Boekbespreking

Dr. J.J. Thierry, Vrouwen in de vroegchristelijke kerk. Uitg. Boekencentrum, 160 p., paperback, ƒ 29,90.
Welke rol speelde de vrouw in de christelijke gemeente van de eerste eeuwen? De auteur, eerste leraar klassieke talen en later hoogleraar aan de VU, heeft met grote kennis van zaken een aantal van de boeiendste fragmenten uit vroegchristelijke documenten van en over vrouwen vertaald en deze van enige toelichting voorzien. Vrouwen bepaalden mede de kerkgeschiedenis! De schrijver is ervan overtuigd dat de vragen van de feministische theologie ernstig genomen dienen te worden, al beantwoorden de in genoemde teksten optredende vrouwen zeker niet aan de idealen van de feministische beweging. Het vrouwvriendelijke aspect van de vroegchristelijke literatuur komt hier naar voren. Allereerst wordt aandacht gegeven aan Thecla. Zij speelt een grote rol in de apocriefe Handelingen van Paulus en zij zou de apostel op zijn zendingsreizen hebben vergezeld. Het was Tertullianus, die zich ergerde aan de voorstelling die hier van Paulus werd gegeven als zou deze aan vrouwen de bevoegdheid hebben gegeven te leren en te dopen. In de prediking van Paulus blijken opstanding en volledige onthouding samen te gaan. Het kuisheidsideaal, seksuele onthouding en maagdelijkheid, boeide Thecla: 'Zalig de lichamen der maagden, want zij zullen Gode welgevallig zijn, en het loon voor hun kuisheid zal hun niet ontgaan.' Een vervreemding evenwel van het nieuw-testamentisch getuigenis. Lichaam, seksualiteit en huwelijk werden ondergewaardeerd. Een andere welgestelde vrouw, Egeria, schreef een reisjournaal. Haar belangstelling ging vooral uit naar heilige plaatsen, waaronder het land Gosen, de Sinaï en de berg Nebo. Verder waren het de kerken en martyria die haar aandacht trokken. Een martyrium was een gedachteniskapel die men had opgetrokken boven het graf van een martelaar of martelares. Verder treffen we brieven aan van een bisschop aan een non Olympias. Deze onthullen, zij het indirect, iets van haar zieleroerselen, van haar belangstelling, bezorgdheid, angst, agapè, energie, moed, depressies en haar verlangen. Kortom een bewogen diakones.
De uitgekozen grafschriften hebben betrekking op vrouwen en meisjes. Verdriet, leed en beproeving komen duidelijk naar voren, als ook welke betekenis vrouwen hadden. Tenslotte wordt aandacht besteed aan enige uitspraken van Paulus, 1 Korinthe 11 : 2-16 en 14 : 34, 35. Naar de mening van de schrijver heeft men op die schriftplaatsen ten onrechte een beroep gedaan om vrouwen kerkelijke ambten te ontzeggen. Enerzijds is hij bescheiden doordat hij zich niet bekwaam acht een exegese van genoemde perikopen te geven, maar anderzijds is hij al te vrijmoedig door vergaande conclusies uit enkele citaten te trekken. Het is waar dat 'hoofd' voor Paulus niet identiek is met oppergezag en superioriteit. In dienende liefde blijft evenwel de man wel het hoofd van de vrouw, gelijk Christus van zijn gemeente. Vrouwen zouden, zo wordt verderop gesteld, delen in de verkondiging. Op blz. 151 concludeert de schrijver vanuit 1 Korinthe 14 : 3 dat het blijkbaar op de verkondiging ziet. Dit 'blijkbaar' duidt erop dat de schrijver hier een eigen interpretatie geeft. Overigens is de contekst van ordeverstoring juist. Eigenlijk is er dan toch een begin gemaakt met de exegese! De schrijver heeft ongetwijfeld de capaciteiten dit verder uit te bouwen. Laat hij zich dan tevens afvragen waarom Jezus, die geestrijke kontakten met diverse vrouwen onderhield, toch onder zijn apostelen geen vrouw heeft opgenomen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen