Overal om ons heen (1)

Inleiding
Soms kom je er achter, wat er gaande is, waar nood is. Waar mensen lijden vanwege de ongerechtigheid. Soms, niet altijd! Er is immers zoveel wat aan onze waarneming voorbijgaat! Er is zoveel om ons heen. Overal om ons heen gebeuren dingen met mensen, onze naasten. Met schepselen van God, die aan onze diakonale zorgen worden toevertrouwd. Wat ik in deze inleiding wil proberen is om duidelijk te maken waar het vandaag anno 1989 en in de komende jaren binnen het diakonaat van de gemeente om gaat. Heel gericht wil ik aan het einde van deze inleiding enkele praktische zaken doorgeven die ons te denken geven en om nadere bezinning vragen binnen de diakonie-en kerkeraadsvergadering.
Allereerst willen we ons oriënteren: wat speelt er om ons heen, wat is er gaande! Ten tweede zoeken we naar de plaats van de diaken daarin. Ten derde gaan we nader in op de diakonale opdracht en sluiten ten vierde met de praktijk: hoe werken we een en ander uit!

Oriëntatie
Oriëntatie! U kent het wel. Het geeft soms een machteloos gevoel. Je haalt er je schouders bij op. Uiteindelijk: je kiest maar wat! Zo lijkt het wel eens in het diakonaat. Er is zoveel nood en alles lijkt op elkaar. De ene stichting na de andere doet een verzoek om financiële ondersteuning. Stapels brieven van allemaal goedwillende organisaties. De ene is evangelisch, de ander reformatorisch, een volgende christelijk, weer een ander gereformeerd of hervormd op gereformeerde grondslag. Oriëntatie is kiezen. Hoe kiezen we dan als diakenen? Welke argumenten hebben we voor een goede keuze? 'Waarom wordt er b.v. wel voor de ene stichting gekozen en niet voor de andere? Waarom wordt er aan de ene persoon wel een financiële ondersteuning gegeven en aan de andere persoon niet? Wat zijn de motieven? Gaat het alleen maar om de 'goede naam', of gaat het om meer b.v.: om diakonale motieven!
Vandaag dringt zich veel aan ons op. Hebben we er met elkaar oog voor? Oriënteren is kennis nemen en komen tot een evenwichtige oordeelsvorming. Dat kan betekenen, dat onze eigen mening dan wel eens op de tweede plaats dient te komen. Laten we ons oriënteren met alle zintuigen die we hebben. Ook dat is voluit diakonaat!

Wat speelt er om ons heen?
Laat ik maar eens heel dicht bij huis begin­nen. Ik wil als eerste noemen de besteding van de diakonale gelden. Hoe besteden we het door de gemeente bijeengebrachte geld voor diakonale doeleinden? Een aktueel thema: 'Wat besteden wij echt aan de armen? '
Je schrikt er soms van, wanneer je inzage hebt in de jaarrekeningen van diakonieën. Dan blijkt, dat veel diakonaal geld bestemd wordt voor pastoraal werk zoals:
- zondagsschooiwerk
- bijbels-en catechismusmateriaal
- telefoonkosten predikant
- bejaardenpastoraat
- evangelisatiewerk
- orgelfonds (bijdrage)
- jeugdwerk (m.u.v. jeugddiakonaat)
- boeken voor de bibliotheek (b.v. Franse catechismus)
- vakantiebijbelclub
- lange lijsten van verstrekte giften aan allerlei instanties met een pastoraal doel enz. enz.
Vervolgens konstateer ik bij inzage van de jaarrekeningen vaak een behoorlijk vermogen aan geld en goed. Dan denk je wel eens: hoeveel mensen zouden er van die miljoenen(!) aan vermogens gevoed hebben kunen worden, hulp hebben kunnen krijgen, onderdak, kleding, medische hulp e.d.
Soms hoor je wel eens zeggen: 'Een vermogen is voor slechtere tijden'. Mijn vraag is dan: 'Hoe groot moet de armoede en ellende dan wel zijn, wanneer we hier en nu kijken naar het onrecht in de wereld, de honger, het kommervolle leven en bestaan van velen, de grote vluchtelingenstromen, de door rampen getroffen gebieden en de grote nood onder vele jongeren en ouderen in allerlei crisissituaties? '
'Zijn we als diakenen en diakonaal consulent in staat om ons werkelijk en eerlijk te oriënteren vanachter onze goed belegde boterham, wat er precies aan de hand is en er overal om ons heen gebeurt? '
Wat is oriëntatie moeilijk. Moeilijk wanneer we achter onze vergadertafel blijven zitten met die gigantische stapels ingekomen stukken. Denk daarbij vooral niet, dat het merendeel post is vanuit onze Synode en organen van bijstand. Ik denk, dat die stapel nog het kleinst is, vergeleken bij al die particuliere brieven en acceptgirokaarten. Immers bij elke brief en acceptgirokaart zit meestal ook nog gratis in diverse kleuren en maten een krantje, folder of tijdschrift toegevoegd. Alsof de diakenen niets anders te lezen zouden hebben!
Laat ik dan nog maar zwijgen over al die post, die via de predikant, scriba van de kerkeraad of kerkvoogdij naar de diakenen 'toegeschoven' wordt. In onze computermaatschappij is geen enkel adres onbekend meer!

Van het verleden naar het heden
Het bovenstaande geeft mogelijk voor u die dit leest een negatief beeld van de diakonale praktijk. Toch is dit niet zo bedoeld. Het illustreert juist, dat diakonaal bezig zijn in deze tijd geen eenvoudige zaak is. Het komt er op aan, dat we als diakenen leren om goed te onderscheiden. Waar ligt primair onze taak en hoe voeren wij deze taak zo goed mogelijk uit. Zelf heb ik veel mogen leren van een studie over de motieven en bewogenheid van het diakonaat in de vorige eeuw. Met hart en ziel werd gehandeld, bestuurd en gefinancierd. Met betrekking tot het laatste denk ik aan de oprichting van stichtingen voor maatschappelijk werk en gezinszorg. Aan het instellen van bejaardenoorden en gasthuizen. Aan het scheppen van opvang voor jongeren (b.v. vereniging kinderzorg Zwolle) en het creëren van vakantiemogelijkheden voor gehandicapten (Doom en Lunteren). Tevens aan tehuizen voor verstandelijk gehandicapten en het treffen van voorzieningen voor mensen, die - door wat voor omstandigheden dan ook - tijdelijke opvang nodig hebben.
Er werd in die tijd 'identiteitswerk' verricht en het diakonaat was kerkelijke hulpverlening '1e klasse'.
Alleen... toen waren er nog geen vluchtelingen, die er nu wel zijn en om opvang vragen. Toen was er nog geen of nauwelijks sprake van velerlei soorten van verslaving, die er helaas nu wel zijn en toenemen. Toen waren er nog nauwelijks jongeren in crisissituaties en knelposities, die er nu wel zijn en toenemen. Toen spraken we nog niet over incest en de gevolgen daarvan, of kindermishandeling. Toen hadden we de woorden stress, crisispastoraat, psychosociale hulpverlening en minima nog niet in 'Van Dale' staan. Vandaag zijn er velen die adequaat hulp nodig hebben. Instellingen als 'De Poort' en 'De Schuilplaats' kunnen de aanvragen maar moeilijk aan. Al met al: 'Er is voldoende, meer dan voldoende om ons vandaag te oriënteren op het terrein van het diakonaat vandaag en de handen ineen te slaan en metterdaad te handelen'.

Welke plaats nemen we in?
Wat is nu eigenlijk onze opdracht? Een overbodige vraag? Zeker niet! Vooral niet, om onze positie helder te krijgen en de diakonale verantwoordelijkheid die we hebben zo goed mogelijk tot uitdrukking te laten komen.
De plaats van diakenen is allereerst ambtelijk. Diakenen zijn ambtelijk verantwoordelijk. Dit betekent, dat diakenen niet primair verantwoordelijk zijn voor allerlei particuliere organisatie. Daar zijn particulieren verantwoordelijk voor!
Binnen de kerk dragen ambtsdragers ambtelijke verantwoordelijkheid en dat is kerkelijk! Konkreet wil dat zeggen: we geven de diakonale gelden, door de gemeenteleden bijeengebracht, op de eerste plaats aan die instanties, die zorgdragen voor het diakonaat der kerk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen