Gestoorde groei

Wij schreven tot nu toe over harmonieuze groei. Maar nu moeten wij niet denken, dat zulk een groei altijd even vanzelfsprekend voortgaat. Ook al verwaarlozen wij de gewone genademiddelen niet, die de Heere ons heeft gegeven. In het dagelijkse leven kunnen wij het zien. De regen daalt op tijd neer, de lucht is zuiver, de zonneschijn is overvloedig, maar op de een of andere manier wil de plant niet tieren. Er moeten dan ergens stoornissen verborgen zitten, die de leek niet kan vinden, maar die de deskundige spoedig weet te ontdekken. Ongedierte in de bodem, dat de wortels aanknaagt, verkeerde bemesting, dorre grond. Het kan van alles zijn. Zelfs een vijand, die er lust in heeft ons gewas te verderven midden in de nacht.

Zulke storende belemmeringen kunnen er ook zijn in het genadeleven. Wanneer wij door Gods barmhartigheid eenmaal in het nieuwe leven zijn gekomen, is daarmee de band met de onheilige wereld allerminst doorgesneden. Het is als met iemand, die oorspronkelijk in Duitsland werd geboren en opgevoed. Dat kunnen wij altijd nog horen aan de tongval, de jaren door. Wij behoeven dat niet erg te vinden, maar het verraadt wel onze herkomst. Zo staan wij ook als gelovigen niet in een geïsoleerde wereld, neen, wij leven midden in een gevallen wereld. En, al hebben wij nu Christus leren kennen uit genade, de zuurdesem van onze oude wereld oefent invloed op ons uit. Wij zijn aan de werking van de oude wereld blootgesteld. Wij zullen de invloed van die oude sfeer scherp moeten keuren en de geesten moeten beproeven of ze uit God zijn. Maar wij kunnen niet verhinderen, hoe wij het ook wenden of keren, dat wij aan de werking ervan, evenals andere mensen, geheel en al zijn blootgesteld. Wij leven nu eenmaal midden in een onheilige wereld.

En hoe is nu de algemene geest van de wereld? Paulus schrijft aan de Colossenzen: Ziet toe, dat niemand u als een raaf vervoere door de filosofie en ijdele verleiding, naar de overlevering der mensen, naar de eerste beginselen der wereld, en niet naar Christus. Dit Schriftwoord kan maatgevend zijn voor de beoordeling van de tijd, waarin wij leven. Filosofie is een werkzaamheid van de menselijke geest. In ons mensen leeft de drang om te doorvorsen wat de wereld in haar diepste zin tezamen houdt. Wij vragen naar oorsprong, zin en doel van de wereld. Wij vragen naar God. Dat wij zo vragen moeten, is een teken van onze grootheid en adel. Ieder mens is in deze zin een filosoof. Maar de filosofie bergt in zich het gevaar, al de grote levensvragen naar het waarvandaan, waarom en waarheen op eigenmachtige manier te beantwoorden en dit eigenzinnige antwoord als absoluut en zelfs goddelijk te beschouwen. Niet het vragen en nadenken is verkeerd, maar het antwoorden zonder God is eenvoudig bedrog. De geest van de wereld is eigenmachtig. De wereld heeft genoeg aan zichzelf.

Dat houdt nu praktikaal in, dat de tijdgeest oppermachtig is. Wat is de tijdgeest? Dat is het geheel van de algemeen heersende denkbeelden en levensgewoonten, waarnaar de meerderheid zich zonder nadenken voegt. De geest van de tijd is tiranniek. Hij doet zich gelden op het gebied van de kleding, op het terrein van de moraal. De tijdgeest oefent ook invloed uit op de smaak van het publiek. Die geest is een macht, die in de regel vijandig staat tegenover Gods Woord, christendom en kerk. Wij kunnen daarmee gevoeglijk zeggen, dat die geest een neertrekkende en neerdrukkende macht is, die zelfs een hoogstaand geestelijk leven naar beneden dreigt te duwen. Daarom past waakzaamheid. Het gelukt geen mens om onbesmet zich te bewaren van de wereld.

Midden in deze mistige wereld moeten wij — nu door belijdenis, handel en wandel de Naam des Heeren verheerlijken. Dat wordt moeilijk tegenover de algemene geest van de wereld. Maar niet minder zwaar is het, ten opzichte van de ons meesleurende invloed van onze stoffelijke levensomstandigheden. Wij zouden weliswaar in elk milieu een onverminderd geestelijk leven moeten bewaren kunnen, maar het is niet te ontkennen, dat de eisen van de dag ons van binnen veelal in de weg staan. Er zijn vele doornen, die het goede zaad verstikken. Het kunnen zijn de zorgen voor het dagelijks brood. De zuigkracht van de rijkdom. Soms is het de inwonende zucht om rijk te worden. Groot te willen zijn in het leven. Natuurlijk is het goed zich een levensdoel te stellen. Maar altijd met een beperking: als U het wilt, o Heere! Wie altijd moet tobben om het hoofd boven water te houden, raakt geestelijk licht in een staat van gebondenheid. Overvloed kan ons tot een verzoeking worden en bekrompen omstandigheden kunnen een voedingsbodem worden voor gemelijkheid en opstandigheid. De geestelijke behoeften komen daarom dan ook daar het best tot gelding, waar men vrij is van de bindende macht der nooddruft en van die van de overvloed.

Wij noemen nòg een storend element. Wij staan allemaal onder de kritiek van onze medediscipelen. Wij moeten toegeven, dat kritiek ons kan heilzaam zijn. Ze wijst ons tekort aan en prikkelt tot zelfonderzoek. Maar wanneer wij nu door kritiek geprezen worden, dan komt zo gemakkelijk het zelfbehagen omhoog. Hoge bomen vangen veel wind. Het zijn dan sterke benen, die de weelde dragen. Grote populariteit en bewondering kunnen de gedachte opwekken, dat wij onmisbaar zijn en dat met ons wel iets heel bijzonders in de wereld is gekomen. Vooral voor jonge mensen is dat helemaal niet goed. Zelfingenomenheid wordt dan een wijd verbreide zonde. Wij hebben dan soms helemaal niet door, hoever wij zijn afgeweken. De hulpeloosheid en de afhankelijkheid gaan wijken. Wij doen het zelf en kunnen het zelf. De innerlijke vrucht kwijnt dan ten enen male. Dat is zeer gevaarlijk! De tederheid van ziel, de ootmoedige geestesgesteldheid gaat verdwijnen en voordat wij het zelf beseffen, komt ervoor in de plaats een hardheid en kilheid van gemoed, die zich eerder laat gevoelen dan omschrijven. In de grond der zaak is het een farizese eigengerechtigheid.

Daarmee komen wij aan een storende macht, die per slot van rekening onder alle reeds genoemde factoren werkt: de vezeldunne, afbrekende, verwoestende arbeid van de vorst der duisternis. Zijn macht is weliswaar principieel aan het kruis gebroken, maar hij werkt in feite nog na om de eer van Christus afbreuk te doen. Vraagt u hoe de duivel arbeidt? Hij zoekt het natuurlijke bondgenootschap met hem in ons hart op. Zijn wij van onze aard traag, dan komt Satan ons zeggen, dat het volstrekt niet nodig is om ons te haasten. Zijn wij van karakter actief, dan zegt Satan, dat wij er goed aan doen ons zo in te spannen. Tal van listen en aanslagen heeft Satan in zijn tuighuis. Hier gaat er één gebukt onder de gedachte, dat hij de genade des Heeren helemaal onwaardig is. Elders kampt iemand met de ingeving der moedeloosheid, dat wij hier beneden nooit verder komen. Een derde zit vol twijfel néér met de gedachte, dat het kinderlijk vertrouwen op de genade van God voor hem niet geldt. Zo komen wij in diepe duisternissen, soms tijdenlang. Zo zendt de Satan zijn aanvechtingen als vurige pijlen tegen de gelovigen uit en het is zijn overwinning, wanneer hun arm dan verslapt. Hier is naar Jezus' woord te waken en te bidden. Anders zal de gestoorde groei overgaan in verachtering van genade, waarvoor de Schrift diepemstig waarschuwt.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen