Depressiviteit en de weg van het geloof

Wanneer je depressief bent, ben je een 'gevangene'. Zo voel je je ook. Je zit gevangen in je probleem-situatie. Er kunnen allerlei omstandigheden zijn, die geleid hebben tot je depressiviteit. Omstandigheden, die je teveel geworden zijn. Je kunt je zorgen, je problemen niet meer verwerken. Of je hebt je verdriet weggestopt, verdrongen omdat je het niet aan kon. Zodat het nu z'n eigen weg gaat en je leven onmogelijk maakt. Hoe het ook zijn, en waar het ook vandaan komt, je voelt je klem zitten in die omstandigheden. Steeds meer verlies je de moed en de hoop dat het nog veranderen kan...
Angst en onrust, moedeloosheid, hopeloosheid, nutteloosheid, vertwijfeling, machteloosheid, krachteloosheid, onmacht, schuldgevoelens, eenzaamheid... allemaal negatieve gevoelens die over je komen en die je gaan beheersen. Tiranniseren zelfs.
Je bent dus niet alleen een gevangene van je omstandigheden, maar ook van je gevoelens! Zelf zie je dat niet. Je denkt dat wanneer de omstandigheden zullen wijzigen, dan is de oplossing nabij...
Het zou best mogelijk kunnen zijn, dat je in een aantal gevallen inderdaad praktisch de situatie ten goede kunt beïnvloeden, zodat verbetering optreedt. Dan moet dat zeker niet nagelaten worden.,
Het kan ook zijn dat de hulp van een psycholoog of psychiater nodig is om de problemen door te spreken en daardoor te verwerken. Door zulke gesprekken kan er duidelijkheid komen in wat voor richting je aan jezelf of aan je situatie kunt werken.
Naast deze mogelijkheden is er nog een andere weg, de weg van het geloof. Ik zou willen zeggen dat het een basis-weg is, die de andere mogelijkheden niet uitsluit, maar insluit...
Een weg die ieder mens voor zich mag gaan vanuit de relatie met God en Zijn Woord. Een weg van overwinning en herstel, niet vanuit eigen kracht, maar vanuit de overwinningskracht van Christus, die zegeviert over alle negatieve krachten en machten. Op deze weg wil ik wat dieper ingaan.

Niet passief
De weg van het geloof is geen passieve, maar een aktieve weg. Een weg van bidden, bijbellezen èn aan jezelf werken. Bidt en werkt...
Een stuk inzicht in jezelf is nodig evenals zicht op God in Zijn Woord. Het is nodig om bij jezelf te gaan signaleren hòe je verstrikt zit in je negatieve gevoelens. En ook hoe je daarmee om gaan gaan vanuit een vertrouwen op, jazelfs een vastklampen áán Gods Woord.
Het is een weg van afzien van jezelf, van je moeilijke situatie, van je onmogelijkheden, je angst, je twijfel, je zwakte... en noem maar op, alles wat je in zo'n situatie belemmeren kan, en opzien in vertrouwen op God, dwars tegen jezelf in, omdat je gelooft (geloven wil) dat Hij je de kracht en de genade geeft die nodig is om te over­ winnen. Die weg wordt gezegend, daar ben ik van overtuigd... Maar laten we eerst eens kijken wat ons in de weg kan staan.

Zelfbeklag
Het klinkt misschien hard, maar het zijn meestal niet alléén de omstandigheden die ons depressief gemaakt hebben. Ook al denken we dat vaak. Maar er komt iets bij, dat we er zelf aan toegevoegd hebben, en wat ons vast deed lopen in die omstandigheden. En dat is zelfbeklag. Als je depressief bent, zul je dat niet makkelijk toegeven. De waarheid doet pijn. Laten we daarom deze waarheid niet tegen anderen, maar voor onszelf gebruiken.
In ieder geval is het zo, dat een depressief iemand zó vol zit met zijn of haar eigen gevoelens, en daarin vastzit, dat er geen opening meer over blijft naar de ander en naar God...

Door die gevoelens kun je zo beheerst worden, dat heel je waarneming en beoordeling van alles in je en om je heen daardoor gestempeld worden. Die gevoelens komen maar niet zo uit de lucht vallen, maar hebben te maken met wat je denkt. En dat is nu de invalspoort om in de vicieuze cirkel waarin je vastzit, binnen te kunnen dringen. Via het denken. Je gedachtenpatroon kun je beïnvloeden. Ten goede...

Ook gelovigen in de Bijbel hebben dat gedaan. Kijk maar naar David. Bijvoorbeeld in Psalm 43: 'Wat buigt gij u neder, o mijn ziel; en wat zijt gij onrustig in mij? Hoop op God, want ik zal Hem nog loven; Hij is de menigvuldige verlossing mijns aangezichts, en mijn God'.
David spreekt zichzelf toe en zet als het ware zijn denken op een ander spoor. Hij brengt zich Gods daden en beloften in gedachten. Dat mogen wij óók doen. In Psalm 22 : 5 staat: 'Op U hebben onze vaders vertrouwd; zij hebben vertrouwd en Gij hebt hen uitgeholpen'. De ervaringen van gelovigen uit de geschiedenis of van mensen uit onze familie of omgeving mogen ons bemoedigen om ook zèlf ons vertrouwen op God te stellen.

Vertrouwen, dat is wel een kernwoord. Daar zit overgave, aanvaarding en afhankelijkheid in opgesloten. Het is heel eenvoudig: worden als een kind, en toch is het niet gemakkelijk. Dat kan alleen maar, als we ons willen laten leiden door Gods Woord en Geest.
Niét zoals we vaak doen, vertrouwen op onze gevoelens en dáár op doorgaan. Maar ons richten op wat God zegt in Zijn Woord. Daarop vertrouwen en bouwen. Daar genoeg aan hebben. In gehoorzaamheid en overgave. God Zelf komt ons tegemoet in Christus. Hij komt ons tegemoet met Zijn liefde en Zijn genade. Hij wil ons alles geven in Zijn Woord en door Zijn Geest. Laten wij ons neerbuigen voor Hem in vertrouwen en geloof, zodat we Zijn genadegaven niet in de weg staan...

Vertrouwen
Vanuit dit vertrouwen op God en op Zijn genade kun je je denkpatroon wijzigen. Je gedachten, die gevuld waren met bezorgdheid voor jezelf en gerichtheid op jezelf, moeten langzaam geleid worden door beloften en woorden van God, zodat ze gevuld worden met vertrouwen en hoop, en gerichtheid op God. Dat betekent heel konkreet dat je Gods Woord 'eet' als brood voor het hart. Zelf heb ik heel vaak briefjes gemaakt met bemoedigende teksten, die ik overal ophing. Bijvoorbeeld op m'n nachtkastje of boven het aanrecht. Zo leer je om steeds weer àf te zien van wat je voelt en ervaart en je te houden aan Gods beloften. Zo leer je ook om steeds weer opnieuw je eigen negatieve gedachten in te ruilen voor de positieve gedachten die God je aanreikt in Zijn Woord. Dat gaat met vallen en opstaan. Vaak dwars tegen al het zichbare en voelbare in. Maar het is medicijn voor je ziel en daardoor ook voor je hele wezen!

We kunnen hierin veel leren van de Heere Jezus, Die 'voor de vreugde die Hem voorgesteld was, het kruis heeft verdragen, en schande veracht, en is gezeten aan de rechterhand des troons van God' (Hebreen 12 : 2). Hij heeft geweten, temidden van lijden en dood: er is hoop, want straks ben Ik weer bij Mijn Vader... Nù moet Ik nog gehoorzaam de lijdensweg gaan, maar straks... Zo heeft Hij het kruis verdragen, aanvaard, wetend dat de Vader het Hem oplegde en er Zijn grote bedoeling mee had. Zo is Hij ons voorgegaan en zo mogen wij Hem navolgen. We mogen alles wat ons hindert, bij Hem afleggen en gehoorzaam en volhardend Hem in het oog houden. En net als Hij, de vreugdevolle toekomst in onze gedachten nemen. Ons dáár op richten. Dat geeft nieuwe hoop, moed en levenskracht, zelfs wanneer je depressief bent.

Eigen wil
Vanuit het geloof omgaan met depressiviteit is dus mogelijk. Maar het gaat niet vanzelf. Je moet je welbewust richten naar en laten leiden door het Woord en de Geest van God.
Ook je eigen wil is erbij betrokken. Je maakt een keus, waardoor je je laat leiden in je gevoelens. Of door je zelfmedelijden en zelfbetrokkenheid, òf door de hoop en de troost en kracht die God je wil geven in Zijn Zoon, zoals je dat leest in de Bijbel. Het is iets wat je anderen niet áán kunt praten, maar wat je zélf moet gaan ontdekken en leren toepassen in je leven.
En misschien is het voor ons als gereformeerden wel extra moeilijk, omdat we meer dan andere gelovigen geneigd zijn om onze gevoelens, juist met betrekking tot het geloofsleven, doorslaggevend te laten zijn... Het is mij de laatste tijd er opgevallen in reakties die ik kreeg van mensen vanuit de gereformeerde gezindte, mensen die kampen met depressiviteit, dat hierin de onzekerheid van het geloof een grote en misschien zelfs beslissende rol speelt.
Dat brengt mij op de gedachte, dat niet alleen depressieve mensen, maar wij allemaal moeten leren dat nièt onze gevoelens, maar het vaste en betrouwbare Woord van God ons moeten leiden in ons geloofsleven. Wie zich laat leiden door dat Woord, zal ontdekken dat Gods Geest er Zelf voor zorgt, dat we het ook gaan bevinden, ervaren, dat God Zijn Woord waarmaakt. Zo wordt de ervaring toegift in plaats van voorwaarde. En mogen we leven vanuit de zekerheid van het geloof, geworteld in het Woord van God.
Vanuit het geloof kun je zo niet alleen omgaan mèt depressiviteit, maar ook je wapenen tegen depressiviteit.

Dit alles is alleen maar mogelijk door het offer van de, Heere Jezus Christus. Hij staat centraal in dit alles. Door Hem hebben we vrede met God, en vanuit Zijn opstandingskracht is er voor ons overwinning mogelijk op depressiviteit. Zijn genade gaat boven alles uit, is meer waard dat wàt ook op deze aarde.
Hij heeft ons wedergeboren tot een een levende hoop, zodat we weer mogen en kunnen leren, om over ons leven van nù heen te zien en te reiken naar de toekomst die ons wacht. Zodat we niet hoeven te wanhopen, maar moed mogen vatten temidden van onze beproevingen. Opdat we klaargemaakt worden voor een eeuwig gemeenschapsleven met God Drieënig, waar àlles volmaakt en volkomen zal zijn. Gode zij dank!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen