Boekbespreking

Vincent Brummer, Wijsgerige begripsanalyse, derde (herziene) uitgave. Uitgeversmaatschappij J.H. Kok, Kampen, 292 blz., ƒ 61,–.
In deze derde druk van zijn handboek zet de schrijver nog weer duidelijker uiteen wat de bedoeling van zijn vak is: door analyse van begrippen niet alleen de helderheid van de begrippen die men ook in de theologie gebruikt te doen oplichten, maar tevens de theologische wetenschap te dienen bij het gesprek dat deze heeft aan te gaan met andere takken van wetenschap.
Kennis van de resultaten van begripsanalyse is vooral daar nodig waar men systematische theologie bedrijft. Vooral de hoofdstukken 3, 4 en 5, die geheel nieuw zijn, net als hoofdstuk 15, brengen een groot stuk verheldering aan.
Het is hier niet mijn opdracht dit boek inhoudelijk te bespreken. Trouwens, in deze stof ben ik ook zelf leerling. Maar wat maakt dit boek ons kritisch op de wijze waarop wij onze begrippen gebruiken en op die waarop wij ze soms onderweg ongemerkt van betekenis laten veranderen. Men leze hiervoor alleen hoofdstuk 14 maar eens: hoe wij over waarheid spreken — ook over de bijbelse waarheid — hangt altijd samen met de manier waarop wij, meestal onbewust, dit woord eerst hebben geladen.
Ik begrijp dat wij onze, ook theologische, begrippen, veelal in een complexe zin gebruiken. Het is goed dat, in zelfkritiek bij de hantering ervan, te weten. Maar, hoe worden wij daar wijzer van? Het biedt ontegenzeggelijk helderheid, maar wat lost het op?
Zo worden onze begrippen vakkundig gecon­troleerd, en dit kan heel zuiverend werken op de wijze waarop wij ze gebruiken. Het kan ook het onderlinge spreken aan de hand van begrippen bevorderen omdat men van elkaar weet dat men het over hetzelfde heeft, dus op dezelfde wijze over iets spreekt, ook al is men het oneens. Zo wordt, ook het theologische, spreken gecontroleerd.
De vraag blijft bij mij echter hangen wie nu — ten laatste — de controleur controleert. En, als daar geen antwoord op bestaat, betekent dit dan niet dat hier de filosofie, hoe dienend ook ten tonele gevoerd, toch ook een inhoudelijke inbreng heeft in de theologische wetenschap? Het boek dwingt bewondering af omdat moeilijke stof op zo eenvoudige wijze wordt gebracht, vooral na de verhelderingen die in deze nieuwe uitgave zijn toegevoegd. De door dit boek heen gestrooide illustraties zijn niet alleen oog-openers, maar kennelijk ook gekozen door iemand die zin voor humor heeft. Dat het, simpel maar keurig uitgevoerd, toch een beetje duur is geworden is geen groot waagstuk voor een handboek waar met name de student toch niet omheen kan.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen