Die arme Veronica toch...!

Ik bedoel niet de nieuwe voorzitter
Laat ik direct maar zeggen: bij de titel van dit artikel moet u niet denken aan de nieuwe voorzitter van Veronica, de heer J.P. van der Reijden.
Ik ken deze goede man in het geheel niet. Althans niet persoonlijk. Alleen vanuit de pers. Hij is staatssecretaris geweest. Werd vervolgens voorzitter van de NOS. Zal binnenkort dus het voorzitterschap van Veronica bekleden. Hij zal dat ongetwijfeld op een zeer deskundige wijze doen, man van bestuurlijke ervaring als hij is!
Nee, Veronica zal met hem best goed af zijn. Daar twijfel ik niet aan.

De duivel als zondebok
Ik bedoel iets anders. Ik zal proberen dat duidelijk te maken. Daarvoor moet ik even een omweg bewandelen.
Wij geloven in het bestaan van de duivel. Wij weten — heel bevindelijk — dat hij ons verleidt en tot zondigen probeert te brengen.
Een probleem waarmee je kunt zitten is: wie is — als hij succes heeft bij ons — de schuldige? Zijn wij dat zelf of is hij dat?
Een kenmerkende karakteristiek van onze bedorven menselijke natuur is onze neiging om de schuld van ons af te schuiven. Dus is die vraag al gauw bantwoord: hij is de schuldige!
De duivel als zondebok.
Ik hoorde vroeger, toen de vinger weer eens naar de duivel werd uitgestoken, iemand eens zeggen: 'Die arme duvel heeft het weer gedaan!'
Je zou er inderdaad bijna toe komen om de duivel in bescherming te nemen...

Veronicacultuur
Wij leven in een tijd waarin ontzettend veel verandert. We hebben het over een 'omslag in de cultuur'.
Wat wij nu aan 'cultuur' beleven, wordt op verschillende manieren aangeduid. Zo wordt er onder andere gesproken over een 'Veronicacultuur'. Niet door Veronica zelf, maar vooral door allen die in de 'Veronicacultuur' een bedreiging en een gevaar zien.
Bij deze 'cultuur' wordt niet alleen aan de omroep met deze naam gedacht, maar ook aan allerlei verschijnselen en uitingen (met name uitingen van genot) in onze samenleving waar geen normbesef achter zit of vermoed wordt (alsof Veronica de oorsprong van alle verwording en narigheid is!).

Veronica als zondebok
Het blijkt wel makkelijk te zijn om zo'n begrip bij de hand te hebben om bepaalde activiteiten en ontwikkelingen te duiden en daarmee af te wijzen.
In het jeugdwerk komen we dat ook tegen. Dan gaat het bijvoorbeeld over bepaalde vormen, zanggroepen of muzieksoorten. Die worden als oppervlakkig, leeg of zelfs als gevaarlijk ervaren. Verwantschap met wat elders aan de orde is wordt geconstateerd. En dat kan niet. Je mag niet met de tijd meegaan. Wie dat doet, haalt de 'Veronicacultuur' binnen.
En dan denk ik: Veronica wordt als de schuldige aangewezen.
Veronica als zondebok.
Die arme Veronica heeft het weer gedaan! Je zou er bijna toe komen om Veronica in bescherming te nemen...

Het jeugdwerk als zondebok
Wat ik niet zo goed begrijp is waarom juist het jeugdwerk vaak zo kritisch wordt bekeken en waarom bij bepaalde niet-traditionele keuzes in het jeugdwerk soms een verband wordt gelegd met de Veronicacultuur'.
Wie in het jeugdwerk betrokken is, weet hoe moeilijk het vaak is om jongeren vanuit het Evangelie aan te spreken en om — op basis van het geloof — een goede relatie met hen te krijgen en te houden.
Dat er vandaag andere vormen zijn dan vroeger, dat is duidelijk. Maar daaruit mag niet direct geconcludeerd worden — zoals vaak gebeurt — dat de boodschap daarom ook anders is!
Wat is precies onze zorg, als het om het werk onder de jongeren gaat?
Echte zorg uit zich in het aannemen van een liefdevolle houding en in het uiten van positieve betrokkenheid. En dan mogen er best kritische vragen worden gesteld en kritische opmerkingen worden gemaakt.
Maar dan is er méér!
Dan is er ook positieve belangstelling en creatief meedenken. Dat is wat onze jongeren en de werkers in het jeugdwerk zo nodig hebben.
Als bemoediging en stimulans.
Waar alleen maar kritisch naar het jeugdwerk gekeken wordt, daar dreigt het jeugdwerk als de schuldige aangewezen te worden. Schuldig waaraan? Aan afglijden, aan meegaan met de 'wereld', aan oppervlakkigheid en gemakzucht bij jongeren, aan...
Het jeugdwerk als zondebok.
Maar nu sta ik op om het jeugdwerk in bescherming te nemen!

Meegaan met de tijd
Op allerlei wijzen gaan wij mee met de tijd. Laten we hierbij maar denken aan de mode, aan de techniek, aan consumptie en genot, aan allerlei gemakken in het leven. Het patroon van onze geldbesteding vertoont veelal een overmatige aandacht voor onze eigen behoeften.
Wij doen — om het zo maar eens te zeggen — mee met de 'Veronicacultuur'. En dan bedoelen wij hiermee het geseculariseerde leefklimaat in onze samenleving. Wij laten ons erdoor beïnvloeden. We halen deze cultuur in huis. Onze kinderen groeien erin op.

Niet eerlijk
Ik vind het daarom eigenlijk niet eerlijk om van 'Veronicacultuur' te spreken in verband met bepaalde activiteiten en uitingen in het kerkelijk jeugdwerk.
Waarom niet?
In de eerste plaats omdat, als we bedenken dat in meer dan 80% van onze gezinnen niet over het geloof gesproken wordt, misschien gezegd moet worden, dat het gezinsleven in onze traditie méér geseculariseerd is — en dus de trekken van de 'Veronicacultuur' draagt — dan dat dit van bepaalde onderdelen van het jeugdwerk gezegd zou kunnen worden. Waarom dan dit werk er extra kritisch op bekijken? In het kerkelijk jeugdwerk wordt in ieder geval — dat is juist de belangrijkste doelstelling — over het geloof gesproken! In de tweede plaats omdat in het jeugdwerk zeer zorgvuldig wordt omgegaan met culturele uitingen, die niet inherent zijn aan de eigen traditie. Ik zou zeggen: we hebben hierin de geschiedenis van kerk en zending mee! De kerk heeft door de eeuwen heen steeds geprobeerd om elementen uit niet-christelijke culturen te integreren.

Roeping en uitdaging
Het is overigens de roeping en uitdaging in het jeugdwerk om zonder reductie en zonder aanpassing aan de tijdgeest de bijbelse boodschap aan de jongeren over te dragen en als een kracht van God in hun leven neer te leggen.
Maar dat is ook de roeping van de ouders. Zelfs in de eerste plaats!
Wat onze jongeren veelal ontbreekt is: een culturele omgeving waarin de verworvenheden van vroeger en vandaag, en het gebruik daarvan, duidelijk het stempel van het 'gij geheel anders' draagt.
Hierbij gaat het primair om een gezinsprobleem.
Ik stel daarom voor om het begrip 'Veronicacultuur' in verband met het jeugdwerk niet meer te gebruiken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen