In memoriam ds. A.H. Sonnenberg

Op zaterdag 1 september jl. overleed in het ziekenhuis te Harderwijk op de leeftijd van 78 jaar ds. Anthony Hendrikus Sonnenberg. Op donderdag 6 september werd hij in Ermelo begraven. Vooraf was er een rouwdienst in de Oude Hervormde kerk te Ermelo, de kerk waar hij als jongen kerkte en waar hij ook belijdenis deed van zijn geloof.
Tot het laatst toe heeft hij aktief mogen zijn in de dienst des Heeren, zondag 19 augustus jl. heeft hij nog tweemaal mogen voorgaan.
Vijf dagen later was een ziekenhuisopname noodzakelijk en werd het ons duidelijk dat hij niet lang meer in ons midden zou zijn. Een week daarna is hij overleden.
In het ziekenhuis vroeg hij mij de rouwdienst te willen leiden, maar begreep dat dit voor mij een haast onmogelijke opgave zou zijn. We spraken af dat ik eventueel een dankwoord zou spreken op de begrafenis en een in memoriam zou verzorgen. Ds. Anthony Hendrikus Sonnenberg, te Doornspijk geboren, groeide op in Ermelo als zoon van de hoofdonderwijzer der christelijke school aldaar. Al op 12/13-jarige leeftijd wist hij dat hij predikant wilde worden. Na de studie in Utrecht werd hij op 24-jarige leeftijd bevestigd als predikant te Molenaarsgraaf. Naar eigen zeggen heeft hij in deze gemeente een goede leerschool gehad. In die tijd kende deze gemeente een grote doperse onderstroom, die bovenstroom probeerde te worden. Als jong predikant heeft hij, met de nodige problemen, getracht dit in kerkelijke banen te leiden. Hij heeft, gedeeltelijk samen met zijn vrouw (hij huwde op 28-jarige leeftijd) een goede tijd gehad in deze gemeente. In 1987 mochten we met elkaar aldaar in een kerkdienst op een fijne wijze zijn 50-jarig jubileum herdenken.
Na Molenaarsgraaf werd hij predikant in Ooltgensplaat. De jaren die hij daar samen met zijn vrouw mocht zijn, zijn onvergetelijk en worden gekenmerkt door geestelijke diepgang. Vanwege de oorlogssituatie en de geïsoleerde ligging was er veel saamhorigheid en gezamenlijke aktiviteit. De kerkeraad verdiepte zich in de Schrift en sprak over het geestelijk leven met elkaar. Elke zondag werd de preek doorgesproken en positief bekritiseerd.
Na Ooltgensplaat volgde Leerdam. Kort is hij daar predikant geweest, verschillende hartelijke contacten heeft hij aan deze gemeente overgehouden.
De laatste gemeente, die hij meer dan 20 jaar mocht dienen, was Kampen. Hier heeft hij zijn organisatorische talenten en zijn beleidsmatige capaciteiten volledig kunnen ontwikkelen. In een vanouds qua aanleg wat roerige gemeente mochten de verstandhoudingen tussen de verschillende richtingen verbeteren. Op het collegiale vlak groeide er een goede samenwerking en wederzijds respect. Hoewel mijn vader in toenemende mate voor de Hervormde Gereformeerde richting in de Hervormde Kerk koos, betekende dit voor hem nooit een verabsolutering van eigen denkrichting. Hij voelde zich geroepen eigen erfgoed te bewaken en te bewaren, maar zag graag andersdenkenden naast zich en als het moest tegenover zich. Zijn eerlijkheid en onpartijdigheid resulteerden in een jarenlang voorzitterschap van centrale kerkeraad en classis. Aanvankelijk kon zijn eigen achterban niet altijd zijn beleidsbeslissingen waarderen, al werd de juistheid daarvan later ingezien en erkend.
Dat hij een onderwijzerszoon was verloochende hij niet, jarenlang heeft hij godsdienstles gegeven op de middelbare school. De leerstof, hoe kon het anders, was de Heidelbergse Catechismus.
Zijn prediking werd gekenmerkt door directheid en het benadrukken van de vast­heid van Gods beloften. Thuis schreef hij zijn preken wel drie à vier keer in klad, maar de preekstoel besteeg vader met enkel het psalmenbriefje bij zich.
Hoewel de levensheiliging in de prediking zeker ook aandacht kreeg, getuige een prekenserie over de brief van Jacobus, leefde hij pas echt als het ging om de rechtvaardiging van de goddeloze. Geleerd door Kohlbrugge was hij bang voor de mens die zich 'vroom' ging voelen en daarop de zekerheid bouwde. Scherp analyseerde hij de 'vrome' mens, niet ieder nam hem dat in dank af. Geestelijk, kerkelijk of collegiaal gewichtig doen lag hem niet. Eergevoelig was vader niet, een aandachtig gehoor was voor hem belangrijker dan een volle kerk. Het liefst preekte hij in een kerkdienst zonder enige 'franje'.
Naarmate hij ouder werd, ontstond er steeds meer belangstelling voor het pastoraat onder de ouderen. Na zijn emeritaat werkte hij als bijstand in het pastoraat in IJsselmuiden, Swifterband en Veenendaal. Ten aanzien van zijn eigen menszijn en zijn persoonlijk geloof kan gezegd worden dat hij een aangevochten mens is geweest. Hoewel zijn calvinistische stoerheid, zijn humoristische inslag en zijn kwieke gang anders deden vermoeden, heeft hij veel aanvechtingen en strijd gekend. Ondanks dat hij in de prediking de vastheid van Gods beloften centraal stelde, bleef het besef dat God vrijmachtig is hem blijvend nabij.
Hij verstond daarom ook allen zo goed die het moeilijk hadden met het geloof en de toeëigening van het heil. Bij hemzelf ging de twijfel zeer ver.
Nog in het ziekenhuis vroeg hij aan een collega: 'Ken jij ook dat gevoel, die vraag na afloop van de prediking van, is het wel waar wat ik verkondigd heb?' Het is niet toevallig dat wij in het nachtkastje van het ziekenhuis het boek van Heiko A. Obermann 'Luther mensch zwischen Gott und Teufel' aantroffen.
Toen ik een week voor zijn sterven met hem sprak over de naderende dood, verlangde hij intens naar innerlijke zekerheid. Het was erg fijn dat zijn laatste woorden enkele dagen later waren: 'Ik heb de strijd gestreden, ik heb veel zorgen gehad. God zorgt nu voor mij, bij het kruis is de overwinning.'
Hoewel hij steeds gepredikt heeft dat de zekerheid van het Heil niet ligt in de gevoelige genieting van dat Heil, was het voor ons rijk om hem innerlijk zo verzekerd heen te zien gaan.
Voor ons als gezin was hij een stimulerende vader die ons voorging in de vreze des Heeren, voor onze moeder een bijzondere steun en toeverlaat.
Wij gedenken hem als een trouw dienaar van het Goddelijk Woord.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen