Israël heeft ook Haman overleefd

Tijdens mijn vele bezoeken aan Israël is er naar mijn besef nooit eens een situatie geweest, dat er niet iets aan de hand was. De wereld van het Midden-Oosten is nu eenmaal een kruitvat, een brandhaard en daarin speelt sinds 1948 het loutere bestaan van de staat Israël een niet onbeduidende rol.

Wie eerlijk de geschiedenis beoordeelt moet zeggen, dat de arabische landen in 1948 niet hebben bewilligd in het verdelingsplan van de Verenigde Naties voor Palestina: een deel voor de joden en een deel voor het palestijnse volk. De staat Israël werd door de arabische landen niet erkend en zo werden deze landen zèlf schuldig aan het palestijnse vluchtelingenvraagstuk. Tienduizenden Palestijnen leven als vluchtelingen buiten het land, waar ze hun thuis hadden. Israël bezette intussen gebieden in de oorlogen, die gevoerd werden, en kreeg zó een enorm aantal politiek-rechteloze Palestijnen binnen haar grenzen. Tot annexatie van die gebieden ging men om allerlei politieke redenen niet over. Maar annexatie zou wel betekenen dat zo langzamerhand evenveel Palestijnen binnen Israels grenzen zouden wonen als joden.

Vergeten
Wij mensen vergeten snel. Het lijkt wel of we ook in Nederland de recente geschiedenis van de vestiging en de ontwikkeling van de staat Israël snel aan het vergeten zijn. Yasser Arafat heeft met zijn demagogische missies heel wat successen geboekt in de wereld, ook in ons land. We zijn vergeten dat Jordanië geen land heeft uitgestoken voor de oplossing van het Palestijnse vraagstuk toen het zelfde Westelijke Jordaanoever nog onder beheer had. Israël (de enige echte democratie overigens in het Midden-Oosten) kreeg in toenemende mate de zwarte Piet toegespeeld voor de kennelijke onoplosbaarheid van het palestijnse vraagstuk.

Grimmig
Intussen kan niet worden ontkend, dat in Israël zelf de verhoudingen grimmiger werden. Als ik hierboven stelde, dat er altijd wel iets aan de hand was wanneer een bezoek aan Israël werd gebracht, dan ging het meestal om bedreigingen van buitenaf of om conflicthaarden in de omgeving van Israël. Nu eens maakte Khadaffi van Libië het gebied onveilig, dan was er de Libanonkwestie, dan de dreiging van een Kohmeiny. Maar de laatste jaren verhevigden zich de problemen in Israël zelf. De Intifada, de burgeroorlog nam een aanvang. Op de achtergrond daarvan staat ongetwijfeld, dat de jongere generatie (aan joodse èn aan palestijnse kant) radicaliseert. Maar de permanente agressiviteit van Arafat c.s. speelt daarbij ongetwijfeld ook een geduchte rol: En Arafat – leider van de 'underdog' – weet zijn zaken voor velen zo te brengen, dat ze niet alleen worden ingewonnen voor gerechtvaardigde verlangens van het palestijnse volk, maar ook voor een verwerpelijke anti-Israëlhouding.

Maar kort en goed, de situatie in Israelis danig verscherpt en verscherpt – als ik me niet vergis – nog met de dag. Zodra een 'gek' zeven palestijnen neerschiet, staat Israël, vanwege Palestijnse represailles in brand, en is de wereld verontwaardigd. Worden er twee joodse jongens, wandelend in een Waddi, koelbloedig vermoord, dan is er in de wereld – zo bleek – veel minder rumoer.
Ik arriveerde ditmaal 's avonds laat in Israël op de dag, dat die jongens waren begraven. Ik begreep niet hoe het kwam, dat we in Jeruzalem, op weg naar ons hotel, geen auto tegenkwamen. Kennelijk was toch zoiets als een noodtoestand afgekondigd. De volgende dag werd weer een Palestijnse vrouw vermoord.
Nu horen we nogal eens zeggen dat ook Nederland dagelijks zijn tol aan mensenlevens betaalt vanwege criminaliteit.
Maar hier gaat het om moorden vanwege tegenstellingen, al maar groeiende tegenstellingen in politiek opzicht.

Een vreemd aandoend verschijnsel van de laatste jaren is, dat van tijd tot tijd de Oude Stad van Jeruzalem (sinds 1967 in handen van Israël) 'op slot' gaat, althans wat de winkeltjes in het arabische gedeelte betreft. Van hogerhand wordt dan een 'strike', een staking voorgeschreven. Het altijd zo levendige stadsbeeld in dat gedeelte is dan radikaal veranderd: uitgestorven! De toerist mist dan een aantrekkelijke trekpleister. De palestijnse leiders denken met deze stakingen Israël economisch te treffen. Ze treffen echter vooral de neringdoenden zelf, die lange tijd maar halve dagen hun winkeltjes open mochten hebben en dan weer hele dagen tot sluiting werden gedwongen. Gesprekken met allerlei mensen, die daar hun handel drijven, leren dat de mensen zelf vaak zeer ongelukkig zijn met deze dwang van bovenaf. Ze staan echter onder zware druk. Soms openen ze toch steels hun zaakjes (deur op een kier open) maar voelen zich dan weer vaak bedreigd door stenen-gooiende jongeren.

En het effect voor Israël zelf? Ze hebben Haman overleefd. Ze hebben de kruistochten, de ghetto's en zelfs de holocaust overleefd. Ze zullen zeker dit kruimelwerk overleven. Geen Israëli eet van dit soort boycot één boterham minder.

De aktuele situatie
Nog maar net in Israël aangekomen diende zich intussen de nieuwste hoogst ernstige crisis aan in het Midden-Oosten, namelijk de bezetting en vervolgens de annexering van het olierijke Koeweit door het machtsbeluste Irak, met zijn 'crazy' dictator Saddam Hoessein. Ik ga die politieke situatie niet beschrijven. Alle kranten in de wereld hebben er bol van gestaan en nog is het einde niet.
Maar wel geef ik een tweetal impressies vanuit Jeruzalem (gedateerd 10 aug. '90).

Er is opeens grote verwarring bij de Palestijnen. In Koeweit leven ongeveer 300.000 palestijnse vluchtelingen. Die blijken het er – om het zacht te zeggen – niet best te hebben gehad. Dus vindt men de bezetting door Irak geen ramp. De hele wereld keert zich intussen tegen de Iraakse agressie. De hele Veiligheidsraad spreekt afkeuring uit. De ironie van de geschiedenis is, dat zelfs China met de Sovjet-Unie èn Amerika èn andere arabische landen samenstemt.
Edoch, juist vóórdat ik deze impressie aan het papier toevertrouw, lees ik in de kranten, dat de leiders van de P.L.O. toch wel – om het zacht te zeggen – veel begrip tonen voor de Iraakse invasie. Yasser Aratat blijkt opnieuw goede maatjes te willen zijn met notoire politieke schurken. Hij wil kennelijk uit de Iraakse kwestie zijn politieke munt slaan.
Afgezien van de vrees dat de Iraakse kwestie de aandacht van de wereld zal afleiden van de palestijnse zaak, stelt nu de houding van de palestijnse leiders, naar het zich laat aanzien, deze in een uiterst dubieus licht, althans in de ogen van hen, die ook in politiek opzicht nog enige zindelijklieid van denken willen opbrengen.
Ik vroeg aan enkele, niet onbetekenende mensen, behorend tot een bepaald palestijns kader, of de machtswellust van Saddam Hoessein niet is te vergelijken met die van Hitler. 'Och, hij is gewoon een dictator, maar crazy is hij niet'.
Wie in deze situatie nóg credit wil geven aan Arafat c.s. speelt wel hoog spel van bedenkelijk allooi.

En dan Israël in deze nieuwe brandhaard. Ieder heeft kunnen lezen dat, toen amerikaanse vliegtuigen geland waren in Saoudi-Arabië, van Iraakse zijde gezegd werd, dat dit agressie van Israël was. Zij hadden hun vliegtuigen een amerikaanse tint gegeven en hun piloten een vals amerikaans brevet. Ook nu weer krijgt Israël de schuld. Ernstiger is, dat Irak heeft gedreigd, dat bij de eerste de beste aanval van de Amerikanen Israël zal worden bestookt met chemische wapens. Wéér: Israël! En dus wordt allerwegen in Israël over gasmaskers gesproken. Moeten we hiervan nog veel zeggen? Wanneer, hoe lang geleden heeft Israël óók geweten wat gas was?
Israël opnieuw de zondebok. Israël opnieuw onder bedreiging. En waarom eigenlijk?

Uitzicht
Ik schrijf deze regels op een stille plek bo­ven op de Olijfberg met een prachtig uitzicht over het prachtige Jeruzalem, dat schittert in het zonlicht. De stad van de drie godsdiensten, die er op elkaar botsen! Je ziet er de koepels van de moskeeën, de torens van de kerken en verscholen daartussen liggen de vele synagogen. Toen in 1967 Israël Jeruzalem als geheel in bezit kreeg, zei Mosje Dajan: 'deze stad geven we niet meer uit handen, maar het zal een stad zijn met gastvrijheid voor allen!'
Het kon allemaal zo mooi zijn. Maar we leven in een wereld, die verscheurd is door de zonde en dus door wraak, twist, oorlog. Dat blijkt in het Midden-Oosten wel héél duidelijk.
Ik denk intussen onweerstaanbaar aan Psalm 125: 'rondom Jeruzalem zijn bergen, alzo is de Heere rondom degenen die Hem vrezen'. Wie naar de toekomst toe hoop mag hebben voor Israël, ziet de heuvels rondom Jeruzalem in breder perspectief. Op de heuvels liggen nu de buitenwijken van Jeruzalem. Het wordt dorpsgewijs bewoond. Maar er is uitzicht: Rondom Jeruzalem zijn bergen!

Ze hebben Haman overleefd en zullen hopelijk ook Irak overleven. En hopelijk zal het kind van Hagar eenmaal spelen in de tent van Sara (Martin Buber).
Vrede zal toch, nochtans over Israël zijn!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen