Kerstfeest in Oost en West

Dankbaarheid
We zouden het bijna vergeten: één jaar geleden werd Ceaucescu ten val gebracht. Het leek de kroon op de veranderingen, die in Oost-Europa tot stand kwamen. De muur tussen de DDR en de Bondsrepubliek viel; in Praag kwam een andere regering. Door Oost-Europa woei een andere wind; de politieke dooi zette vanuit het oosten in. Was het een wonder, dat men na tientallen jaren verdrukking vol blijdschap Kerstfeest vierde? Er was nieuwe hoop; alles zou anders worden. Nu brak ook voor Oost-Europa een periode van welvaart en vrijheid aan. Een tijd lang volgde het ene goede bericht op het andere. We werden er allemaal door getroffen. Velen wilden zelf gaan zien, hoe het nu echt in Oost-Europa was en kwamen met onvergetelijke indrukken terug.
Nu vieren we opnieuw Kerstfeest in Oost en West. Er is dankbaarheid voor veel, wat ons werd geschonken. Het Kerstevangelie laat ons zien, dat God de geschiedenis schrijft. Hij doet dat souverein, zodat wij Zijn gangen zien, maar niet doorgronden. Augustus moest dienen om Gods plan met deze wereld ten uitvoer te brengen. Zo gebruikt de Heere ook vandaag mensen als middelen in Zijn hand. Dat is in de afgelopen tijd opnieuw duidelijk geworden. Hij stootte machtigen van de troon en verhief armen uit het stof. De lofzang van Maria bleek verrassend aktueel. Wanneer we de loop der gebeurtenissen zo in het licht van Gods Woord zien, komt er plaats voor dankbare verwondering over wat in onze wereld gebeurd is.
Het wordt Kerstfeest in Europa, een werelddeel, waarin de koude oorlog beëindigd is. Schrikwekkende wapensystemen worden vernietigd. Enkele jaren geleden werd in de DDR de sticker verboden met de tekst: Zwaarden tot ploegscharen. Nu wordt dat woord werkelijkheid. Wie had durven voorspellen dat Gorbatsjov met vrijwel ieders instemming de Nobelprijs voor de vrede zou krijgen? De grenzen van gesloten landen gaan open voor het evangelie. Er komt zelfs van communistische overheden vraag naar Gods Woord. In allerlei gezinnen gaat dit jaar voor het eerst de eigen bijbel open om het Kerstevangelie te lezen. Men kan zonder problemen naar de kerk gaan, kinderen krijgen op school godsdienstonderwijs. Zelfs in gevangenissen en kampen klinkt de boodschap van Lucas 2. Nooit tevoren werden in één jaar zoveel bijbels naar Oost-Europa verzonden en was de vraag naar Gods Woord zo groot. Daarom alleen al mag het Kerstfeest dankbaar gevierd worden.

Zorgen
Er zijn echter ook talrijke zorgen. Nu de eerste roes van vernieuwing is weggeëbd, overheerst bij velen in Oost en West de teleurstelling. Het verenigde Duitsland koos voor het eerst in vrijheid een parlement. Maar in de voormalige DDR werden de mensen van het eerste uur vergeten. Ieder lette op hen, toen ze vol idealisme vooraan stonden tijdens de Wende. Nu waren alle ogen echter gericht op de welvaart, die de D-Mark zou brengen. Intussen groeit het aantal werklozen wekelijks, voelen ex-DDR burgers zich op het tweede plan gezet en maken sommigen in het westen zich zorgen over de kosten van de eenheid.
Ook elders nemen de problemen toe. Velen vieren Kerstfeest met een hongerige maag of met grote tekorten. Alom heerst angst voor de toekomst. Gepensioneerden komen in moeilijkheden door de toenemende inflatie. De nood in Roemenië, Bulgarije en de Sovjetunie neemt toe. Zelfs in Hongarije, dat jarenlang het meest welvarend was, weet men het hoofd nauwelijks boven water te houden. Het grootst is de teleurstelling wel in Roemenië, waar velen zeggen, dat de revolutie hen ontstolen is door de oude communistische garde. De opvolger van Ceaucescu gebruikt dezelfde retoriek om zijn volk te bespelen, terwijl de Securitate weer alles controleert. Er is weinig veranderd, alleen de armoede is gebleven en nog groter geworden...
Oost-Europa verkeert in een crisis. Economisch is de situatie kritiek, de milieuvervuiling is zo enorm, dat men bijna geen oplossing ziet. Nog ingrijpender is echter de geestelijke crisis. De oude ideologie van het communisme is failliet en heeft de landen bankroet achtergelaten. Het westen blijkt toch niet het paradijs te brengen, dat men verwachtte. Integendeel, het exporteert verval van normen en waarden, waarbij de hardheid van het kapitalisme velen verschrikt. Intussen groeien de tegenstellingen tussen de nationaliteiten en staan sommige volken van de Sovjetunie elkaar letterlijk naar het leven. Gorbatsjov verliest zijn greep op het land steeds meer en de onvrede onder de bevolking groeit met de dag. Voor het eerst moet de Sovjetunie een beroep doen op westerse hulp om de totaal vastgelopen voedselvoorziening op gang te krijgen.
De kerken staan voor een ontzaglijke opgave. Men krijgt allerlei nieuwe mogelijkheden, met name op sociaal en diakonaal gebied. Maar men mist de kennis en de middelen om die taken aan te kunnen. Er is grote achterstand in het onderhoud van de kerkelijke gebouwen, de kerkelijke organisatie moet vernieuwd worden. In veel landen heerst een diepgaand onderling wantrouwen. Sommigen zoeken van harte naar een kerkelijke vernieuwing op grond van Gods Woord, anderen willen alles bij het oude houden, weer anderen zien de kans om zelf aan een goede positie te komen. Intussen kloppen allerlei onbekende hulpverleners aan de deur, die zonder veel kennis van zaken hun eigen weg gaan en daarmee de kerkelijke opbouw bemoeilijken, omdat ze dikwijls de verkeerde mensen bezoeken en steunen.

Toch Kerstfeest
Toch viert men in Oost-Europa Kerstfeest. Meer dan ooit is er vraag naar het evangelie. Met name in de Sovjetunie, Roemenië en Bulgarije is sprake van een geestelijke opleving. Men zoekt naar houvast, terwijl alle zekerheden wankelen. De boodschap van het Kind van Bethlehem treft zondaren in het hart. Daarin gaat het Oosten het Westen voor. Terwijl in West Europa de vraag naar God en Zijn Woord afneemt, roept het Oosten om het evangelie. Ik sprak in september met de Roemeense baptistenpredikant Paul Negrut. Hij vertelde over de spectaculaire groei van zijn gemeente. God doet grote dingen in Oost-Europa. Dat is een boodschap voor ons. Jarenlang hebben velen gedacht, dat wij geestelijk bevoorrecht waren, terwijl in Oost-Europa zielige mensen vervolgd werden. Nu blijkt dat zij ons beschaamd maken met hun eenvoud, hun geloofstrouw en vrijmoedig getuigenis. Ondanks jarenlange verdrukking is de kerk blijven bestaan. Dat is Gods trouw. Het Woord van God bleek sterker dan de tegenstand binnen en buiten de kerk. Nu de donkere wolken al meer samenpakken, wijst het evangelie velen de weg naar de geboren Koning der joden.
Dat roept ons op om biddend mee te leven met de broeders en zusters in Oost-Europa. Er is veel veranderd. De stichting Hulp Oost-Europa, die lang in stilte moest werken, kan nu op veel groter schaal hulp bieden waar dat nodig is. De open grenzen maakten het mogelijk in één jaar honderdduizenden bijbels en boeken te verspreiden. Waar vroeger urenlang gecontroleerd werd en het soms onmogelijk was om binnen te komen, gaan nu vrachtwagens met bijbels en voedsel de grens over: God doet wonderen! De christenen in Oost-Europa hebben geen medelijden, maar medeleven nodig. Dat houdt ook steun in op allerlei gebied. Maar belangrijker is nog, dat wij van elkaar mogen leren, om door Gods genade samen in verwondering te knielen bij het Kind in de kribbe. In Hem ligt de eenheid van Zijn Kerk. Hij is de Vredevorst die vrede op aarde en in onze ziel gebiedt. Alleen door Hem wordt het werkelijk Kerstfeest en zal er toekomst zijn voor Oost en West.

Bijschrift foto: Zicht op de Münster in Ulm.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen