Torenspitsen-Gemeenteflitsen

SCHERPENZEEL
De Heerlijkheid Scherpenzeel was leengoed van de St. Paulusabdij in Utrecht. Rond 1300 is er reeds sprake van een parochie Scherpenzeel. In de loop der tijden ontwik­kelde zich de boerderij Groot Scherpenzeel via een versterkt huis tot Huize Scherpenzeel, het mooie gemeentehuis van nu. Eeuwenlang hebben de adellijke heren van Scherpenzeel hun invloed op de bevolking en de kerk gehad. Zij hadden het collatierecht, dat wil zeggen het recht om de pastoor of dominee van hun voorkeur aan te stellen. Al leidde dit wel eens tot een conflict met de kerkeraad, toch kunnen financiële steun en schenkingen zoals een koperen lezenaar aan de preekstoel en een orgel zeker positief gewaardeerd worden.
De kerk dateert voor wat betreft het schip en de toren uit de 14e eeuw, koor en noordbeuk dateren uit de 15e eeuw, terwijl de zuidbeuk in de 16e eeuw werd gebouwd.
De reformatie kwam in Scherpenzeel pas aan het eind van de 16e eeuw tot stand. Hendrik Mom was de laatste pastoor en tevens de eerste predikant. Dat heeft heel wat voeten in aarde gehad!
Bij de komst van ds. Fruitier de Talma in 1854 moest de pastorie worden opgeknapt en in verband met die kosten wordt er besloten de inkomsten te verhogen door verhuur van 'plaatsen op de nieuw getimmerde gaanderijen'. Deze worden aan beide zijden van het schip aangebracht en betaald door de Heer van Scherpenzeel.
Een ingrijpende restauratie van de kerkvond in 1939 plaats. De galerijen verdwenen weer. In plaats van stoelen kwamen er banken. De kachels werden vervangen door centrale verwarming en de gasverlichting werd vervangen door electrische lampen. De nieuwe hoofdingang van de kerk komt nu onder de toren, die eigendom van de gemeente is. Het Angelustorentje, dat reeds lange tijd verdwenen was, wordt herbouwd. Tijdens de restauratie werden de diensten in de gemeentelijke eierhal gehouden. Vanwege oorlogsdreiging werden er vanaf september 1939 openluchtdiensten in het bos gehouden. Ds. Westra Hoekzema preekt in de eerste openluchtdienst over Psalm 97 : 2 'God regeert'. Bij de ingebruikname van de gerestaureerde kerk op zondag 22 december 1939 preekte hij in een overvolle kerk over Ps. 89 : 53.
Nog geen halfjaar daarna brak de tweedewereldoorlog uit. Al lag Scherpenzeel aan de Grebbelinie en al werd er zeer veel verwoest... kerk en toren bleven nagenoeg gespaard. Totdat op zondagavond 22 april 1945, terwijl Barneveld reeds bevrijd was, de toren om 18.00 uur door de Duitsers werd opgeblazen. Groot was de ravage. Het mooie orgel lag in puin, klok en uurwerk waren vernield.
Nu de toren opnieuw opgebouwd moest worden, nam men de gelegenheid te baat de kerk groter te maken en werd de toren 5 meter in westelijke richting verplaatst, waardoor het schip van de kerk langer werd. Er werd een gedenksteen in de toren aangebracht met het opschrift:
'Door 's vijands woest geweld
verging mijn eerste wezen
doch 'k ben uit stuivend puin
in oude trant herrezen.
22 april '45 / november '47'.
Scherpenzeel had nog steeds één predikantsplaats. Nadat er enkele predikanten bijstand in het pastoraat hadden verleend, mocht er in 1981 een tweede predikantsplaats worden gesticht.
Het restauratieplan van 1990 behelst onder meer vernieuwing van alle glas-in-loodramen met bijbehorend muurwerk, aansluiting van de hemelwaterafvoer op de riolering, gedeeltelijke vernieuwing van de dakbedekking en diverse werkzaamheden aan het interieur, zoals stucwerk gewelven, muren enzovoort.
Het kerkzegel van de gemeente werd in de lijn van de historie in 1987 ontworpen door ondergetekende en zijn collega Van de Kamp.
Gedurende vele eeuwen mocht ook in dit bedehuis Gods Woord verkondigd worden. Velen ontvingen hier het teken van de doop en mochten hier het avondmaal vieren. Huwelijken werden er ingezegend en de rouw werd er gebracht. Geslachten komen en gaan, maar Gods Woord blijft in eeuwigheid. Soli Deo Gloria.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen