Opgewekt tot onze rechtvaardiging

Paulus over de rechtvaardiging
In de Romeinenbrief houdt Paulus zich bezig met de rechtvaardigheid en de rechtvaardiging. Dat gebeurt in het grote geding tussen kerk en synagoge. Heel deze brief is te lezen als een hartstochtelijk en bewogen getuigenis van Paulus aan het adres van zijn broeders naar het vlees. Voortdurend zegt hij: Het gaat niet om de rechtvaardigheid die wij oprichten door onze werken. Zo zullen wij voor God niet kunnen bestaan. Het gaat om de rechtvaardigheid van Christus die ons eigen wordt uit genade en door het geloof. Zo alleen zijn wij rechtvaardig voor God. Zo alleen heten wij ook met recht Abrahams kinderen. Zo alleen worden wij ook werkelijk vrijgemaakt tot de gehoorzaamheid aan Gods gebod. Dat laatste hoort er dan voor Paulus ook echt bij. Het zou een misverstand zijn als we denken dat de apostel die daadwerkelijke gerechtigheid onbelangrijk vindt. Middelpunt van heel zijn getuigenis is en blijft echter de verkondiging van Christus. Hij is 'overgeleverd om onze zonden en opgewekt om onze rechtvaardiging' (Rom. 4 : 25). Het gaat ons nu vooral en om dat laatste: Christus is opgewekt om (of liever: tot) onze rechtvaardiging.

Christus opgewekt
Geoefende bijbellezers zullen weten dat er in het Nieuwe Testament op twee manieren gesproken wordt over de opstanding van Christus. De ene keer wordt er gezegd dat is Hij is opgestaan, de andere keer dat Hij is opgewekt. Beide uitdrukkingen bedoelen inhoudelijk uiteraard hetzelfde, maar ze leggen beide een verschillend accent. Soms verkondigen de evangelisten en apostelen ons dat Jezus is opgestaan. Dan ligt er de nadruk op dat Hij de Zoon van God is en dat Hij uit kracht van dit Zoonschap de dood overwint. Andere keren klinkt het getuigenis dat Jezus is opgewekt. Daarmee wordt benadrukt dat de opstanding een daad van God is en dat Hij zo Zijn goedkeuring geeft over het werk van Christus. De opwekking is de goddelijke legitimatie van het offer van Christus, God is het ermee eens!

Wat een machtige troost betekent dat Christus deed Zijn werk immers niet voor Zichzelf. Hij deed het 'ons ten goede'. Wie in Christus is, mag weten: God is tevreden met Hem en daarom ook met ons, met mij! Nooit hoeft er de angst te zijn dat wij eenmaal toch nog door God afgewezen zullen worden. Gods oordeel zal straks voor de rechterstoel niet anders uitvallen dan nu: zo is er dan geen verdoemenis voor degenen die in Christus Jezus zijn (Rom. 3 : 1). Daar is geen twijfel over, want Hij heeft Zijn goddelijke handtekening eronder gezet. Christus is opgewekt! God heeft Zijn goedkeuring gegeven over Christus en over allen die in Hem zijn. Wij hoeven niets te zoeken boven en buiten Christus. In Hem mogen wij alles hebben wat ons nodig is om te leven en te sterven!

Dat betekent toch de grote bevrijding in het leven van een christenmens. Misschien dacht u altijd: ik moet iets hebben, iets doen. Berouw, tranen, bekering, een nieuw leven, ga zo maar door. U kwam echter aan het eind met uzelf. Er schoot niets anders over dan: een zondaar, een zondares. Toen gingen uw ogen open voor de heerlijkheid van Christus, U zag Hem met uw oren: in het gewaad van het Evangelie. Tot rechtvaardigheid voor eenieder die gelooft. De onvergetelijke troost van het Evangelie bereikte ook u: rechtvaardig voor God om Jezus' wil. Daarbuiten hoeven wij niets meer te weten en te hebben. Christus is ons genoeg, nu en eeuwig! Dat probeert de duivel ons te ontnemen. Hij jaagt ons de vrees op het lijf met de gedachte dat God in het gericht toch anders oordelen zal. Nochtans laat God Zelf ons tegen alle aanvechtingen in weten: zo is het goed; Ik heb Jezus opgewekt uit de doden! Dat is Mijn goedkeuring over Zijn offer. Daarin mag u vrede vinden voor altijd.

Opgewekt tot...
Waartoe is Christus opgewekt? De Heidelberger Catechismus belijdt een drievoudig nut van de opstanding van Christus. In de eerste plaats doet Hij ons zo delen in de verworven gerechtigheid. Vervolgens worden wij door de kracht van Zijn opstanding opgewekt tot een nieuw leven. Tenslotte hebben we in de opstanding van Christus een betrouwbaar onderpand voor onze eigen zalige opstanding. Ik denk dat wij bij de opstanding van Christus meestal kijken naar de laatste twee dingen die de Catechismus noemt: een nieuw leven nu en de zalige opstanding straks. We moeten echter het eerste niet over het hoofd zien; het eerste is ook echt het eerste. Door Zijn opstanding geeft Hij ons deel aan de gerechtigheid die Hij verwierf. Dat geeft exact weer wat Paulus bedoelt in Rom. 4 : 25. Christus is overgeleverd tot verzoening van onze zonden en Hij is opgewekt tot onze rechtvaardiging! In Zijn opwekking wordt niet alleen onze honger naar onsterfelijkheid gestild, maar wordt vooral onze dorst naar rechtvaardigheid gelest.

Wij zijn niet zo gewend om deze verbinding te leggen. Over het algemeen denken wij bij de prediking van het Kruis aan de rechtvaardiging, de verzoening van onze schuld. En bij de Opstanding denken we aan de heiliging, het nieuwe leven. In Romeinen 4 verbindt Paulus de opwekking echter met de rechtvaardiging. In zijn commentaar op de Romeinenbrief zet Calvijn daar een dikke streep onder. Na een scherpzinnig exegetisch betoog komt hij tot de conclusie: Paulus spreekt hier over de toegerekende gerechtigheid. Hetzelfde zegt Luther met andere woorden in de Römerbrief-vorlesung: door Zijn dood heeft Christus voor onze zonden genoeg gedaan en door Zijn opstanding heeft Hij ons Zijn gerechtigheid toen toekomen. Even verder schrijft Luther: De opstanding is niet alleen maar een teken van onze gerechtigheid, maar ze bewerkt die ook in ons, als we erin geloven. In het citaat uit Calvijns Institutie dat boven dit artikel staat afgedrukt, treffen we dezelfde gedachte aan. Kruis en Opstanding zijn een eenheid, twee kanten van dezelfde zaak: de ene daad Gods tot onze rechtvaardiging. Als de opstanding van Christus zou ontbreken, zou onze rechtvaardiging in de dood blijven steken. We zouden slechts een halve Christus hebben en Zijn werk zou uiteindelijk toch vergeefs zijn.

Tot onze rechtvaardiging
In het laatste ligt het praktische belang van wat Paulus zegt in Rom. 4 : 25. Dat is door de reformatoren gezien en overgenomen. De opwekking van Christus staat niet los van onze rechtvaardiging. Zonder die opwekking zou de rechtvaardiging vervluchtigen tot een ijdel ding, tot een lege zaak. Tegen alles in ligt echter juist in Christus' opwekking de goddelijke garantie en legitimatie van onze rechtvaardiging: het oude is voorbijgegaan; zie, het is alles nieuw geworden!

In de recente discussie over de opstanding, zoals die in onze kerk opnieuw gevoerd wordt, zijn deze dingen niet zonder belang. Aan de orde is bepaald niet alleen de vraag hoe het zal zijn in het hiernamaals en hoe het nu precies zit met de opstanding der doden. Het gaat bij de opstanding ook en vooral over onze rechtvaardiging nú. Als de werkelijkheid van de opwekking wegvalt, (ver)wordt de rechtvaardiging tot een vrome gedachte die haar goddelijke legitimatie mist. We raken dan de grond onder onze voeten kwijt.

Naar mijn smaak heeft de visie op de opstanding, zoals die op het ogenblik heel breed ingang vindt, alles te maken met een herleving van de theologie van Bultmann. Hij was de man die een radicale ontmythologisering van het Nieuwe Testament voorstond. Het zou in de Bijbel niet gaan over historische feiten, maar over een mythologische inkleding van geloofservaring van de oergemeente. Het zou niet gaan om de feiten, maar om de verhalen. Ooit is daartegen heel scherp ingebracht wat het begin van het Johannes-evangelie zegt: Het Woord is niet tot verhaal geworden, het is vléés geworden. Het is feitelijk en reëel ingedaald in onze gebroken en verzondigde werkelijkheid. Aan die werkelijkheid heeft de Zoon van God deel gekregen om onze schuld te verzoenen en ons rechtvaardig voor God te stellen. Die werkelijkheid heeft Hij ook opengebroken naar boven in Zijn opstanding. Die werkelijkheid heeft God opengebroken van bovenaf in de opwekking van Christus. Feitelijk. Historisch. Reëel. Opdat niet ijdel, niet zinloos en zonder grond zou zijn de prediking dat Christus onze rechtvaardigheid is.

Christus is opgewekt om onze rechtvaardiging. Rechtvaardiging in het héden! Wie vrede zoekt, wie verlangt om voor God te kunnen bestaan, die late zich bemoedigen en opwekken door het woord van Paulus: Houdt in gedachtenis dat Christus uit de doden is opgewekt!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen