Boekbespreking

Prof. dr. K. Schilder, Eerste rede, eerste optreden, gereconstrueerd en ingelijst door drs. E.A. de Boer, uitgeverij Van Wijnen, Franeker, 94 biz., ƒ 22,50.

Op 17 januari 1944 hield prof. dr. K. Schilder zijn eerste rede als — afgescheiden — hoogleraar te Kampen. Deze is nooit uitgegeven, maar zat, door Schilder daar zelf verstopt, in zijn later dat jaar gehouden afscheidsrede. Drs. De Boer heeft hem op knappe wijze gereconstrueerd, en van aantekeningen voorzien.
Aan deze uitgave is een zekere voorouderverering niet vreemd, wat blijkt uit de toon van de commentaar. Wij hebben daar wat moeite mee, gezien de o.i. volslagen onnodigheid en onverantwoordelijkheid van deze door intellectualisme gevoede afscheiding, nota bene in oorlogstijd. Wij zijn dan ook niet zo enthousiast over het naderend Schilder-jaar: het kan weinig katholiek-oecumenisch aan zich hebben. Dit doet echter niets af aan twee zaken: de vakkundigheid waarmee de bewerker Schilder behandelt, en de historische en theologische informatie die de rede van Schilder zelf biedt. Wie door het vaak bombastische en nodeloos ingewikkelde taalgebruik van Schilder heenleest — en De Boer verstaat deze kunst uitnemend — krijgt er oog voor hoe scherp Schilder een aantal zaken heeft gezien. Hoezeer zijn polemieken — achteraf — van eenzijdigheid blijken te getuigen, en er o.i. vooral vraagtekens kunnen worden gezet bij zijn verwerking van de verkiezingsleer, hij had ook oog voor wat bond. Schilder is beslist niet alleen polemicus geweest, en aan De Boer is dit niet ontgaan.
Terecht wijst hij bijvoorbeeld op wat Schilder met Barth gemeen had: een diep besef van de souvereiniteit van God. En in zijn polemieken raakt Schilder vaak feilloos het kardinale punt aan, dat nog steeds centraal blijkt te staan in de confrontatie met moderne theologie, namelijk de vraag hoe men de geschiedenis ziet en verwerkt.
De Boer schroomt niet dingen — ook achteraf — recht te zetten, of te verduidelijken vanuit datgene wat na Schilder gebeurd is, ook niet wanneer dit een indirecte correctie op Schilder inhoudt. In hoofdzaken blijft Schilder echter zijn onbetwiste leermeester. Daar hebben wij dan wat vragen bij, vooral wanneer het over Dordt — de verkiezingsleer — gaat, of over het verbond, of over de verhouding tussen tijd en eeuwigheid, of over die van theologie en filosofie.
Wij complimenteren, zij het een beetje vanaf de overkant, de schrijver met zijn kennis van zaken die blijkt uit de bewerking en becommentariëring van deze rede. Ook, omdat dit materiaal werkelijk iets nieuws toevoegt aan de kennis van het verleden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen