Wij willen in de kerk, met de kerk, voor de kerk, maar niet onder de kerk!

Zeist (INS) - 'Onafhankelijkheid. Daarnaar streeft het Gnadauer Gemeinschaftswerk in de DDR. Onafhankelijkheid tegenover de staat, maar ook tegenover de Evangelisch-Lutherse landskerken, waarbinnen de organisatie opereert. Het Gemeinschaftswerk streeft naar een versterking van een bijbelgetrouw geluid in de Oostduitse kerk. Dit gebeurt o.a. door de opleiding van kerkelijke werkers en door het organiseren van (bijbel-)cursussen voor kerkleden. Verder wordt er veel aan jeugdwerk gedaan en exploiteert het Gemeinschaftswerk een aantal diaconessenhuizen. Wij zijn financieel onafhankelijk, we willen zelf ons beleid kunnen bepalen, maar tegelijk onderdeel van de kerk zijn. Daarom zijn wij tegen eigen doopbedieningen, alleen aparte avondmaalsdiensten worden door sommige gemeenten van onze signatuur georganiseerd.'
Dit zegt dr. Joachim Drechsel, secretaris van het Gnadauer Gemeinschafts werk. Hij was deze week even in ons land, waar hij de predikantenconferentie van de Gereformeerde Bond bijwoonde en toesprak. Een verwante organisatie? Drechsel: 'Onze positie is inderdaad met die van de Gereformeerde Bond te vergelijken. Maar wij komen uit een andere traditie, de lutherse; er zijn bij ons maar enkele calvinistische gemeenten, die functioneren binnen het grote evangelische kerkverband.'
Drechsel is op de hoogte van de situatie in Nederland, waar gereformeerden zich zowel binnen als buiten de oorspronkelijke 'vaderlandse kerk' bevinden. 'Ik kan me inderdaad voorstellen dat er een situatie ontstaat, waarin je niet meer binnen je kerk werkzaam kunt zijn. Maar wanneer?

Vergrijzing
Ik denk dat dit het geval is wanneer het functioneren je onmogelijk wordt gemaakt. En daar is bij ons nu geen sprake van. Daarbij komt dat het tot nu ook verboden was om aparte kerken te stichten. Ik denk dat dat nu wel zal gebeuren, maar dan vooral door kleine charismatische groepen.'
Volgens Drechsel is nog slechts 30 procent van de DDR-burgers lid van een kerk. Hij verwacht dat dit nog wel eens zou kunnen teruglopen tot 5 à 10 procent. 'En daarvan is het grootste deel ouder dan 60 jaar. In veel plaatsen bestaat helemaal geen jeugdwerk meer. Ik ben zelf, toen ik docent was aan de Universiteit van Halle was, parttime predikant geweest in een kleine dorpsgemeente waar zondags behalve de predikant en zijn vrouw gemiddeld drie kerkgangers waren. Kijk, wij functioneren nu binnen landskerken, waarvan - in naam - nog vrij veel mensen lid zijn. Maar straks blijft er misschien nauwelijks meer wat over van de kerk. Zal de kerkleiding ons dan nog wel dulden, als wij procentueel een veel groter deel van de kerk vormen?'
De Oostduitse predikant hoopt en verwacht dat door evangelisatie-arbeid steeds meer jongeren van het evangelie zullen horen: 'Er zijn nu tal van jongeren die in hun leven nog nooit iets over God hebben gehoord. Die moeten we nu zien te bereiken.' Drechsel maakt zich overigens wel zorgen over de opvang van de jongeren binnen de kerk: 'Stel dat ze door aktiviteiten van ons Gemeinschaftswerk tot geloof gekomen zijn. Wat dan? Moeten ze dan gedoopt worden en lid worden van een kerk, die ze verder niets te bieden heeft? Wij hebben op deze vragen nu nog geen antwoord, maar al de ontwikkelingen binnen de landskerken doorgaan zou dat misschien op den duur reden tot afscheiding kunnen zijn.'

Opleiding
Er zijn in de DDR nooit grote belemmeringen geweest voor de theologische opleiding. Drechsel: 'We hebben in de DDR de merkwaardige situatie dat een communistische overheid nu al jarenlang zeven theologische faculteiten financieel in stand houdt. Daarnaast bestaan er ook opleidingen die van kerkelijke groeperingen of particulieren uitgaan.' Drechsel noemt de officiële opleidingen 'liberaal': modern-theologische opvattingen voeren de boventoon. 'Daarom zijn wij van plan onze eigen bijbelschool te reorganiseren en het peil van de opleiding omhoog te brengen.

Censuur
Het Gnadauer Gemeinschaftswerk geeft eigen boeken uit en een aantal tijdschriften, waarvan het jeugdblad 'Lichtstrahlen' met een oplage van 20.000 het grootste christelijke tijdschrift in de DDR is. 'Dit lijkt heel wat, maar de hoeveelheid papier die wij jaarlijks mochten gebruiken, was bij lange na niet voldoende voor alles wat wij wilde maken.
Bovendien moest al ons drukwerk, tot het kleinste foldertje toe, door de censuur. Om daarvan een indruk te geven: volgens de huidige wetgeving moet ik nu in de loop van januari 1990 al de volledige teksten van de jaargang 1992 van 'Lichtstrahlen' bij de censuur inleveren!'

Toekomst
Drechsel is voorzichtig als hem zijn visie op de toekomst wordt gevraagd: 'Wij hebben nu vrijheid, en daar zijn wij dankbaar voor. Maar de oude wetten zijn in de DDR nog niet afgeschaft. Er zal eerst een nieuwe wetgeving moeten komen, voordat de bevolking weer vertrouwen in de regering krijgt. Ook zullen er nieuwe politieke structuren en partijen moeten komen.'
Dr. Drechsel is erg negatief over de Oostduitse CDU, die te lang aan de leiband van de communistische SED heeft gelopen. 'De partij heeft nu wel een nieuwe leiding die het christelijke karakter een sterkere nadruk wil geven. Maar nu voeren ze eerst een interne strijd over de vraag of de CDU eigenlijk een rooms-katholieke of protestantse partij is.'
Drechsel is blij met alle hulp, ook op het gebied van literatuurvoorziening, die er in de afgelopen jaren aan de christenen in de DDR is gegeven. Hij hoopt dat die steun doorgaat, ook als er in het land zelf meer gepubliceerd kan worden. 'Ja, wij moeten ook nog heel wat leren. Binnen de kerk zijn geen mensen die journalistiek hebben gestudeerd. Deze studie was tot voor kort doordrenkt met het marxisme-leninisme.'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen