Boekbespreking

Dr. G. Heitink en dr. J. Veenhof (redactie): Heil, heling en gezondheid; uitgeverij Meinema, 144 blz., ƒ 23,50
In de loop der eeuwen zijn geloof (heil) en genezing (heling) steeds meer uit elkaar gegroeid. Voor heil moest je bij de kerk zijn, voor genezing bij de dokter. Daarover gaat dit goede boekje. De schrijvers, zeven in totaal, de meesten afkomstig uit de kring van de VU, tonen aan, dat heil en genezing dicht bij elkaar horen. Jezus predikte het evangelie, maar genas ook zieken.
In acht hoofdstukken, waarvan er vier de theologische kant belichten en vier de medische zijde, laten de schrijvers het verband zien tussen enerzijds het geloof (kerk en pastoraat) en anderzijds de medische wetenschap en medische zorg. Het laatste hoofdstuk gaat over de samenwerking tussen beide.
Prof. Veenhof schrijft over heil en heling en zegt: het heil raakt het concrete bestaan van de mens met alle aspecten van de volle menselijkheid. De charismatische beweging en alternatieve geneeswijzen zijn een reactie op de eenzijdige nadruk van de kerk op alleen de ziel. Aan de orde komt o.a. de ziekenzalving (Jak. 5), de zin daarvan en wat de Reformatie en de Kanttekeningen van de Statenvertaling daarvan gezegd hebben. Prof. Van Tilburg schrijft o.a. over de psychosomatiek (de verhouding lichaam, ziel en geest) en de sociale dimensie van gezondheid en ziekte (het zgn. biopsychosociale model): er is samenhang tussen bijv. de omstandigheden waarin iemand verkeert en het hartinfarct dat hij krijgt, tussen stress en verkoudheid enz. Dr. Van Egmond bestrijdt de karikatuur die gemaakt wordt van Calvijns verkiezingsleer en het verband dat Calvijn legde tussen lijden en straf. Hij noemt Zondag 10 van de Heidelberger Catechismus een pastorale zondag, waarbij generaties troost hebben gevonden. Het is verleidelijk om nog meer te noemen, zoals: de dienst der genezing, alternatieve geneeswijzen (acupunctuur, antroposofische geneeskunde, homeopathie, natuurgeneeskunde, paranormale geneeskunde), genetische manipulatie en de grenzen daarvan, euthanasie enz.
In het slothoofdstuk zegt dr. C. Spreeuwenberg: het woord 'helen' heeft in het hebreeuws de wijde betekenis van zowel heil als hulp en redding (genezing). Zo zijn we weer terug bij het thema van het boek.
Een paar vragen bleven bij mij over. Is het juist om te zeggen: Tijden is een raadsel van wat er niet zou mogen zijn?' Waar is in dit verband de notie van de zonde en de noodzaak van de verzoening door Christus? Is de alternatieve geneeskunde wel zo evenwichtig als het gaat om de verhouding lichaam, ziel en geest? Is het juist dat de zelfbeschikking van de mens niet in strijd is met Gods plan met de wereld? De mens is een zondaar en gebonden aan het gebod van God.
Conclusie, ondanks mijn vragen: een goed boekje, ondanks dat het, zoals de inleiding zegt, nog maar een eerste aanzet is. In 144 blz. wordt veel geboden. Aanbevolen voor allen die bezig zijn in de medische zorg en het pastoraat.
H. Veldhuizen, Hillegersberg

A.G. Knevel e.a. (red.), Verkenningen in de evangeliën, serie Theologische verkenningen, Bijbel en exegese, deel 5, 192 blz., Kok-Voorhoeve (in samenwerking met de E.O.), Kampen, 1990, ƒ 27,50.
In 24 bijdragen komen in deze serie verkenningen ter sprake de strekking van de eerste drie evangeliën, de datering van de evangeliën, de verhouding tussen overlevering en redactie; de historische betrouwbaarheid van Lucas, de Bergrede, Joodse stemmen over Jezus, de opstandingsverhalen, alsmede enkele tekstkritische kwesties.
Als ik dit boekje zou moeten karakteriseren dan zou ik zeggen: Geschreven vanuit een diepe eerbied voor de Schrift, met kennis van zaken, en met een sterk verdedigende ondertoon. Hier en daar is de toon me wat te krampachtig en wordt er wel erg ongenuanceerd geschreven over de gangbare resultaten van de bijbelwetenschap. Ook zitten de auteurs niet in elk opzicht op één lijn. Ik denk aan de kijk op de redactiehistorie, die door Van Ommeren veel negatiever beoordeeld wordt dan door v.d. Brink. Terecht onderstrepen de auteurs de historische betrouwbaarheid van Lucas tegenover de Duitse Bultmann-school, al heb ik de indruk dat zij zich afzetten tegen posities die al lang niet meer door velen gedeeld worden. Wat over 'Jezus en de wet' in de Bergrede gezegd wordt (contra Lapide) is m.i. wel erg summier. Niettemin, in vele opzichten een mooi boekje dat zijn weg wel zal vinden. Een uitvoerig notenapparaat achter de hoofdstukjes wijst de geïnteresseerde lezer de weg naar verdere studie.
A. Noordegraaf, Ede

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen