Leslie Newbegin over de gemeente

In het oktobernummer van Kerk en theologie schreef de Engelse bisschop Leslie Newbegin een artikel over 'evangelisatie in decontect van evangelisatie' (zie bijgaand artikel van mijn hand. v.d. G.). Hier volgt de samenvatting zoals hij die aan het slot in vijf punten geeft. In de Persschouw van 15 oktober gaf ds. J. Maasland deze vijf punten al verkort weer.

1. Evangelisatie is niet de poging van christenen om de omvang en het belang van de kerk te vergroten. Het is het meedelen van het goede nieuws dat God regeert – goed nieuws voor hen die het geloven, slecht nieuws voor hen die het verwerpen. Evangelisatie moet bevrijd worden van een Pelagiaanse bezorgdheid, alsof wij verantwoordelijk zouden zijn voor het bekeren van de wereld. God regeert en zijn heerschappij is geopenbaard, en is effectief in de vleeswording, de dienst, de dood en de opstanding van Jezus. Als we groeien tot een dieper begrip van dit feit, als we meer en meer leren te leven bij het andere verhaal, dan krijgen we meer vertrouwen om deze werkelijkheid te delen met hen die het nog niet gezien hebben.
2. De sleutel tot evangelisatie in een seculiere maatschappij moet liggen in de plaatselijke gemeente. Er zijn vele andere dingen waarover men zou kunnen spreken – massaevangelisatie van het Billy Graham type, christelijke literatuur, radio en televisie, studie en trainingen, enzovoort. Dit zijn hulpmiddelen. Veel daarvan kan zeer waardevol zijn. Maar het zijn hulpmiddelen voor het belangrijkste centrum van evangelisatie dat de plaatselijke gemeente is. De gemeente die leeft bij het ware verhaal, wier leven draait om de voordurende herinnering aan en het vertellen van het ware verhaal, om het mediteren erover en het vertalen ervan naar het heden, zodat gebeurtenissen van onze tijd goed begrepen worden, en om het delen in het sacrament waardoor we worden ingelijfd bij het sterven en opstaan van Jezus, zodat we betrokken worden bij de kern van het ware verhaal; deze gemeente wordt de plaats waar de nieuwe werkelijkheid tegenwoordig is met haar hart bij de lof en de aanbidding van God en bij het meedelen van de liefde van God onder de leden en in de maatschappij daarbuiten. En hier hangt natuurlijk geweldig veel af van de leiding die gegeven wordt door te preken, door pastorale bemoediging en publieke actie door hen die tot de dienst in de gemeenten geroepen zijn.
3. Een groot deel van het werk van zulke gemeenten zal bestaan uit het trainen van leden om hen in staat te stellen te handelen als vertegenwoordigers van het koninkrijk in de verschillende sectoren van het publieke leven waarin ze werken. Dit werk op de frontlijn is heel moeilijk, en hoewel er al vaak een veel belovende start gemaakt is gedurende de jaren sinds de laatste oorlog is er nog veel te doen. Het moet een onderdeel van het gewone gemeenteleven worden dat leden in staat gesteld worden de wijze waarop hun christelijk geloof hun dagelijks leven in hun seculiere werk raakt te doordenken en te bespreken. Dit is de plaats waar het echte treffen tussen de kerk en de wereld, tussen de nieuwe schepping en de oude, plaats vindt. Hier behoort er een waarneembaar verschil in gedrag te zijn tussen hen die leven bij het oude verhaal en hen die leven bij het verhaal dat de Bijbel vertelt. Het behoort op vele punten te leiden tot verschillen in gedrag, tot afwijkingen van gangbare praktijken, tot vragen stellen. En dit zal natuurlijk de plaats zijn waar de tegenvragen opkomen. Aan de christen wordt gevraagd: 'Waarom doe je dit? Waarom gedraag je je zo?' Hier begint de ware evangeliserende dialoog. Op het ogenblik komt men zelden zo'n situatie tegen omdat de kerken op zo grote schaal verbanning naar de privé sector geaccepteerd hebben en daarmee de publieke sector onder het beslag van het andere verhaal gelaten hebben.
4. Hieruit volgt dat het ook de taak van de plaatselijke gemeente zal zijn leden toe te rusten om deze dialoog aan te gaan, om het christelijke verhaal en zijn betekenis voor het dagelijks leven uit te leggen. En de uitleg zal natuurlijk niet compleet zijn zonder de uitnodiging om deel te worden van de gemeenschap die leeft bij het andere verhaal en om te leren wat het betekent om dat te doen. Hier komt de oproep tot bekering aan de orde, maar het is niet alleen een oproep die gericht is tot het hart en de wil, en niet alleen met betrekking tot het persoonlijk en huiselijk leven; het is ook een oproep die gericht is tot de geest, een oproep om op een radicaal andere manier naar de dingen te kijken, met inbegrip van alle dingen waaruit het dagelijks leven in de seculiere wereld bestaat.
5. Als deze benadering juist is, is evangelisatie niet alleen de oproep tot persoonlijke bekering, al is het dat wel. Het is niet alleen een programma voor groei van de kerk, al is het dat ook. Het is niet alleen preken, al is het dat wel, en het is niet alleen actie om de maatschappij te veranderen, al is het dat ook. Het is geen programma om opnieuw het corpus christianum in Europa te vestigen met de kerk op de hoogste plaats. Dat is het al helemaal niet. Maar ik geloof dat het mogelijk is om te hopen op en te werken voor iets anders – een Europa (een 'gemeenschappelijk Europees tehuis') dat een christelijke samenleving is, niet in de zin dat het geregeerd wordt door de kerk, en niet in de zin dat iedereen christen is, maar in een andere zin die ik als volgt zou willen aanduiden. Het is mogelijk zich een samenleving voor te stellen waarin christenen zich tientallen jaren zo ernstig met de gevolgen van de Verlichting (goed en slecht) en met het soort maatschappij dat zich tegen het eind van de 20ste eeuw heeft ontwikkeld, hebben beziggehouden, dat degenen die naar strenge maatstaven uitblinken in alle sectoren van het publieke leven – politiek, industrie, onderwijs en kunst – in hun publieke werk gevormd kunnen worden door het christelijk verhaal, zodat de lof van de drieënige God, zoals Hij ons bekend gemaakt is in Jezus, weer het brandpunt van het gewone leven in onze steden en dorpen kan worden. Of dit al of niet de bedoeling van God is met ons continent, de hoofdzaak is heel eenvoudig. Ons is goed nieuws toevertrouwd, het nieuws dat God regeert. Dat moet het startpunt zijn van al ons denken, en onze evangelisatie zal overlopen van dat vrolijke geloof. Misschien, wie weet?, heeft God voor ons oude geseculariseerde Europa in de 21ste eeuw een nieuwe geloofsherleving in petto.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen