Globaal bekeken

In een boekje uit 1923 over Jan Steen (Uitgave H.J. Paris, Amsterdam) een aardig verhaal, waaruit blijkt dat het in zijn 'brouwerij levendig' toeging. Van 1649-1654 woonde hij in de hofstad.

'Kort daarop huurde hij een brouwerij te Delft, die vermeld wordt in de acten van 1656 en 1657 en waar zich volgens Houbraken het tafreel zou hebben afgespeeld, dat de schrijver als volgt verhaalt: "De Brouketel raakte weer aan 't gaan; dog dit duurde niet lang, want hij ging zijn ouden gang, en kogt wijn voor zijn geld in stee van Mout, zoo dat zijn beminde huisvrouw op een tijd tegen hem zeide: Jan de nering verloopt, de klanten komen vergeefs, daar is geen bier in de kelders, nog zooveel mout om een brout te konnen maken, hoe zal dat gaan? Je toehoort de brouwerij levendig te houden. Ik zal ze wel levendig houden, zei Jan, ging na de markt (na dat hij al vorens den knegten gelast had de groote ketel met water vol te pompen) kogt een deel levendige endvogels, liet de rest van de mout daar in storten, en de vogels daar in zwemmen: die zulks niet gewoon zijnde, vlogen als dol af en aan door de brouwerij alzins heen, en maakten zulk gewelt dat zijn vrouw daar op in kwam; waar op hij zeide: Is het nou niet levendig in de brouwerij? die, schoon zij daar niet veel lust toe had, zig evenwel niet konde onthouden van lachen om zijn potsig bedrijf."
Werkelijk schijnt hij die brouwerij niet lang te hebben gedreven en dit vermoedelijk van Leiden uit te hebben gedaan. Althans reeds in 1653 vindt men Jan Steen vermeld als lid van het St. Lucas Gild te Leiden, hetgeen hij tot '58 blijft, terwijl onlangs aan den dag is gekomen, dat hij tusschen de jaren '56 en '60 te Warmond heeft gewoond. Immers hij was daar in de dorpsbelasting aangeslagen. Het huis, daar door hem bewoond, in 1611 gebouwd, bestaat nog heden.'

In een recent verschenen boek van Herman Franke Twee eeuwen gevangenen; misdaad en straf in Nederland een boek — van liefst 820 pagina's, uitgegeven bij Het Spectrum te Utrecht — troffen we twee aardige rijmen. De een beschrijft het akelige kerkerleven (± 1800).

'Smeek ik om hulp en mededogen,
Om deernis met mijn treurig lot,
Men keert zich af met schimpende oogen,
En hoont mij nog met bitt'ren spot,
Hoe hoog mijn misdaad zij gerezen,
Ik houd niet op een mensch te wezen,
Daar God als mensch mij denken laat,
Och, zoo ik, in mijn kerkermuren,
Mijn lijden eind'loos moest verduren,
En niets mijn hoop meer aan kon vuren,
God, breek dan, breek mijn "levensdraad".'

En verder een gedicht van dezelfde achttienjarige gevangene, uitgegeven door 'een menslievende dominee':

'Ach! hoe treurig snelt mijn leven
Naar het graf en de eeuwigheid!
Niets dan ramp en angst en kommer
Heeft het misdrijf mij bereid.

'k Moet, helaas! nu eenzaam treuren
In een kerker, zonder hoop,
Ach! hoe droevig ongelukkig
Is mijn jonge levensloop.

Groote God! zie mijn ellende
Ach! vergeet uw schepsel niet!
Zie mijn lijden, hoor mijn klagten,
Red mij uit mijn bang verdriet!'

En verder een aardigheidje, dat inderdaad aardig is in De Zaaier van de Alblasserwaard, onder de gemeenteberichten van ds. W. Kalkman te Ameide.

'Kinderen zijn echt spontaan. Vorige week ontmoette ik Matthijs van Vliet, die me met stralende oogjes vertelde, dat bij hem thuis vier kleine kippenkuikentjes waren geboren. Hij vond dat dit ook bij de afkondiging vermeld moest worden, want dat gebeurt ook altijd, wanneer er een baby geboren wordt. Dit was voor hem net zo belangrijk! Matthijs, van harte gefeliciteerd en zorg er maar goed voor!'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen