Kerknieuws

BEROEPEN TE:
Uddel: H. Roseboom te Boven-Hardinxveld
Zoetermeer: B. Oosterom te Kampen
Rotterdam-Z.: J.H. Maat te Ridderkerk (deelgem.)
Daarle: E. Mijnheer, kand. te Hasselt

AANGENOMEN NAAR:
Bergum: D. Kruijt l.l. zend. pred. wonend te Katwijk

BEDANKT VOOR:
Opijnen en Tuil: J. de Goei, em. pred. te Leeuwarden
Westerhaar: J. Quist te Hendrik Ido Ambacht
Kockengen: P. Vermeer te Kesteren
Linschoten: P. Molenaar te Zalk en Veecaten

HERVORMD MODERAMEN BEREID TOT NADER OVERLEG INZAKE THEOLOGI­SCHE OPLEIDINGEN
Het moderamen van de generale synode van de Nederlandse Hervormde Kerk is gaarne bereid in te gaan op het verzoek van de minister van Onderwijs en Wetenschappen om op korte termijn het overleg te heropenen met de colleges van bestuur van de openbare universiteiten met een faculteit der godgeleerdheid en de kleine kerkgenootschappen inzake de herstructurering van het theologisch wetenschappelijk onderwijs.
Onlangs liet minister Ritzen de kerken weten, dat de oprichting van een kerkelijke universiteit, waartoe de hervormde synode besloot, naar zijn mening geen adequate oplossing vormt voor de problematiek rond de 'duplex ordo'. Deze uit de vorige eeuw stammende regeling legt vast, dat de overheid voor wat betreft de opleiding van predikanten verantwoordelijk is voor de neutrale vakken aan de theologische faculteiten, en de kerken voor de typisch kerkelijke vakken. Reeds lang wordt deze regeling door de kerken als onbevredigend ervaren, reden waarom een nieuwe vormgeving wordt gezocht. Eeder overleg met de betrokken universiteiten leidde evenwel niet tot een voor alle betrokkenen bevredigend resultaat, reden waarom de hervormde synode vervolgens koos voor de oplossing van een eigen universiteit, die op contractbasis zou kunnen samenwerken met de verschillende theologische faculteiten van de rijksuniversiteiten. Nu de minister deze weg niet begaanbaar acht en betrokkenen uitnodigt opnieuw rond de tafel te gaan zitten, wil het hervormd moderamen hieraan in nauw overleg met andere kerkgenootschappen con amore meewerken.

Alle mogelijkheden onderzoeken
Het moderamen stelt daarbij voor het IWOOT-rapport, waarin de keuze voor een hervormde universiteit is neergelegd, en de implicaties daarvan eveneens bij dit overleg te betrekken. Hoewel het moderamen deze constructie ten principale slechts ziet als middel en niet als doel, blijft het vooralsnog van mening dat deze een goede mogelijkheid en waarborg biedt voor een goede samenwerking met behoud en duidelijke scheiding van verantwoordelijkheden van beide partners. Tevens biedt deze opzet een waarborg voor de wetenschappelijke ontwikkeling van de onder de verantwoordelijkheid van de kerk vallende onderdelen van de theologie en biedt zij een goed perspectief van een verdergaande ontwikkeling in oecumenische richting van het theologisch wetenschappelijk onderwijs en onderzoek. Niettemin is het moderamen bereid nogmaals met de minister en met de openbare universiteiten te overleggen over een mogelijk alternatief, dat voor de genoemde aspecten een gelijkwaardig perspectief biedt.

Juridische vragen
Tevens brengt het moderamen in herinnering, dat in een eerder stadium alle overlegpartners het eens waren geworden over een bepaalde opzet (het model Van de Beek-Leertouwer), maar dit stuitte toen op juridische bezwaren van het departement. Het moderamen gaat er van uit dat het overleg ook moet kunnen leiden tot een gezamenlijk verzoek van de overlegpartners tot aanpassing van de huidige wettelijke regelingen ten aanzien van de duplex ordo. Daarom wil het moderamen ook graag van de minister weten, op welke wijze volgens hem de vanwege de kerk onderwezen vakken als volwaardig universitaire vakken kunnen gelden — zulks met het oog op een ontwikkeling van onderwijs en onderzoek op een gelijkwaardig niveau in verhouding tot andere universiteiten — terwijl tevens de kerkelijke verantwoordelijkheid voor de vakken behouden blijft.
De zienswijze van de minister op dit punt zal uiteraard in de oordeelsvorming betrokken worden, zo schrijft het moderamen, dat zich voorstelt uiterlijk half januari het overleg afgerond te hebben.

Vergelijking met het buitenland
Het moderamen benadrukt nog eens 'teneinde ieder mogelijk misverstand weg te nemen' dat de kerkelijke opleiding geen beroepsopleiding is. Zij bevat wel beroepstoeleidende elementen, maar dat geldt evenzeer voor de andere, door de staat verzorgde, helft van de duplex ordo. Beide ordines samen vormen het geheel van de theologie dat vergelijkbaar is met de internationale opvattingen daarover. Bij de toenemende internationalisering van de wetenschap en de wederzijdse beïnvloeding van levensbeschouwelijke en culturele tradities in Europa en daarbuiten, zou het voor het niveau van de theologie aan de Nederlandse universiteiten meer nog dan voorheen zeer te betreuren zijn, als door onvoldoende ruimte voor een aantal vakgebieden deze achterbleven bij het buitenland. De Nederlandse Hervormde Kerk zal er daarom voor waken dat van haar zijde de bijdrage aan de theologie nationaal en internationaal op alle vakgebieden van zo hoog mogelijke kwaliteit zal zijn, aldus het moderamen.

Positie kleine kerken
Het moet op een misverstand berusten, dat de andere kerken door IWOOT in een meer afhankelijke positie zouden komen, zo schrijft het moderamen. De kerken die niet met de hervormde opleiding willen samenwerken, kunnen hun relatie met de openbare universiteit bewaren, zoals die was. Zij die wel willen samenwerken, bij voorbeeld omdat zij dat nu ook reeds doen, kunnen de samenwerking continueren en desgewenst intensiveren.
Het zal alleen dan moeilijk worden voor de kleine kerken, wanneer de hervormde kerk door externe oorzaken gedwongen zou worden een eigen universiteit te stichten zonder de nagestreefde intensieve samenwerking met de openbare universiteiten, een opzet zoals de rooms-katholieke en gereformeerde theologische universiteiten thans kennen.
De te verwachten uitstroom van circa 90 studenten per jaar zal ruim voldoende zijn voor een dergelijke instelling, niettemin — zoals vele malen eerder betoogd — beschouwt de Nederlandse Hervormde Kerk een dergelijke opzet slechts als een 'ultieme noodoplossing'.
(Hervormd Persbureau)

OPEN AVOND REFORMATORISCHE BIJBELSCHOOL
Op 16 november a.s. houdt de RBS de eerste van vier Open Avonden in het kursusjaar 1990/1991. Een goede gelegenheid om eens kennis temaken met de school. Er is een gevarieerd programma met:
— informatie over verschillende opleidingen
— een indruk van het leren en leven op de RBS
— een korte proefles
— een bijdrage van enkele (oud-) studenten
— tijd voor het beantwoorden van vragen
Je bent van harte welkom. Om 19.30 uur begint het programma in het gebouw van de RBS, Krakelingweg 10 te Zeist. S.v.p. telefonisch opgeven: tel. 03404-24166.

GROEI KERK IN INDONESIË
In Indonesië is het totaal aantal christenen in de periode tussen 1980 en 1987 gegroeid van acht naar twaalf miljoen. Dat blijkt uit cijfers van het Ministerie voor Godsdienstzaken. Volgens de Indonesische kerken is het aantal vermoedelijk te laag. Zij leiden dat onder meer af uit de sterke groei van een aantal kerken. Zo werd het ledental van de protestantse kerk van Midden Java in tien jaar tijd verdrievoudigd.
(Kerk)

KGB ACHTER ANTISEMITISCHE UITINGEN IN DUITSLAND
Londen — Talloze antisemitische uitingen in de Bondsrepubliek Duitsland zijn het werk geweest van de KGB. Deze onthulling doet de voormalige en naar het Westen overgelopen KGB-agent Oleg Gordiewsky in zijn onlangs in Londen verschenen boek 'KGB — The Inside Story', dat ruim zevenhonderd pagina's telt.
Volgens Gordiewsky's informatie werden KGB-agenten via de voormalige DDR de Bondsrepubliek binnengesluisd. Zij maakten zich schuldig aan de schending van graven op joodse begraafplaatsen en het besmeuren van grafstenen en muren van woningen met hakenkruisen. Met name in de periode tussen Kerstmis 1959 en februari 1960 leek een ware golf van antisemitisme door Duitsland te gaan, die indertijd de gemoederen sterk bezighield. Ook dat was het werk van de KGB, aldus Gordiewsky. De politie registreerde in die twee maanden 833 gevallen van op allerlei plaatsen geschilderde hakenkruisen, omvergegooide joodse grafstenen en besmeurde muren van synagogen. De Duitse politie stond dertig jaar lang voor raadsels wie de daders van deze antisemitische uitingen waren. Politieke partijen en kerken hadden waarschuwingen geuit tegen dit kennelijk opnieuw opkomend antisemitisme. Het imago van de zich herstellende democratie in de Bondsrepubliek werd er ernstig door geschaad.
(IDEA-persdienst)

NED. HERVORMDE EVANGELISATIE­ VERENIGING OP G.G. TE VLEDDERVEEN
Dienstrooster november/december 1990: 18 november 10.00 uur ds. J.M. de Raad, IJsselmuiden; 19.00 uur ds. J.H.C. Olie, IJsselmuiden; 25 november 10.00 uur ds. J.J.W. Mouthaan, Zwolle; 19.00 uur ds. J.D. Heikamp, Nieuwleusen in de Ned. Herv. Kerk te Vledder. 2 december 10.00 uur ds. J. Ruiter, Wezep; 19.00 uur ds. W. Pieters, Genemuiden. 9 december 10.00 uur cand. J. Bonte, Rouveen; 19.00 uur ds. W. Pieters, Genemuiden. 16 december 10.00 uur drs. B. Oosterom, Kampen; 19.00 uur ds. W. van Vlastuin, Wouterswoude. 23 december 10.00 uur ds. N.A. de Vries, Elspeet; 19.00 uur ds. J.D. Heikamp, Nieuwleusen. 25 december 1e Kerstdag 10.00 uur cand. J. Bonte, Rouveen; 19.00 uur ds. H. Harkema, Onstwedde. 26 december 2e Kerstdag 10.00 uur dhr. D. Kreijkes, Rijssen. 30 december 10.00 uur ds. G. de Greef, Oosterwolde (Gld.); 19.00 uur ds. J.W. van Estrik, Moerkapelle in de Ned. Herv. Kerk te Vledder. 31 december Oudejaarsavond 19.30 uur ds. P. Vinke, Elburg. 1 januari 1991 Nieuwjaarsdag ds. G.S.A. de Knegt, Putten. 6 januari 10.00 uur ds. J.L. Schreuders, Hagestein; 19.00 uur ds. J.D. Heikamp, Nieuwleusen. 13 januari 10.00 uur cand. L. Schouten, Vierhouten; 19.00 uur ds. L. Schaafsma, Doornspijk.

WINTERCONFERENTIE C.S.F.R.
Op D.V. 27 t/m 29 december a.s. houdt de studentenvereniging C.S.F.R. haar jaarlijkse winterconferentie. De C.S.F.R. is een landelijke studentenvereniging op gereformeerde grondslag. Het thema van de conferentie zal zijn: 'Leven in de eindtijd'. Op donderdag 27 december houdt dr. J. van Oort om 13.30 uur een lezing getiteld: 'Wat is eindtijd?'. Verder wordt op vrijdag 28 december een lezing gehouden door ds. C. den Boer met als titel: 'Wat zijn onze verwachtingen in de eindtijd?'. Plaats: Stichting Jeugdbuitenverblijven, Woudenbergseweg 43, Austerlitz.
Prijs voor deelname aan de hele conferentie bedraagt ƒ 60,—. Opgave en verdere inlichtingen bij Anneke Jansen en Marianne van Reenen: 020-202352.

MEER HERVORMDEN DEDEN BELIJDENIS
In de afgelopen jaren deden meer mensen belijdenis in de Nederlandse Hervormde Kerk. Dat blijkt uit gegevens over de jaren 1987 tot en met 1989 van de Stichting Mechanische Re­gistratie en Administratie (SMRA) van de Nederlandse Hervormde Kerk. In 1987 kregen de bijna 1400 hervormde gemeenten in Nederland er 6.439 nieuwe belijdende leden bij, in 1988 6.789 en in 1989 7.054. Het aantal gedoopte kinderen schommelde in deze jaren rond de 10.000.
De SMRA-gegevens zijn opgenomen in een statistiekrapport van het Kaski, het instituut voor sociaal-wetenschappelijk onderzoek, studie en advies, dat onlangs is uitgebracht aan de Begeleidingscommissie voor de Statistiek van de Nederlandse Hervormde Kerk.
In het rapport zijn verder de gegevens verwerkt van een enquête over de jaren 1985 tot en met 1988, die is gehouden onder alle hervormde gemeenten. In totaal reageerden 903 (centrale) gemeenten op deze enquête, d.w.z. 66 procent van het totale aantal (centrale) gemeenten. Het onderzoek is daarmee representatief te noemen.
Uit deze gegevens blijkt onder andere, dat de kerkgang geleidelijk afneemt, evenredig aan de daling van het aantal hervormden. Procentueel blijft de kerkgang stabiel: 18 à 19 procent van het aantal hervormden komt 's zondags één keer in de kerk. Met Pasen ligt dit percentage op 25. Deze percentages variëren overigens sterk met de grootte van de gemeente.
Het rapport bevestigt voorts dat de hervormden gemiddeld dieper in hun portemonnee tastten voor de kerk. Gemiddeld droegen de hervormden in 1988 ƒ 90,14 bij voor het kerkewerk. In 1984 was dit bedrag ƒ 85,36. Voor diakonaal werk had een hervormde in 1988 gemiddeld ƒ 13,18 over.

Aantal vrouwen in de kerkeraad
Het aandeel vrouwen onder de ambtsdragers is toegenomen. Uit de gegevens van de 903 gemeenten uit de steekproef blijkt dat 29,1 procent van de ambtsdragers vrouw is. Dit percentage was in 1980 22,6 en in 1985 26,8%. Relatief weinig vrouwen zijn (ouderling-)kerkvoogd (12%), de meeste zijn diaken (36%) of ouderling (34%).
9,5 procent van het totale aantal vervulbare kerkeraadsfuncties was vacant in deze gemeenten. De meeste vacatures waren er voor ouderlingen; de minste voor kerkvoogden.

Daling deelname catechese/kringen
Van een daling was er sprake wat betreft het deelnemen aan zondagsschool, kinderkerk, (belijdenis)catechese en kringen.
In 1988 bijvoorbeeld namen per kerkelijke eenheid (gemeente of wijkgemeente) gemiddeld 37,2 personen deel aan de zondagsschool, kinderkerk of kindercatechisatie, volgens het statistiek-rapport. In 1980 waren dat er gemiddeld 58 en in 1985 42,1. Eenzelfde tendens vertoont het gemiddelde aantal gewone catechisanten per kerkelijke eenheid: van 45,7 in 1980 naar 42,3 in 1985 en 36,7 in 1988. Het gemiddelde aantal belijdeniscatechisanten was in 1980 6,8; in 1985 6,0 en in 1988 5,4.
Het Kaski schrijft dit o.m. toe aan de daling van het aantal jeugdige hervormden: er zijn gewoon minder potentiële deelnemers.
Uit de gegevens van de 903 respondenten is evenwel ook af te leiden dat de participatie in gemeentedagen en -avonden en interkerkelijke kringen toenam.
In het seizoen 1988/1989 waren er per kring gemiddeld 13,7 deelnemers, en per gemeentedag of -avond 43,9.

Kerncijfers
Volgens de opgave van de SMRA was op 1 januari van dit jaar 17,6 procent van het totaal aantal inwoners van Nederland hervormd, dat wil zeggen als belijdend lid, dooplid of overig lid geregistreerd. Het percentage hervormden van het totaal aantal Nederlanders is de laatste twee jaar met ongeveer 0,5 procent gedaald. In totaal stonden per januari van dit jaar 2.623.414 hervormden geregistreerd bij de SMRA; volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) telde Nederland op 1 januari 14.891.880 inwoners. Per 1 januari 1990 waren er 800.452 hervormde belijdende leden (30,2%), 1.071.475 doopleden (40,4%) en 751.487 overige leden (29,5%). Overigens daalt het aantal hervormden op zich de laatste jaren met 1,5 procent per jaar, volgens opgave van de SMRA.

Bestellingen
Het Statistiekrapport, dat op diverse terreinen uitsplitsingen vermeldt per provincie, is voor ƒ 7,50 verkrijgbaar bij het secretariaat-generaal van de hervormde synode. Postbus 405, 2260 AK Leidschendam, telefoon 070-3131131.

MUZIEK
Onder de beroemdste dirigenten van deze eeuw nam de onlangs overleden Leonard Bernstein een vooraanstaande plaats in. Ter gelegenheid van zijn tweeënzeventigste verjaardag heeft Deutsche Grammophon een groot aantal CD's en MC's uitgebracht, waarop deze dirigent een groot aantal belangwekkende uitvoeringen heeft vastgelegd met verschillende orkesten. Zo werden bijvoorbeeld composities opgenomen van Brahms, Sibelius, Mozart, Tsjaikowsky e.a. Ik kwam in het bezit van een CD waarop Leonard Bernstein met het beroemde orkest, de 'Wiener Philharmoniker', onder andere van Ludwig van Beethoven de overbekende Vijfde Symphonie uitvoert. Een prachtige opname, die graag onder uw aandacht zij gebracht. Het bestelnummer van deze CD is Deutsche Grammophon 431049-2 en is in elke goede platenzaak verkrijgbaar, waar u ook een folder kunt krijgen omtrent al de Bernstein-uitgaven.
De Engelse componist Thomas Arne (1710-1778), een tijdgenoot van Händel, heeft eigenlijk altijd een beetje in diens schaduw geleefd. Toch mag hij gerust worden aangemerkt als de grootste Engelse componist van de 18e eeuw. Naast kerkmuziek en wereldlijke koormuziek heeft hij ons een zestal orgelconcerten nagelaten, die thans zijn vastgelegd op 2 CD's. Voor een voortreffelijke uitvoering zorgden Adrian Sheperd, dirigent van een aantal instrumentalisten en Roger Bevan Williams, orgel. Heel interessant om naast de overbekende orgelconcerten van Händel nu ook eens kennis te kunnen nemen van deze composities van Thomas Arne. Ik beveel deze uitgave in het bijzonder bij u aan. Bestelnummer Chan. 8604/5.
Muziek van Mozart blijft boeien. Telkens wanneer een nieuwe CD op de markt wordt gebracht met composities van deze geniale componist, is dat een gebeurtenis. Zo ook het verschijnen van CD Hyperion-CDA 66377, waarop The King's Consort o.l.v. Robert King een achttal Sonates uitvoert op een bewonderenswaardige wijze. Ik heb zeer genoten van deze werken en verwacht, dat deze uitgave door de Mozart-muziekliefhebbers met grote interesse zal worden beluisterd. Beide hierboven genoemde uitgaven kunnen in elke goede platenzaak besteld worden.
Opnieuw verscheen een CD met composities voor orgel en trompet. Organist Piet Wiersma en trompettist Hans Alting (twee top-musici), speelden in de Grote- of St. Bavokerk te Haarlem werken van G.F. Händel, T. Albinoni, J.B.G. Neruda, G.Ph. Telemann, J.W. Hertel en G. Tartini. Een meer dan voortreffelijke opname en hartelijk aanbevolen bij de liefhebbers van trompetmuziek. Ook deze STH-CD 9400 is verkrijgbaar in elke goede platenzaak. Op het nieuwe label Magnificat verscheen onlangs een CD met als titel 'Nederlandse koraalkunst uit de Oude Kerk te Delft'. Het is de bedoeling, dat op het label 'Magnificat' in de toekomst meer Nederlandstalige produkties zullen verschijnen. Op deze MA CD01 is een interessant en uniek programma met koraalmuziek uit verschillende stijlperioden uitgevoerd als: samenzang, koorzang en op orgel. Men heeft getracht een doorsneeprogramma te brengen van de Nederlandse koraalkunst en het geheel is derhalve zoveel mogelijk chronologisch opgebouwd. Hierin is men uitstekend geslaagd. Met name de koorwerken van Cornelis Boscoop (± 1520-1573) waarmee deze CD opent, moeten apart vermeld worden. De koorzettingen van de Psalmen 18, 113 en 135 zijn bijzonder boeiend. Het belangrijkste accent valt echter op de 20-eeuwse kerkmuziek met composities van o.a. Adriaan C. Schuurman en Piet van Amstel. Deze CD is uitgebracht ter gelegenheid van het 750-jarig bestaan van de Oude Kerk te Delft. Ook de uitvoerenden zijn allen uit Delft afkomstig. In het geheel zou overigens een orgelwerk van Jan J. van den Berg niet misstaan hebben. Verder niets dan lof voor deze uitgave, die ons veel luisterplezier gaf en in de toekomst zeker zal geven. Ik noem u graag ook even de medewerkenden: Bas de Vroome, orgelsoli en gemeentezangbegeleiding en het Delfts Gem. Koor 'Ars Vocalis' o.l.v. Willem Blonk. Het uitvoerige tekstboekje geeft voldoende informatie. Besteladres: Lindenberg Boeken en Muziek, Slaak 4, 3061 CS Rotterdam.
Maarten Seijbel, Elburg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen