plaats, waar hij zelf gesteld is! Adviseur A. J. Gijsbers (Gen. Diak. Raad) legde er de vinger bij, dat de kerk vooral niets moet pretenderen. We zitten op de achterste bank! Laten we er wèl op letten, dat het dankzij het vrije ondernemerschap economisch weer goed gaat! Hebben we daar wat tegenover te stellen, wat werkt? Ook tegen de overheid wilde hij graag een andere toon aangeslagen zien. De overheid ziet de kerk niet eens staan. Dat zal alleen zo zijn als de kerk ècht iets te zeggen heeft. Wij stoken nog altijd te hard 's zondags in de kerk en consumeren nog te veel. Laten we allereerst onszelf kritisch bezien. En laat de kerk vandaag opvallen door haar gedrag. Ds. H. Vreekamp (Raad v. Kerk en Israël) vroeg zich af, wat wij doen als we als Christen het woord 'sabbat' in de mond nemen. Kennen wij een wekelijkse rustdag? De zondag is niet van oorsprong een rustdag. Jezus werd opgewekt op de eerste dag van de week, de eerste scheppingsdag. Eerst in de vierde eeuw is de zondag een verplichte rustdag onder keizer Constantijn de Grote. Het Joden-Christendom was toen al uit de kerk verdwenen… Ds. J. Hoek (classis Doorn) vroeg meer aandacht voor de laatste dingen'. De aandacht voor de aarde is vaak veel te kort gekomen onder de eschatologische spanning. Luther zei nog een appelboom te zullen planten, wanneer hij wist, dat Christus morgen komen zou. Hij vroeg de ROS dieper op deze problematiek in te gaan.

Alles overziende was er dus waardering voor de nota in de breedte van de Synode. We kunnen blij zijn met de Bijbelse onderbouwing, hoewel ik mij afvraag of de diepere dimensie van de schuldvraag in de nota wel voldoende naar voren komt. Bekering wordt vooral uitgewerkt in de richting van het veranderen van gedrag: We gingen in het verleden niet goed met Gods schepping om. Laten we daar nu een nieuwe weg in gaan! Te veel klinkt m.i. in de nota het theologiegeluid, dat het Koninkrijk Gods gerealiseerd ziet door de handen van Christenen binnen het bestek van de tijd. Te weinig beluisteren we het 'ten dele' en dat de nieuwe hemel en nieuwe aarde eerst in de dag van de wederkomst zullen aanbreken. Niet voor niets zegt Paulus, dat de gehele schepping als in barensnood is. Zij zucht en ziet verlangend uit naar die laatste vernieuwing, die alleen uit God kan zijn. De zonde van de mens bestaat niet alleen uit zijn zondige daden. Hi is ook in zonden ontvangen en geboren. Deze diepste oorzaak van àlle ellende (ook van het milieu!) mag ons echter zeker niet traag en onverschillig maken inzake de milieuvragen. Juist het besefvan deze dimensie van de schuld moet ons des te meer naar het éne nodige in ons leven, opdat wij tevens goede rentmeesters zullen zijn over Gods schepping. Wanneer wij Christus mogen kennen als onze Verlosser, dan wordt zichtbaar dat deze leer geen 'trage mensen' maakt.

R. A. Grisnigt, Bennekom

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen