De buurvrouw of de wasmachine

Zo'n drie jaar geleden kochten wij – voor honderd dollar – een derdehands wasmachine van een Hollandse familie die repatrieerde. Dit omdat onze hulp al het werk in huis niet meer aankon.
Van deze drie jaar heeft-ie al met al zo'n halfjaar gefunctioneerd. Voor de rest van de tijd was-tie in reparatie of lieten we hem maar een tijd defect. Want als de machine kapot ging, had onze buurvrouw Paula weer werk en dus weer inkomsten. Het is voor ons toch al onbegrijpelijk hoe ze met haar negen kinderen rondkomt. We hebben de eerste jaren al verscheidene pogingen ondernomen om haar structureler te helpen, maar die zijn allemaal mislukt. De armoede heeft haar te sloom gemaakt. Ook wil ze zich niet bekeren. Dus verandering van haar situatie zit er niet in, menselijkerwijs gesproken.
Gaat de wasmachine kapot dan heeft zij geluk, want dan mag zij met de hand wassen. Dat is hier nog heel gewoon. Wasmachines zijn nog schaars. Wij maken dus op micro-niveau mee, hoe het proces van de mechanisering verloopt: Koop je hier een machine, dan zet je in principe een mens op straat. Gaat je machine stuk, dan is het in Peru mogelijk om een wasvrouw te betalen. In Nederland zit je dan meteen omhoog. Wat doet de reparateur? Hij geeft je tijdelijk een andere. Stel je toch voor dat je weer met de hand moet gaan wassen! Moet de machine gerepareerd worden, dan zegt de technicus: Mevrouw, u kunt beter een nieuwe kopen, dan bent u slechts iets meer geld kwijt! De oude zet je op straat. Zelfs de motor sloop je er niet uit. Als ik in Nederland met verlof ben heb ik zin om al die oude machines van de straat te halen en ze op transport te zetten naar Peru. Dan zou ik een wasserette beginnen, op kerkelijk erf.
Goed, u voelt het hopelijk weer: de wereld zit knotsgek in elkaar. Wij voelen het hier als een dilemma: de wasmachine of de buurvrouw. Ging de wasmachine weer kapot dan zeiden we tegen elkaar: is dit nu een aanwijzing van God dat we voor de buurvrouw moeten kiezen? Straft God onze mechanisering als het ten koste gaat van een medemens? Daarop doorgedacht: Veroordeelt God – vroeg of laat – de eerste wereld omdat de industrialisering de derde wereld nog meer verpaupert?
Wij ervaren zo'n dilemma als direct te maken hebbend met ons christen-zijn. Na lang aarzelen hebben we nu toch maar besloten om dat ding echt weg te doen en de voorrang te geven aan een medemens. Ook al kost het ons meer.
Nu wil ik met deze voor ons existentiële ervaring van overzee niet zeggen dat u uw wasmachine ook weg moet doen. Want u kunt geen wasvrouw vinden. Zelfs de gastarbeiders hebben een wasmachine. Wellicht een gerepareerde. Maar hij doet het. Trots schreven ze naar Turkije: We hebben een wasmachine gekocht! Met andere woorden: we hebben nu meer status.
Wel wil ik u vragen om tijdens het vullen van uw wasmachine eens aan Paula te denken.
Voor een halve dag werk verdient ze ƒ 7,– en daar moeten ze een dag van leven. Geen vetpot voor de negen kinderen. Ze verliest daarom ook alle fut. Ze heeft zelfs de fut niet om een wastobbe bij elkaar te sparen en leent dus iedere keer de onze. Ze kijkt niet vooruit. Paula is nog niet bekeerd. Dat is jammer, want dan zou haar leven en gezin fundamenteel veranderen. Bent u bekeerd? Zo ja, wat is er veranderd in uw houding tegenover de machines en de mensen die door de machines weggedrukt zijn in de bodemloze put van de armoede? De armoede ontmenselijkt. Paula heeft geen wil en geen karakter meer. Ze wordt geleefd.
Maar de rijkdom ontmenselijkt niet? U wordt niet geleefd?

ds. L. W. Smelt, Lima, Peru

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen