Boekbespreking

Han M.M. Fortmann, Symbool en werkelijkheid, essays over religie en cultuur 1962-1979, Ambo, Baarn, 143 blz., ƒ 17,50.
Deze uitgave bevat een aantal artikelen over uiteenlopende onderwerpen, die meestentijds verschenen zijn in wat meer populaire bladen, als De Volkskrant en De Tijd. Dr. Jacques Janssen, hoofddocent godsdienstpsychologie te Nijmegen, heeft deze stukjes van Fortman van commentaar en toelichting voorzien: ze stammen immers alle uit de jaren zestig, niet bepaald de rustigste in (kerkelijk) Nederland. Daarom moet de situatie waarin Fortmann schreef wel telkens even worden toegelicht.
Omdat Fortmann zoveel wetenschappelijk werk op zijn naam heeft staan, wordt ditmaal eens een aantal artikelen naar voren gehaald waarvan het schrijven voor hem ook wezenlijk was. Niet echt populair, maar wel mikkende op de gemiddelde lezer met interesse in zijn cultuur en (Rooms-Katholieke) kerk.
Fortmann, nu 20 jaar geleden overleden, was een vooraanstaand rooms-katholiek van grote eruditie, die zich op velerlei terrein heeft bewogen: geestelijke volksgezondheid, het jeugdprobleem, de maatschappelijke vragen als zodanig, en deze niet anders kon zien dan vanuit zijn eigen religiositeit en in het perspectief van de toekomst waarvan wij in de incarnatie een onderpand hebben, en die open is voor mensen omdat hij open is naar God toe.
De titel van het boekje is ontleend aan een essay over het sacrament. Het blijkt dan hoe wars Fortmann is geweest van alle rebellerend ongeloof en onrijpe revolutiemakerij, om even in termen uit een ander essay te spreken. Hij was iemand die de huidige breuk met de eerste tien eeuwen van denken over de transsubstantiatie kon meemaken, maar de moderne breuk, als vrucht van de laatste tien eeuwen, niet. Het mag ook reformatorische christenen aanspreken wanneer iemand wil vasthouden aan de werkelijke tegenwoordigheid van Christus in het Avondmaal. En zo is er meer te noemen: het pleidooi voor herleving van de mystieke dimensie, die in de kerk verloren dreigt te gaan — toen al — en het pleidooi voor het gezag der kerk als samenbindend in plaats van allereerst buitensluitend gezag.
Zo heeft het Katholiek Studiecentrum voor Geestelijke Volksgezondheid twee vliegen in één klap geslagen: het eert Fortmann, aan wie het zo veel te danken heeft, en benadrukte tevens zijn eigen zestigjarig bestaan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen