Torenspitsen-Gemeenteflitsen

KAMPEN, EEN CALVINISTISCH BOLWERK?
Midden door de oude stad van Kampen, die zich lang strekt langs de IJsseloever stroomt de Burgel. Een oude verdedigingsgracht. Zij moest het belagers, die het op de rijkdom van deze oude Hanzestad hadden voorzien, of haar macht wilden breken, moeilijk maken. Op een van haar bruggen wordt een tegel gewezen van waaraf er negen kerken te zien zouden zijn. Wie het tijdens een dagje Kampen probeert met de kinderen komt een heel eind.
Die negen kerken dragen voor het overgrote deel de bijnaam Gereformeerd. Het is dan ook geen wonder, dat Kampen landelijk bekend staat als het calvinistisch bolwerk. Kampen, dat is de stad van Kok, de van ouds bekende uitgever van reeksen gereformeerde werken. Kampen, dat is het stadje van de theologische hogescholen, inmiddels 'gepromoveerd' tot universiteiten. Generaties gereformeerde predikanten zijn er gevormd. Van Kampen heeft iemand wel gezegd, dat zelfs de straatstenen er gereformeerd zouden zijn.
Maar Kampen is ook de stad van de Bovenkerk. Van welke kant je ook door de wijde polders de stad nadert, de Bovenkerk vangt onmiddellijk je blik. Niet alleen de toren maar ook het kerkgebouw steekt boven alles uit. Gebouwd van de dertiende tot in de vijftiende eeuw moest zij, vrees ik, meer het machtig teken zijn van de rijkdom der stad, dan van de heerlijkheid Gods.
Toch heeft onder haar hoog gewelf altijd door het evangelie Gods geklonken. Vele geslachten hebben daarin de enige troost gevonden voor hun leven en sterven.
Verschillende zerken, waarover nu elke zondag de kerkende gemeente gaat, leggen daar getuigenis van af. Maar dat evangelie bleef niet onaangevochten. De geschiedenis van de gemeente van Kampen is, als zo vaak, de geschiedenis van de worsteling om het Woord van God.
Over het doordringen van de Reformatie in Kampen worden we uitvoerig geïnformeerd in het onlangs verschenen proefschrift van dr. F. van der Pol. De Reformatie in Kampen in de zestiende eeuw. Ook de strijd rond de Remonstranten is aan Kampen niet voorbijgegaan. De Contra-Remonstranten werden evenals elders aanvankelijk zwaar vervolgd. In het geheim kwam men samen in een kruisgemeente, geïnstitueerd door een predikant uit Hasselt. De Nationale synode van Dordrecht bracht echter een radikale omkeer.
Bekende namen van Kamper predikanten uit de periode die volgde, zijn: Joh.' Teellinck van 1661-1674 en Simon Oomius, 1677-1706. Bekend namelijk van de beweging der Nadere Reformatie.
Aan het eind van de achttiende eeuw en in de negentiende eeuw sloeg ook het verlichtingsdenken in de Hervormde Kerk van Kampen toe. In het midden van de vorige eeuw waren zelfs drie van de vier Kampense predikanten de vrijzinnige richting toegedaan. Kampen was toen dus allesbehalve een calvinistisch bolwerk. De Afscheiding en met name de Doleantie vonden dan ook grote aanhang. Toch bleef er ook binnen de Hervormde Kerk grote vraag naar de Bijbels-bevindelijke prediking. De eerste helft van deze eeuw kenmerkt zich wat Kampen betreft dan ook door een heftige richtingsstrijd. Via de kiescolleges probeerden de richtingen hun invloed te vergroten. In 1917 werd de eerste Gereformeeerde Bondspredikant beroepen. Het was de onder onze ouderen nog wel bekende ds. C.B. Holland.
Na de Tweede Wereldoorlog heeft de situatie zich gestabiliseerd. Voor het kerkelijk samenleven bepaalde men de verhouding 2.2.1. Dat wil zeggen twee confessioneel, twee gereformeerde bond en één middenorthodox. Het langzamerhand uniek wordende van de hervormde gemeente Kampen is dat deze verhouding in alle kerkelijke colleges wordt gehandhaafd. Dus niet alleen in het aantal predikantsplaatsen, maar ook bijvoorbeeld in de wijkkerkeraden.
Kampen is allang geen bolwerk meer. Slechts een drietal poorten en wat resten van muur en bolwerken herinneren nog aan de stadsverdediging van vroeger. Geestelijk is het nooit een echt bolwerk geweest en zal het dat in zichzelf ook nooit zijn. Het Kamper hart ligt als elk mensenhart open voor elke aanval van de boze.
Dat mag tot ootmoed strekken en verwondering over de trouw van God. Want nog elke zondag wordt ook in Kampen een grote schare van jongeren en ouderen bediend met het evangelie van de Heere Jezus Christus. En ook heden nog draagt de Heilige Geest dat woord in, in arme zondaarsharten. Ook heden nog vergadert, beschermt en onderhoudt Christus in Kampen zijn gemeente. Dan is Kampen toch nog een bolwerk, niet in zichzelf, niet in Calvijn, maar in Christus.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen