Boekbespreking

A. Kouwenhoven, Inleiding in de economische ethiek. Uitgave Callenbach, Nijkerk, 176 biz., prijs ƒ 32,50.
In 1981 verscheen van de hand van dr. A. Kouwenhoven, die als ethicus verbonden is aan de economische faculteit van de VU, een inleiding in de economische ethiek. Van dit boek verscheen onlangs een tweede, geheel herziene en aangevulde druk.
De relatie tussen ethiek en economie als wetenschap vormt vanouds een omstreden vraagstuk. Vooral in het verleden waren veel economen van mening dat ethische overwegingen in de economische wetenschap niet thuishoren. De economie, die zich als verklarende wetenschap bezig moet houden met de vraag hoe het economisch proces functioneert, dient zich in deze opvatting niet in te laten met de vraag hoe dit proces zou behoren te werken. Sommige wetenschappers gingen zelfs zover een volledig 'waardevrije' economie te bepleiten.
De laatste jaren is de opvatting van de waardevrijheid van de economie in de wetenschappelijke discussie door een toenemend aantal economen bekritiseerd. Laatstgenoemden wijzen erop dat in de economische wetenschap zowel bij de keuze van de vooronderstellingen als bij de vaststelling van de doeleinden waardeoordelen een belangrijke rol spelen. Door hen wordt gepleit voor een ruimere wetenschapsopvatting, waarin ook voor ethische overwegingen een plaats wordt ingeruimd. Het is deze laatste benadering van het vraagstuk van de plaats van de ethiek in de economische wetenschap, die aan de studie van Kouwenhoven ten grondslag ligt.
Na een inleidend hoofdstuk gaat de auteur in op de vraag wat onder ethiek moet worden verstaan. Verschillende wijzen waarop ethiek kan worden beoefend komen hierbij aan de orde. In het derde hoofdstuk wordt onderzocht in welke mate ethische stromingen en theorieën invloed hebben gehad op de economische wetenschap. In dit verband wordt onder meer aandacht geschonken aan de scholastieke gerechtigheidsleer en Adam Smith's moraaltheorie. Geconstateerd wordt dat van enige invloed van de ethiek op de economie nauwelijks sprake is.
Hoofdstuk vier bevat een beschrijving van een tweetal ethische normen, die voor de economie relevant worden geacht. Als zodanig wordt de norm van de sociale gerechtigheid en de maatschappelijke verantwoordelijldieid genoemd. Vervolgens beoordeelt de auteur aan de hand van deze twee normen een aantal categorieën economische handelingen (produceren, arbeiden, concurreren, investeren en consumeren) op hun ethische aspecten.
In het zesde hoofdstuk, tenslotte, wordt ook de economische en maatschappelijke orde aan genoemde normen getoetst. Hierbij wordt onder meer aandacht besteed aan de ethiek van de eigendom van de internationale verhoudingen. Samenvattend kan worden opgemerkt dat de schrijver met deze vernieuwde inleiding een goede terreinverkenning biedt van datgene wat zich op het gebied van economische ethiek aandient. Een grondige analyse van ethische vraagstukken valt buiten de opzet van dit boek. Voor alle duidelijkheid zij vermeld, dat geen inleiding wordt geboden in een christelijke ethiek, hoewel sommige aspecten daarvan terloops wel ter sprake komen. Als zodanig beoordeeld, vormt deze studie naar niijn mening een goede tegenhanger van de Angelsaksische literatuur op dit gebied.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen