Opvoeding en geloof

Veel dingen in ons leven vinden we heel gewoon, omdat we er gewend aan zijn geraakt. Elke dag is er voor ons voldoende eten en drinken, kleding en er is een huis om in te wonen. Op veel plaatsen in deze wereld is dit helemaal niet zo gewoon, omdat de mensen in armoede leven. Ouders kunnen hun kinderen de christelijke school laten bezoeken. We vinden dat heel gewoon. Elke zondag staan in ons land de deuren van veel kerkgebouwen open, zodat we met ons gezin kunnen opgaan om het Woord van God te horen. Ook dat vinden we heel gewoon!
Hoe komt het toch dat we dit allemaal heel gewoon vinden? Dat komt omdat we met al deze dingen zijn opgegroeid, het is verweven met ons levenspatroon. Wanneer we over al deze dingen nadenken, komen we tot de conclusie dat dit alles helemaal niet zo gewoon is. Het is Gods genade, dat er elke dag voedsel in overvloed is. Daarom past het ons om Hem daarvoor eerbiedig te danken. Dat mogen ouders hun kinderen al op jonge leeftijd leren. Door onze kinderen de christelijke school te laten bezoeken, kunnen we hen laten onderwijzen in de leer van het Oude en Nieuwe Testament. Wat is het geweldig wanneer we naar het Woord van God worden opgevoed, zeven dagen per week. Het is een voorrecht wanneer we dat Woord leren kennen en mogen horen van de daden van de Heere. We leren dan wat zonde is en wat de Heere van ons eist, wat genade is en hoe de Heere dat wil schenken. Veel mensen — ook in ons eigen land — moeten dat Woord missen. Veel jongeren in onze omgeving hebben nog nooit van de Bijbel gehoord, dan alleen in spottende zin. Zonder het Woord van God is geen geloof mogelijk. Want het geloof is uit het gehoor; en het gehoor door het gepredikte Woord. Die in de Zoon gelooft, heeft eeuwig leven, maar die de Zoon ongehoorzaam is, de toorn van God blijft op hem. Het is een bijzonder groot voorrecht, wanneer onze kinderen bij dat Woord worden opgevoed en wanneer dat Woord hen niet meer loslaat maar helemaal in beslag neemt.

Kennis bijbrengen
We proberen onze kinderen zoveel mogelijk kennis bij te brengen. Kennis van God is de meest noodzakelijke kennis die er is. De Heere Jezus heeft gezegd: 'Dit is het eeuwige leven, dat zij U kennen, de enige en waarachtige God en Jezus Christus, die Gij gezonden hebt.' Wanneer wij onze kinderen te weinig van die kennis (laten) bijbrengen, kan dat katastrofaal zijn voor dit leven en voor het toekomende leven. De mens bezit ingeschapen kennis van God. Het Beeld Gods, waarnaar wij geschapen zijn, bestond in de eerste plaats in de rechte kennis van God. De Heere gaf ook verschillende middelen om Hem nog beter te leren kennen. We kunnen onze God leren kennen door de natuur. In Zijn spreken en werken openbaarde God Zichzelf tot diepere kennis van Hemzelf en goddelijke zaken. Helaas is in het Paradijs de rechte kennis van God verloren gegaan. Onze eigen gemaakte voorstellingen kloppen niet met de werkelijkheid. De ingeschapen en uit de natuur verkregen kennis van God maakt niet zalig. Zonder de rechte kennis van God kan niemand echt gelukkig worden. In Zijn grote barmhartigheid schonk God on Zijn Zoon om de schuld van het niet bezitten van de rechte kennis van God te verzoenen.
Het bezitten van Gods Woord brengt een grote verantwoordelijkheid met zich mee. God gaf ons Zijn Woord niet om er geen kennis van te nemen, maar om ons in dat Woord te verdiepen, keer op keer! Ons Nederlandse volk is rijk door God gezegend. Hij gaf ons Zijn Woord in onze eigen taal. Op verschillende manieren komen we met dat Woord en de uitlegging ervan in aanraking. Wat doen wij met dat Woord? Moet van ons hetzelfde worden gezegd als van Israël in de dagen van Hosea? De tekst 'Mijn volk is uitgeroeid omdat het geen kennis heeft' kan ook als volgt worden gelezen: 'Mijn volk gaat verloren, omdat het geen kennis heeft'. We moeten erkennen, dat er ook bij ons veel onkunde heerst. Daarom is het noodzakelijk, dat Gods Woord wordt gehoord en wordt onderzocht! Het 'geen kennis hebben' is katastrofaal voor eigen hart en leven, voor het gezinsleven, voor het kerkelijk leven, voor het maatschappelijk leven, voor het eeuwige leven!

Geloof is noodzakelijk
Het is niet genoeg de Bijbel te bezitten en daarvan kennis genomen te hebben. Het geloof, dat door het Woord gewerkt wordt in het hart door de kracht van de Heilige Geest is nodig tot zaligheid. Onder geloof verstaan we het ware, zaligmakende geloof. Dit wordt zo gezegd, omdat er verschillende vormen van geloof zijn. In het werk van W. Heyns: 'Gereformeerde Geloofsleer' vinden we een uiteenzetting over vier vormen van geloof: 1. het historisch geloof; 2. het tijdgeloof; 3. het geloof der wonderen; 4. het zaligmakend geloof.
Wat is een historisch geloof?
Het is het uiterlijk toestemmen van hetgeen in het Woord van God wordt gezegd. Dit historisch geloof wordt een dood geloof genoemd, omdat het geen invloed uitoefent op het leven; het is een geloof, waarvan geen kracht uitgaat, een geloof dat de werken mist, die uit een waar geloof geboren moeten worden (Jakobus 2 vers 26).
Wat is een tijdgeloof?
Het tijdgeloof raakt het gevoel aan. We zijn emotioneel aangedaan door het Woord, maar het heeft niet veel diepgang. Het verneemt met blijdschap de uitnodiging: 'Die wil kome, en neme het water des levens om niet', het vindt die uitnodiging heerlijk, maar het komt niet en neemt niet. Het is voldaan met die blijdschap en heeft geen behoefte aan meer, geen behoefte aan Christus Zelf.
Wat is een wondergeloof?
Het wondergeloof is, of een vast vertrouwen dat men een wonder kan doen, of een vast vertrouwen dat men een wonder kan ondergaan. We zien daarvan genoeg voorbeelden in het Oude en Nieuwe Testament. Jezus genas 'hun geloof ziende' (Mattheüs 9 : 2), Hij vroeg de twee blinden: Gelooft gij dat Ik dat doen kan? (Mattheüs 9 : 28). Dit geloof is er, als de Heere het in het belang van Zijn Koninkrijk nodig acht, dat er wonderen gebeuren. Hij geeft het aan wien Hij wil en anders is het er niet.
Wat is een zaligmakend geloof?
Het zaligmakend geloof is de levende, door de Heilige Geest in het hart gewerkte overtuiging, dat het Evangelie waarachtig is (Joh. 3 : 33). Het zaligmakend geloof is een levend en waarachtig geloof omdat het de werken heeft.
Toch moeten we de waarde van het historisch geloof niet onderschatten. Elke waren christen bezit een historisch geloof en aanvaardt he het Woord van God. In onze tijd ontmoeten we helaas veel mensen, die de Bijbel niet meer zien als het Woord van God. Is het historisch geloof toch niet meer dan het resultaat van de opvoeding? Nee, want het is helemaal niet vanzelfsprekend als een mens de Bijbel als waar aanvaardt. We mogen de eer van het uiterlijk toestemmen niet leggen in de opvoeding, hoezeer ouders krachtens de doopbelofte verplicht zijn om ons in de voorzeide leer te onderwijzen. Onze God wil de opvoeding gebruiken als een instrument in Zijn handen om ons bij het Woord te brengen en ons bij het Woord te houden. We mogen beslist niet gering denken over dit historisch geloof. Dit geloof is gegeven, daardoor roept de Heere ons. Maar Hij wil niet ons verstand hebben. Hij wil ons hart! Zelfs wordt het historisch geloof een vals geloof, als men het maakt tot de grond van zijn hoop voor de eeuwigheid. In Jakobus 2 : 19 v.v. wordt hiertegen gewaarschuwd. Heyns zegt hierover: 'Van mensen in wier wandel weinig waarachtig christendom is te bespeuren, maar die vol ijver zijn voor rechtzinnigheid, en aanstonds strijdvaardig wanneer naar hun mening aan de zuivere waarheid wordt te kort gedaan, mensen die in de prediking naar niets anders schijnen te luisteren, is te vrezen dat zij tot die soort behoren.' Laten we steeds vragen om de verlichting van de Heilige Geest. Door de Geest kunnen we wel innerlijk betrokken worden bij de boodschap.

Geloven als een kind
De manier waarop een kind iemands woorden gelooft, geeft aan hoe het bij een oprecht gelovige behoort te zijn. Wat de juf of meester op school heeft verteld, is voor onze kinderen waar en kan — zelfs door de ouders — niet tegengesproken worden. Een kind hoort een bepaald verhaal graag vele keren vertellen, het heeft behoefte aan herhaling. Een kind luistert kritisch en accepteert geen verdraaiing van de feiten. Van Maarten Luther is bekend, dat hij Jesaja 53 uit het hoofd kon opzeggen. Het ontroerde hem steeds weer, wanneer dit hoofdstuk hem de lijdende knecht des Heeren liet zien. Wanneer een kind het koud heeft, nestelt het zich tegen moeder en zoekt warmte. In deze intimiteit van het geloof mocht Luther zich ook 'nestelen' aan de voet van het kruis. Telkens begon zijn innerlijk te gloeien, wanneer hij zich warmen mocht aan het liefdevuur van Zijn Zaligmaker. Bij onze kinderen bestaat ook een grote behoefte tot het nadoen. Wanneer vader het zand in een kruiwagen schept en het vervoert, zal het kind er snel bij zijn om dit na te doen. Guido Gezelle ontdekte dit en nam het op in een van zijn gedichten:
'Zeer zelden gaat ter zijden van de baan
Een kind dat moeder heeft gevolgd
En vader nagedaan.'
Er zit heel wat aan vast om te worden als een kind. Dan gaat het er niet om hoe groot we willen worden, maar hoe klein we willen zijn voor de Heere. David kende dit en zei aan het eind van zijn leven: 'Door Uw verootmoedigen, hebt Gij mij groot gemaakt!'
Onlangs las ik van een kind dat tegen zijn ouders zei: 'U hebt mij in alles laten onderwijzen. Behalve in de dienst van God. Als ik ga sterven, is dit dan werkelijk mijn eind, of komt er nog een leven na de dood? Heeft het helemaal geen zin en doel gehad dat ik geleefd heb? Waarom heeft u mij nooit iets van de Heere Jezus verteld? Het geluk en de vrede die ik zie, dat andere mensen bezitten, die geloven in de liefde van God door Jezus Christus, mis ik. De blijdschap van het geloof ken ik niet, want u hebt mij er nooit iets van verteld'. Wanneer we van onze God kinderen hebben ontvangen, dan geeft de Heilige Schrift aan hoe vader en moeder ze hebben voor te leven in de vreze des Heeren en hoe onze kinderen hebben mee te leven. Ons gezin is de plaats, waar onze kinderen moeten worden toegerust. Een klein kind voelt thuis al de geborgenheid tegen wat in het kinderleventje als bedreiging overkomt. Bij het groter worden komt er steeds meer op onze kinderen af. Dan moet ook de opgroeiende jeugd de geborgenheid kennen van 'thuis'. Groen van Prinsterer had zelf geen kinderen. Bij zijn begrafenis werd gezegd: 'Deze kinderloze blijft vader van een groot geslacht.' Hierbij denken we aan zijn aandeel in de schoolstrijd. Maar tevens moeten we denken aan zijn zo bekende uitspraak 'Tegen de revolutie het Evangelie'. Tegen de revolutie-aanvallen van buiten kan ons gezin alleen weerstand bieden, als het Evangelie daar zijn kracht mag doen!
Binnen het gezinsverband moet een echte binding waarneembaar zijn. Wanneer er bijzondere omstandigheden zijn in het gezin — bij het zoeken van werk, bij het afleggen van examens, bij het krijgen van verkering, bij ernstige ziekte of anderszins — dan is het een voorrecht als in dit gezin de vreze Gods aanwezig mag zijn. Op de schouders van ouders rust een zware verantwoordelijkheid. Een gevangenisdirekteur zei eens: 'Ik heb nooit opgezien tegen de verantwoordelijkheid die op mijn schouders rustte tijdens mijn twintigjarige werkzaamheid onder misdadigers, maar toen ik vader was, voelde ik dat mij een verantwoordelijkheid was opgelegd, die mij soms beangstigde. Er hing zoveel van mij af. Ik voelde dat het mij verweten kon worden als mijn zoon niet opgroeide tot een goed, eerlijk mens — een goed burger in elke zin van het woord.'
Het is nodig, dat ouders en kinderen de dichter van Psalm 17 nazingen:
Ik zet mijn treden in Uw spoor,
Opdat mijn voet niet uit zou glijden;
Wil mij voor struikelen bevrijden,
En ga mij met Uw heillicht voor.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen