Boekbespreking

De Grenzen bereikt? Over ethische vragen bij financiële begrenzing van de gezondheidszorg met bijdragen van prof. dr. J. Douma, dr. ir. H. Jochemsen, dr. D. Post, dr. ir. S. Strijbos en drs. F.J.M. Werner. Lindeboomreeks deel 2, Buijten & Schipperheijn, Amsterdam, 105 pag., ƒ 20,–.
Steeds vaker worden we geconfronteerd met de schaarste in de gezondheidszorg: wachtlijsten voor zwakzinnigen, harttransplantaties die te duur zijn, te weinig kunstnieren en zo meer. Dit boek gaat in op de vragen rond deze problematiek. Het bevat een bundeling voordrachten die gehouden zijn op het symposium 'Ethische en financiële grenzen van de gezondheidszorg', in 1990 georganiseerd door het prof. dr. G.A. Lindeboom Instituut in samenwerking met de wetenschappelijke instituten van CDA, GPV, RPF en SGP.
Op drie niveaus wordt het spanningsveld tussen kostenbeheersing en de toenemende vraag naar gezondheidszorg besproken: het niveau van de individuele hulpverlening, dat van de instellingen en dat van de landelijke politiek. De problemen worden niet alleen gesignaleerd, de auteurs geven ook, vanuit christelijk standpunt, aan de hand van ethische criteria, suggesties om de kosten te beheersen.
Daarnaast biedt dit boek bijdragen over de historische en geestelijke achtergronden van de grenzen-van-de-zorg-problematiek.
Te verkrijgen bij de boekhandel en bij het Prof. dr. G.A. Lindeboon Instituut te Ede (tel. 08380-30230).

Dr. K.H. Miskotte, Uit de dagboeken 1930-1934 (verzameld werk 5 A). Kampen, 1990. 655 blz. Prijs ƒ 99,50.
Opnieuw (in 1990) is in de uitgave van het Verzameld Werk van K.H. Miskotte – een reeks van zeven forse boekwerken, verschenen bij Kok, Kampen – een deel verschenen, deel 5 A. Daarin zijn de aantekeningen verzameld, die Miskotte dagelijks verzorgde, zijn dagboek dus, in de jaren 1930-1934, in Haarlem doorgebracht. Deze jaren staan bekend als de crisisjaren van voor de 2e wereldoorlog. En in vele opzichten wordt dat weerspiegeld in wat Miskotte in die periode aan het papier toevertrouwde. Hij was nu eenmaal een theoloog die in de context van de tijd dacht en sprak, preekte en dogmatiseerde. Het sociale vraagstuk met al de vragen rond de secularisatie, waar hij met zijn neus bovenop gedrukt werd in zijn wijk, Haarlem-Oost. 'Met zijn werkeloosheid, armoede en ongeïnteresseerdheid in vragen van geloof en levensbeschouwing. Maar ook het steeds dreigender opkomende nationaal-socialisme in Duitsland, met name de anti-joodse terreur' (blz. 6). Deze en vele andere zaken hielden de geest van Miskotte bezig. Het waren ook de jaren waarin de vruchten van zijn denken neergelegd werden in 'Het wezen der Joodsche religie' (1932), zijn dissertatie.
Een denken overigens, dat zich vierkant opstelde tegenover wat Miskotte in die dagen meende te beluisteren in de inauguratie van Hugo Visscher in Leiden. Hij hekelt deze rede als een gebanaliseerde Hegel die aan alle eschatologie voorbijslentert in de geklede jas van een calvinist: 'Je moet maar durven. En dat stellen wij als het belijden, het gereformeerd belijden tegenover de 'paganistische' universiteit' (blz. 304).
Wie het trefwoordenregister achter in dit deel van het Verzameld Werk van Miskotte doorbladert, staat trouwens verbaasd over het bijna grenzeloos woordenarsenaal waaruit de brede georiënteerdheid van Miskotte blijkt.
Miskotte's liefste bezigheid, getuige ook zijn in 1932 verschenen prekenbundel 'Uitkomst' was: preken. Hij luisterde ook graag naar preken. Vooral via de radio. Van een beluisterde preek van ds. N. van der Snoek (Veenendaal), gereformeerde Bond, schrijft hij: 'Het "innigvolkstumliche", het theocentrische, het mystieke (vooral de mystiek van de dagelijkse misère), de macht van het sentiment – wel op de rand van het sentimentele, maar toch zelden erover heen. Had ik te kiezen, ik zou veel liever geregeld dit horen dan de meest-verfijnde ethische prediking' (blz. 197).
Niemand zal – dunkt mij – deze selectie uit Miskotte's dagboeken van meer dan 650 bladzijden direkt achter elkaar doorlezen. Wie evenwel geïntereseerd is in de levensgang van Miskotte en de ontwikkeling in zijn denken op de voet wil volgen, vindt ook in dit deel van het Verzameld Werk een 'allemansgading' waarmee hij zijn winst kan doen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen