Kerknieuws

KANDIDATEN
In onderstaande kolom staan de namen en adressen van Hervormd Gereformeerde kandidaten die bevoegd zijn in de dienst des Woords voor te gaan. Alleen op persoonlijk initiatief van de kandidaten zelf komen hun namen in deze kolom voor.
Drs. J. van Beelen, Meeuwenlaan 71, 2225 PG Katwijk aan Zee, tel. 01718-27633.
Drs. M.F. van Binnendijk, Crooswijck 8, 4697 CM Sint-Annaland, tel. 01665-3527.
W.G. v.d. Boogert, De Sav. Lohmanlaan 15, 3445 VD Woerden, tel. 03480-19920.
G. v.d. Brink, Vetkamp 46, 3861 JR Nijkerk, tel. 03494-60477.
T. van Bruggen, Cortgene 10, 2951 ED Alblasserdam, tel. 01859-18445.
H. Buitink, Zwartegoorderweg 9, 3835 PD Stoutenburg, 03425-1307.
L.D. Burger, Roemer Visscherstraat 14, 2741 BD Waddinxveen, tel. 01828-13689.
C.C.J. van der Dussen, Bronsmos, 2914 AC Nieuwerkerk a/d IJssel, tel. 01803-14877.
D.J. v. Eckeveld, Haveroord 23, 3991 XD Houten, tel. 03403-71606.
Drs. W.P. Emaus, Grintweg 31, 4691 ES Tholen, tel. 01660-2298.
B.J. van der Graaf, Zeeweg 60, 1271 VZ Hui­zen, tel. 02152-64819.
Drs. P. Janse, Schoutstraat 34, 4336 HS Middelburg, tel. 01180-28428.
F. Maaijen, Giessenstraat 3, 3371 SC Hardinxveld-Giessendam, tel. 01846-11146.
E. v.d. Meer, Marconistraat 176, 1223 BZ Hilversum, tel. 035-856846.
C. Molenaar, A.S. Talmastraat 12, 3354 AC Papendrecht, tel. 078-157045.
J. Mulder, Broeksteeg 12, 6741 JT Lunteren, tel. 08388-2501.
J. Noordam, Tollensstraat 36, 2712 EH Zoetermeer, tel. 079-165538.
C. den Otter, Oranjestraat 103, 2983 HN Ridderkerk, 01804-12748.
A. van Rijsbergen, Piet Heynlaan 60, 3931 AE Woudenberg, tel. 03498-3437.
Drs. W.G. van den Top, Durendaal 5, 6715 JP Ede, tel. 08380-39380.
W.L. Verwaard, Waterwegstraat 40, 3363 CT Sliedrecht, tel. 01840-13778.
J.P.J. Voets, Dorpsstraat 281, 2391 CE Hazerswoude, tel. 01728-7347.
A. van Vuuren, Russchersland 27, 7951 HK Staphorst tel. 05225-2086.
A.W. Wisgerhof, Koninginnelaan 5, 3781 GK Voorthuizen, tel. 03429-1464.
P.C. Zorge, De Kievit 20, 2935 VB Ouderkerk a/d IJssel, tel. 01808-1775.

AFSCHEID VAN DS. W. MARKUS TE BROEK OP LANGEDIJK
Zondag 18 augustus jl. heeft de Hervormde Gemeente afscheid genomen van haar predikant ds. W. Markus. Zes jaar mocht hij de gemeente dienen. In de middagdienst, waar vele genodigden en de gemeente waren samengekomen, werd uit Gods Woord gesproken over 1 Petrus 5 : 10. Deze tekst richt zich tot de verstrooiden in Asia, Bithynia en Broek op Langedijk. Vreemdelingen leven in de verstrooiing, leven als pelgrims, als mensen die de Koning hebben liefgekregen. Zij houden er een stijl op na, die past bij hun Koning. Velen leven echter liever met de stijl die hun past. Daarom krijgen vreemdelingen het soms zwaar te verduren. Zij lijden, want de duivel gaat rond als een brullende leeuw. Wel zou hij de gemeente graag overweldigen. Wedersta hem en vrees niet. Wij hebben een God, die leeft, want God roept. Die u geroepen heeft, schrijft Petrus. Gods roepen is redden. Hij hangt niet van onze wil af maar van God die zich ontfermt. Laat het waar zijn: uw roeping, uw verlossing is geschied. Het is al achter de rug. Toen Hij opstond uit het graf zijn wij mee opgestaan. Dan ontstaat wel de droefheid over je zonden, maar vreugde over Zijn verlossing. Het leert je niets en niemand over te houden dan Jezus alleen. Als we bij ons zoeken geen oprecht geloof meer kunnen vinden, roept God. Hij zal u na een korte tijd van lijden, volmaken, bevestigen, sterken en grondvesten. Lijden en belijden gaan samen. Wij moeten leren als christen dat je je moet instellen op een moeilijke en zware weg in de wereld. Maar het is de moeite waard. Hij zal je volmaken, grondvesten, ook als de grond onder je voeten wankelt, ook als mensen vertrekken met wie je zo verbonden bent.
Hij bevestigt en zet Zijn zaak door in uw leven en in dat van uw kinderen. Wij hebben geen God die zegt hoe het moet, maar Eén die het doet. Hij verlaat niet wat Zijn hand begon; Hij liet in Christus Zijn handen doorboren om Zijn werk te volbrengen. De Heere zet Zijn roeping en verkiezing door, tot alle dingen nieuw geworden zijn. Daarom: hebt goede moed.
Hierna volgden nog enkele toespraken waarna als bede Ps. 25 vers 2 de fam. Markus werd toegezongen.

REFORMATORISCH INSTITUUT VOOR CULTUURWETENSCHAPPEN
Het Reformatorisch Instituut voor Cultuurwetenschappen (R.I.C.) zal op D.V. vrijdagavond 13 september a.s. het cursusjaar 1991-1992 openen met een open avond. Deze avond is voor een ieder vrij toegankelijk en wij willen u van harte uitnodigen aanwezig te zijn. De voorzitter, dhr. H. van Harten uit Woubrugge, zal de avond openen. Drs. H.N. Hagoort zal vervolgens een lezing houden over 97 onbekende stellingen van Maarten Luther. Een maand voor de beroemde 95 stellingen van 31 oktober 1517 schreef Luther namelijk 97 andere stellingen. Deze stellingen leren ons veel over de betekenis van de Reformatie en zij hebben aan actualiteit nog niets ingeboet. Namens het bestuur van het R.I.C. zal dr. M.J. Paul uit Wijk en Aalburg de avond besluiten. Tevens zal er op deze avond informatie voorhanden zijn over de cursussen die het R.I.C. in september start. De cursussen worden 's avonds gegeven in het gebouw van de Chr. Hogeschool 'De Driestar' te Gouda. U kunt zich nog steeds aanmelden voor de volgende cursussen: Bijbeltalen (Grieks en/of Hebreeuws), Joodse Godsdienst en Cultuur, Cultuurgeschiedenis en een Leescursus Hebreeuws voor predikanten. Voor meer informatie: bel 033-562729.
De avond op 13 september zal gehouden worden in Kerkelijk Centrum De Veste, Ridder van Catsweg 300 te Gouda en begint om 19.45 uur.

OPENING COLLEGEJAAR THEOLOGI­SCHE HOGESCHOOL GB
Op 7 september a.s. (om 9.10 uur) vindt de officiële opening plaats van het collegejaar 1991-1992 van de Theologische Hogeschool GB te Ede in de Gereformeerde Kerk vlak naast het gebouw van de Protestants Christelijke Hogeschool De Vijverberg.
De studieleiders drs. H.J. de Bie en ds. C. den Boer verzorgen op die morgen een introducerende lezing en geven informatie over het komend collegejaar. De colleges beginnen op diezelfde dag (11.00 uur). Zij worden voortaan gegeven in het gebouw van De Vijverberg te Ede. De studenten voor de inhaal-/hertentamendag op 31 augustus worden eveneens in De Vijverberg verwacht.
C. den Boer (studieleider)

CURSUSSEN THEOLOGISCHE VOR­MING VAN GEMEENTELEDEN
Per 7 september a.s. beginnen D.V. de cursussen Theologische Vorming van gemeenteleden weer. Deze cursussen richten zich op de vorming en toerusting van gemeenteleden en staan (zonder enige toelatingseis) open voor iedereen. De cursusduur is driejaar. De lessen worden om de veertien dagen op zaterdagmorgen gegeven. Er wordt les gegeven in de vakken: Oude Testament, Nieuwe Testament, dogmatiek, ethiek, kerkgeschiedenis, oecumenica/stromingen en praktische vakken.
Op 7 september zijn er kennismakings-/informatiemorgens (alle om 9.30 uur). Men behoeft zich niet van tevoren aan te melden. Men is hartelijk welkom te:
Zeist: Gebouw Calvijn, Bergweg 6. Cursusbegeleiding: ds. R.J. v.d. Hoef (Ede)
Harderwijk: Gebouw De Open Hof, J. Catsstraat 3. Cursusleiding: ds. J. Blom (Elburg)
Gouda: De Driestar, Ronsseweg. Cursusleiding: drs. M.A. v.d. Berg (Groot Ammers)
Middelharnis: Gebouw De Hoeksteen (nabij de Grote Kerk). Cursusleiding: ds. G.C. de Jong (Sliedrecht).
Voor algemene informatie: C. den Boer, Merellaan 9, 3722 AK Bilthoven, tel. 030-281418.

PROGRAMMABEURS HGJB UTRECHT/NOORD-HOLLAND
Zaterdag 5 oktober is een datum, die je zeker in je agenda moet noteren en vrijhouden. Er wordt dan weer een programmabeurs georganiseerd bij de start van het nieuwe seizoen. Er wordt aandacht besteed aan nieuwe ideeën op het gebied van handvaardigheid, er worden nieuwe klankbeelden gedraaid, er zijn stands van verschillende organisaties. Er zijn workshops vor de leeftijdscategorieën -12, 12-16 en 16+. Deze workshops gaan over het concreet maken van een thema, het doorvertalen van een bijbelgedeelte naar het leven van onze clubleden.
Halverwege is er een korte bezinning over 'Ik een voorbeeld?'
Het hele gebeuren speelt zich af in Het Visnet te Huizen, De Ruyterstraat 7. Het begint om 13.30 uur en is om 17.30 uur afgelopen.
Voor meer informatie kun je bellen 030-285402 en vragen naar Jan van Maanen.

NIEUWE WINDROOS-WIJZER VERSCHENEN
De Windroos-wijzer 1991-1992, waarin alle activiteiten voor het nieuwe seizoen vanuit het Jeugdevangelisatiecentrum 'De Windroos' aangekondigd staan, is zojuist verschenen. Wie meer wil weten over Windroos-weekends, conferenties, toerusting voor koffiebarwerk en kinderevangelisatie, het DABAR-werk etc. etc. vindt alle informatie daarover in deze folder. De folder kan gratis aangevraagd worden bij De Windroos, Joh. van Oldenbarneveltlaan 14, 3818 HB Amersfoort, tel. 033-622802 (tijdens kantooruren).
Tegelijk met de Windroos-wijzer verscheen ook het septembernummer van het kwartaalblad 'Windstreken'. Dat is voor een belangrijk deel gewijd aan gesprekken over de verhouding gereformeerd-evangelisch. Verder een bijbelstudie over 'Toewijding', een reportage over tienerwerk, een bijdrage vanuit een vluchtelingenkamp in Azië, de nieuwe rubriek 'Groen voorbeeld' en nog veel meer. Wie kennis wil maken met 'Windstreken' kan een proefnummer vragen of verzoeken dit blad voortaan regelmatig toegezonden te krijgen. Er is geen vaste abonnementsprijs; één keer per jaar wordt een gift gevraagd. Het adres van De Windroos is hierboven vermeld.

ZATERDAG 31 AUGUSTUS OPNIEUW LANDELIJK ORGELCONCOURS IN ELBURG
Voor de 19e keer wordt zaterdag 31 augustus aanstaande in de Grote- of St. Nicolaaskerk van Elburg het bekende nationale concours voor amateur-organisten gehouden. Aan dit concours wordt dit jaar deelgenomen door dertien deelnemers/deelneemsters die ten overstaan van de jury, bestaande uit de organist Jacques van den Dool uit 's-Hertogenbosch, Piet Wiersma uit Groningen en Gijsbert Lekkerkerker uit Harmelen, zullen spelen om de wisselbeker van de stad Elburg, die 's avonds om 19.00 uur zal worden uitgereikt door de burgemeester van Elburg, waarna het juryconcert volgt, waaraan medewerking zal worden verleend door het Noord-Veluws Kamerkoor o.l.v. Maarten Seijbel. De kerk is overigens de gehele dag voor het publiek toegankelijk tegen een geringe vergoeding. Ook het Nat. Historisch Orgelmuseum is de gehele dag geopend.

VCW BELEGT STUDIECONFERENTIE OVER CHRISTELIJK-SOCIAAL DENKEN
In het herdenkingsjaar van het Christelijk Sociaal Congres van 1891 organiseert de Vereniging voor Calvinistische Wijsbegeerte een studieconferentie over deze thematiek. De studieconferentie wordt op zaterdag 14 september gehouden in de Scholengemeenschap voor Gereformeerd Beroepsonderwijs te Amersfoort. Sprekers op deze conferentie zijn dr. A. Kouwenhoven en prof. dr. B. Goudzwaard.
Het onderwerp is vandaag actueel door het échec van de centraal geleide economieën in Oost-Europa. De vraag is of het marktdenken een oplossing kan bieden voor de sociale problemen in de voormalig communistische landen. De markt als zodanig is immers niet in staat zijn eigen ethiek te scheppen. In zijn lezing 'Marktideologie, postmodernisme en christelijk-sociaal denken' gaat dr. Kouwenhoven op deze problematiek in.
Prof. Goudzwaard zal ingaan op de samenlevingsvisie die aan het christelijk-sociaal denken ten grondslag behoort te liggen. Het christelijk-sociaal denken mag niet uitgaan van een te sterke eigenstandigheid van de wereld van markt en geld, aldus Goudzwaard in een voorpublicatie.
Samenvattingen van beide referaten zijn te verkrijgen op het Centrum voor Reformatorische Wijsbegeerte te Utrecht. De studieconferentie begint om 10.00 uur en is (gratis) toegankelijk voor alle belangstellenden.

WINDROOS-WEEKEND OVER GETUIGEND LEVEN
De Windroos-weekends voor jongeren vanaf 17 jaar zijn in het seizoen 1991-1992 gegroepeerd rond het thema Leven. Daar zitten heel wat facetten aan, zo zal blijken. Het eerste weekend — op vrijdagavond 20 en zaterdag 21 september a.s. — gaat het over getuigend leven.
Evangelisatie: het Evangelie doorgeven. Gemakkelijk gezegd, maar moeilijk gedaan! Dat geldt zeker als je jongeren wilt bereiken. Zij hebben vaak een totaal ander leef- en denkpatroon. Je kunt proberen hen met het Evangelie in aanraking te brengen via georganiseerd jeugdevangelisatiewerk. Maar misschien herken jij je meer in het gezegde: Evangelisatie is niet zozeer een programma voor een week, maar een levenshouding elke dag.
Zowel in het georganiseerde evangelisatiewerk als in je leven als christen elke dag krijg je te maken met argumenten, die mensen hanteren om Jezus te ontlopen. Je kent ze wel: 'Jezus was gewoon een goed mens' of 'Dood is dood' of 'In deze tijd kun je toch niet meer in God geloven'. Wat kun je zeggen? Hoe ontdek je de mens achter de vragen? Daarover gaat het in dit weekend. Als jij ook zoekt naar manieren om in het leven van elke dag het Evangelie door te geven, dan ben je welkom!
Het weekend wordt gehouden in het Zendingsdiaconessenhuis in Amerongen en kost je ƒ 25,—. Aanmelding zo spoedig mogelijk bij: De Windroos, Joh. van Oldenbarneveltlaan 10, 3818 HB Amersfoort, tel. 033-622802 (tijdens kantooruren) of bij Gert van den Bos (tel. 08380-18926).

IZB-CONFERENTIEDAG VOOR 25-PLUSSERS
'Geloof en karakter' is het thema van de eerste 25+-dag van het seizoen 1991-1992, die wordt gehouden op zaterdag 21 september a.s. in Rehoboth te Barneveld. Twee vragen zullen vooral aan de orde komen: Heeft het geloof invloed op iemands karakter? Heeft iemands karakter invloed op zijn of haar geloof?
Er zijn twee inleiders deze dag. Ds. H. Markus verzorgt een bijbelstudie, waarin hij ook zal verwerken wat iemand als Martin Lloyd-Jones over deze aspecten heeft geschreven. Dr. R. Schoonhoven gaat vanuit zijn deskundigheid als psychiater op het onderwerp in. Er is volop gelegenheid om met de sprekers en met elkaar van gedachten te wisselen.
Zoals altijd wordt er ook tijd uitgetrokken voor samenzang en onderlinge ontmoeting. Voor kinderen tot 12 jaar zijn er programma's in verschillende leeftijdsgroepen.
De kosten zijn ƒ 7,50 per persoon; voor de kinderen wordt een vrijwillige bijdrage gevraagd.
Na aanmelding wordt enkele dagen vóór de conferentie het programma met deelnemerslijst en routebeschrijving toegezonden.
Aanmelding bij: Bureau IZB, Joh. van Olden­barneveltlaan 10, 3818 HB Amersfoort, tel. 033-611949. Hier kan ook een folder met het volledige conferentie-aanbod van het 25+-werk aangevraagd worden.

OPENING 20E CURSUSJAAR REFORMA­TORISCHE BIJBELSCHOOL
Op vrijdag 30 augustus om 19.30 uur vindt op de Reformatorische Bijbelschool de officiële opening van het nieuwe cursusjaar plaats.
Tijdens deze avond zal drs. W. Dekker uit Wezep een lezing houden over het thema 'Als Eén die dient — over de dienst aan elkaar en aan de wereld'.
Tot de diverse opleidingen van de RBS zijn 36 nieuwe studenten toegelaten. Verschillenden van hen zullen dit jaar beginnen aan de nieuwe Hogere Beroepsopleiding, waarmee de RBS dit cursusjaar start. Deze nieuwe studenten, docenten en andere medewerkers aan de RBS zullen op deze avond worden voorgesteld.
U bent van harte uitgenodigd voor deze openingsbijeenkomst in het gebouw van de RBS aan Krakelingweg 10 te Zeist. Voor meer informatie kunt u bellen: 03404-24166.

AMBTSDRAGERSVERGADERING OVER HET VIJFDE GEBOD
De werkgroep 'Herv.-Geref. ambtsdragersvergaderingen, regio Amersfoort en wijde omgeving' houdt haar eerstvolgende ontmoetingsavond op D.V. donderdag 26 september a.s. om 19.30 uur. Plaats van samenkomst: De Hoeksteen, Grote Pekker 3 te Veenendaal. Spreker is drs. R. van Kooten uit Soest. Gastheer is dr. J. Hoek uit Veenendaal.
Ds. Van Kooten hoopt een lezing te houden over 'Doel, problemen en grenzen van het vijfde gebod'. Een belangwekkend onderwerp, zowel voor ambtsdragers als gemeenteleden. Het is een verheugende ontwikkeling dat wij op deze avonden ook steeds meer aanwezigen uit andere reformatorische kerken mogen begroeten. Ook voor de 26e september geldt weer: iedereen is hartelijk welkom.

DR. W. BALKE HOOGLERAAR IN PRAAG
De kerkhistoricus dr. W. Balke (58) is benoemd tot gasthoogleraar aan de Karelsuniversiteit in Praag, de oudste universiteit van Midden-Europa. Aan de theologische faculteit zal hij een instituut voor de geschiedenis der Hussieten opzetten. Het betreft een halftime-baan voor de periode van vier jaar.
De benoeming is tot stand gekomen via het samenwerkingsverband tussen de Universiteit van Amsterdam en die van Praag, aldus prof. dr. K.A. Deurloo, dekaan van de Amsterdamse theologische faculteit. In oktober zal dr. Balke, hervormd predikant te 's-Graveland, in Praag zijn ambt aanvaarden met het uitspreken van een rede. Later in het jaar zal hij dezelfde rede in Amsterdam houden om het gezamenlijke karakter van de benoeming te onderstrepen.

Kairos
Dr. Balke, gepromoveerd op een proefschrift over Calvijn en de radicale dopers, staat bekend als 'een uitstekend kerkhistoricus. Politiek gezien vind ik hem naïef,' zo zegt prof. Deurloo, daarbij doelend op Balkes houding ten aanzien van Zuid-Afrika.
Twee jaar geleden weigerde de theologische faculteit van de Rijksuniversiteit Groningen dr. Balke 'wegens zijn herhaalde contacten met Zuid-Afrika' te benoemen tot bijzonder kerkelijk hoogleraar namens de Nederlandse Hervormde Kerk.
De faculteit was via de werkgroep Kairos onder druk gezet door een anoniem gemeentelid uit de gemeente van ds. Balke. Haar naam was, op het moment dat Balke werd afgewezen, niet bij de faculteit bekend. De hervormde synode had hem unaniem voorgedragen als bijzonder hoogleraar in de geschiedenis van de Reformatie en de Contra-Reformatie.

BIJBELWERK OOST-EUROPA IN OPBOUW
De belangstelling voor de bijbel neemt hand over hand toe in de Oosteuropese landen. Dit blijkt uit het zojuist verschenen jaarverslag 1990 van het Nederlands Bijbelgenootschap. Als gevolg van de politieke veranderingen werden de invoer en de produktie van bijbels na jaren weer onbeperkt mogelijk. Daar werd door veel bijbelorganisaties dankbaar gebruik van gemaakt. In totaal werden in 1990 door de bijbelgenootschappen 1,6 miljoen bijbels aan Oost-Europa geleverd.
Deze ontwikkelingen bepaalden ook in belangrijke mate de activiteiten van het Nederlands Bijbelgenootschap. Gezien de grote vraag naar bijbelhulp werd het Fonds Bijbelhulp Oost-Europa opgericht. Uit dit fonds kon in het verslagjaar papier voor 200.000 Russische, 50.000 Poolse en 30.000 Roemeense bijbels bekostigd worden en konden 10.000 Albanese bijbels ter beschikking worden gesteld. Daarnaast kon het bijbelgenootschap voor ƒ 340.000,— bijdragen aan de vernieuwing van drukpersen in Boekarest (Roemenië) en voor ƒ 34.000,— aan de inrichting van de eerste bijbelwinkel in Leningrad (Sovjetunie).
Tevens werd het bijbelgenootschap gevraagd in de komende jaren nauw samen te werken met de Hongaarse Bijbelraad. Ook in andere Oosteuropese landen zal de ervaring van gerenommeerde bijbelgenootschappen gebruikt worden bij de opbouw van het bijbelwerk.

VOOR DE 25E MAAL BOELDAG IN ERMELO
Op vrijdag 6 september (gedeeltelijk) en zaterdag 7 september (volledig) wordt in Ermelo voor de 25e maal in successie de jaarlijkse Boeldag gehouden.
Vrijdags begint de verkoop van meubilair e.d. om 9.00 uur; de verkoop vanuit 40 kramen vanaf 14.00 uur. Er zijn enorme hoeveelheden meubilair, boeken, huishoudelijke artikelen en zgn. 'Waterloopleinartikelen'. Vanuit De Hoeve (naast de oude hervormde kerk) begint om 14.00 uur de verkoop van bijzondere boeken.
's Zaterdags is de Boeldag volledig in bedrijf en zijn alle kramen opnieuw bevoorraad. Hoogtepunt is de verkoop bij opbod op zaterdagmiddag vanaf 13.00 uur van enig antiek, munten, curiosa en spullen uit grootmoeders tijd. Deze artikelen kunnen zaterdagmorgen bezichtigd worden.
Uniek is ook de verkoop van kruudmoes, een typisch Veluws gerecht, vervaardigd naar een eeuwenoud recept.
De Ermelose Boeldagen trekken bezoekers uit alle delen van het land. Alle informatie via telefoon 03417-52560.
De opbrengst komt o.a. ten goede aan de plaatselijke Hervormde gemeente.

STATENBIJBEL IN BRAILLE
Editie 1977 van de Bijbel in Statenvertaling is weer in brailleschrift verkrijgbaar bij de CBB, Christelijke Bibliotheek voor Aangepaste Lectuur en Informatie te Ermelo.
De complete tekst is opgenomen in 29 banden. Elke band heeft een grijze balacron omslag, die op de rugzijde is voorzien van titelopdruk in zwartschrift en braille. De verkoopprijs bedraagt ƒ 90,— per complete Bijbel.
Alle Bijbelboeken kunnen ook afzonderlijk worden gekocht voor ƒ 5,— per stuk; de uitvoering is dan wat eenvoudiger. Bestellingen kunnen worden doorgegeven aan de CBB, Postbus 131, 3850 AC Ermelo, telefoon 03417-51014, toestel 533.

KERKBALANS 1991: AFVLAKKING GROEI
Kerkbalans 1991 met als thema 'Teken van geven' vertoont een lichte stijging (0,8%) van het door de gemeenteleden toegezegde bedrag, zo blijkt uit het dezer dagen verschenen verslag van de hervormde commissie Geldwerving.
Het was dit jaar de twintigste actie Kerkbalans, de jaarlijkse inspanning van zeven Nederlandse kerken om in januari hun leden een toezegging te vragen voor de instandhouding van het werk van de plaatselijke gemeente of parochie. Het begon in 1972 onder het motto 'Trouw moet blijken'. Er deden toen 250 hervormde gemeenten mee.
Via de computer is zoveel mogelijk gedetailleerde informatie verzameld, maar voor een deel blijft het gissen: niet alle deelnemende gemeenten rapporteerden. Dit jaar deden 985 gemeenten mee, waarvan 17 voor de eerste keer; in deze bijna 70% van het aantal gemeenten woont evenwel 83% van alle hervormden.
Van die 985 gemeenten brachten er 830 verslag uit, ruim voldoende voor een redelijk betrouwbare rapportage: 65% berichtte over een stijging van gemiddeld 3,53%, 33% van de 830 gemeenten meldde evenwel een daling van gemiddeld 4,23%, en 19 gemeenten bleven gelijk. Resultaat op basis van een gewogen gemiddelde: en stijging van 0,8%.

Aantal leden
De daling van het aantal geregistreerde hervormden met 3,4% (per 1.1.1990 waren er 2.623.414, per 1.1.1991 2.534.353, een verschil van 89.061) blijkt dus geen duidelijk effect te hebben op de toezeggingen. Bij nadere analyse van het ledenverloop is dit ook begrijpelijk. Ieder jaar worden alle leden in beginsel eenmaal benaderd in het kader van Kerkbalans, waarbij ook steeds het bestand 'geschoond' wordt, maar in 1991 waren er twee van deze 'enquêtes': de tweede rondgang vond plaats rond de SILA-operatie, waarbij circa 50.000 leden voor de kerk bedankten. Maar deze 'bedankers' behoorden wel tot de 'randleden', die toch al geen financiële bijdrage leverden.
Van de thans 2.534.353 geregistreerden behoort 31% (789.045) tot de belijdende leden, bijna 42% (1.053.734) tot de doopleden, en 27% (691.574) tot de overige leden. Vorig jaar waren dat er nog 751.487: de daling van 60.000 leden in deze categorie dient vooral aan het 'SILA-effect' te worden toegeschreven.

De kerk vergrijst, zo wordt vaak gezegd. Een zorgelijke ontwikkeling. Dat blijkt ook door de toename van de daling van het ledental door overlijden: bedroeg de daling hierdoor in 1989 34.838, in 1990 was dit aantal gestegen tot 39.120. Te meer verontrustend, omdat in deze categorie veel trouwe bijdragers worden gevonden, en hun plaatsen worden bepaald niet zonder meer ingenomen door jongeren.
Overigens, ook de daling van het ledental, nader bekeken per provincie, vertoont een grillig beeld. Tegenover een landelijke daling van 3,4% kent Overijssel 'slechts' 1,8% afhakers, terwijl Noord-Holland met 114.919 afhakers 6,5% van zijn leden verloor.

Periode van vijf jaar: interessant vergelijkingsmateriaal
Dat de daling van het aantal geregistreerden met ruim 250.000 over de periode van 1 januari 1986 tot 1 januari 1991 nauwelijks invloed heeft op de resultaten van Kerkbalans, blijkt nog eens duidelijk uit een vergelijking van de cijfers van 1987 met die van 1991, die uitvoerig in het verslag aan de orde komt. Het aantal toezeggers groeide in die jaren licht (0,3%), het toegezegde bedrag steeg met 4,8%. Per provincie weer sterk verschillend: Friesland steeg 0,6%, Noord-Brabant/Limburg 12,6%.
Het aantal feitelijk bijdragers blijkt altijd hoger dan het aantal toezeggers: veel middenstanders en andere beoefenaars van vrije beroepen met wisselende inkomsten willen zich in het begin van het jaar nog niet binden aan een toezegging. In 1990 waren er 0,4% meer werkelijke bijdragers en de werkelijke bijdragen uit de rapporterende gemeenten stegen in die periode met 2,7%.
Het aantal bijdragers, uitgedrukt als percentage van het aantal zielen, steeg van 1987 tot 1991 van 27,8% tot 29,7%, een bevestiging van het feit dat zij die in die jaren als lid van de kerk bedankten, toch al nauwelijks of geen financiële bijdrage leverden.

Kerk en automatisering
Eind 1990 hadden 227 hervormde gemeenten de inning van de kerkelijke bijdrage toevertrouwd aan het computercentrum van de hervormde kerk, de SMRA. Uit de gegevens van deze 227 gemeenten, waar overigens wel 46% van het totaal aan bijdragers woont, blijkt dat deze methode van inning heel positief werkt. Men ontvangt steeds een acceptgiro, men betaalt een bepaald bedrag, en bij de volgende acceptgiro wordt zowel vermeld het oorspronkelijk toegezegde bedrag als het reeds betaalde bedrag. Gemeenteleden weten dus waar zij aan toe zijn en dit leidt tot een aanmerkelijk hogere bijdrage per bijdrager (gemiddeld ƒ246,80) dan het landelijk gemiddelde (ƒ 228,13).

Uit een nader onderzoek van de grootte van de bijdrage in deze 227 gemeenten blijkt wel dat velen met een klein bedrag menen te kunnen volstaan. 16,2 procent van de bijdragers geeft hooguit ƒ 25,–, 13,6% tekent voor een bedrag tussen de ƒ 25,– en ƒ 50,–, 5,8% voor tussen de ƒ 50,– en ƒ 75,– en 13,0% voor tussen de ƒ 75,– en de ƒ 100,–. Anders gezegd, bijna de helft van de bijdragers (48,6%) betaalt hoogstens ƒ 100,–.
Bedragen tussen de ƒ 500,– en ƒ 2.000,– worden geschonken door 10,8% van de leden. Het merendeel van deze hogere bijdragen komt — en dat is niet verwonderlijk — van de belijdende leden. Toch mag niet worden vergeten dat ongeveer 10% van het levend geld in hervormde gemeenten wordt bijeengebracht door de geboorteleden: het niet formeel door belijdenis toetreden tot de kerk blijkt dus bepaald niet in alle gevallen te betekenen dat men geen financiële verantwoordelijkheid wil dragen. Ter illustratie nog een voorbeeld: van de 302.674 bijdragers uit de 227 geautomatiseerde gemeenten betaalden er 407 een bedrag van ƒ 3.501,– of meer. Van hen waren er 383 belijdend lid, 9 dooplid en 15 geboortelid.

Totaal levend geld
Een volgende vraag is: over hoeveel levend geld kunnen de kerkvoogdijen van alle hervormde gemeenten te zamen beschikken? Onder levend geld verstaan wij de vrijwillige bijdrage, collecten, giften e.d. Eventuele opbrengsten uit goederen en kapitalen zijn hieronder niet begrepen. En ook niet de niet onbelangrijke geldstroom voor andere kerkelijke doeleinden, zoals de diakonie met het werelddiakonaat en de zending.
Omdat, zoals gezegd, niet alle gemeenten meedoen met Kerkbalans, kan het totaal bedrag aan levend geld alleen worden berekend op basis van de bij de provinciale bureaus gedeponeerde jaarrekeningen. Het laatste jaar, waarover deze gegevens beschikbaar zijn, is 1989. Toen kwam aan levend geld binnen ƒ 237.569.738,–, een stijging van 0,89% ten opzichte van 1988, toen er totaal ƒ 235.460.175,– beschikbaar was.
Via de quotumheffing wordt minder dan vijf procent (4,87%) van dit bedrag van de gemeenten gevraagd voor de instandhouding van het bovenplaatselijk werk. Rond de helft van dit bedrag wordt gebruikt voor activiteiten die heel dicht bij de gemeentelijke activiteiten liggen: de centrale ledenadministratie en de ondersteuning door de provinciale bureaus.

Commissie Geldwerving
Begin 1991 nam drs. W.H. den Ouden afscheid als secretaris van de hervormde commissie Geldwerving. Hij had die functie twintig jaar lang, vanaf het begin, bekleed. Ook was hij — en blijft dat nog tot januari 1992 — voorzitter van de interkerkelijke commissie Kerkbalans.
Drs. Den Ouden is als secretaris van de commissie Geldwerving opgevolgd door ds. H.A. van Til, predikant te Rotterdam-Kralingen. Voorzitter is ds. H.J.J. Radstake te Soest.
De actie Kerkbalans 1992 wordt gehouden van 12 tot en met 26 januari volgend jaar. Het thema zal zijn 'Voor het nodige evenwicht'. Een voorbeeld voor de begeleidende folder, waarin iedere gemeente desgewenst een eigen tekst kan laten drukken, en bestelformulieren voor het overige ondersteunende materiaal, zoals posters, kleurplaten voor de kinderen, stickers, sluitzegels en spandoeken, worden dezer dagen aan de gemeenten verzonden.
(Hervormd Persbureau)

MUZIEK
Het is bekend dat onze Nederlandse orgelmakers ook in het buitenland knappe staaltjes van hun vakmanschap hebben geleverd, met name in Amerika. Dat ook Schotland vrij recent een fraai en groot orgel kreeg dat werd gebouwd door de bekende Zaandamse orgelbouwersfirma Flentrop is een aparte vermelding zeker waard. In de Dunblane Kathedraal van Schotland werd een orgel gebouw dat verdeeld over drie klavieren en pedaal over 41 stemmen beschikt. Dit imposante orgel kunt u thans thuis in al haar klankschakeringen rustig beluisteren want de vaste organist van dit orgel George Wilson heeft zojuist een CD volgespeeld met een scala van interessante orgelwerken. Ik noem u hiervan: Jan Pieterszoon Sweelinck (variaties over 'Allein Gott in der Hohk Ehr sei.'), Orlando Gibbons (Prelude en Fantasia). Tarquizio Meruia (Intonazione cromatica del quarto tono' en 'Capriccio cromatico'), Dietrich Buxtehude (Ciacona in c en het koraalvoorspel 'Mensch, willst du leben seligliech'). Pierre Du Hage (Premier Luize d'Orgue: Plein jeu, Tierce en taille, Basse de Trompette, Grand jeu), Joh. Seb. Bach (Sonata nr. 5), alsmede van Olivier Messiaen (La Nativité du Seigneur: Dieu parmi Nous). Organist George Wilson kan grote virtuositeit niet ontzegd worden, maar of het altijd even muzikaal is waag ik te betwijfelen. Het tempo is soms mijns inziens aan de hoge kant, anderzijds heeft hij middels zijn gekozen, veelzijdig programma 'zijn' orgel uitvoerig op deze CD gedemonstreerd. Het bijgesloten booklet verschaft u een schat aan gegevens. Bestelnummer: LBCD 22 en bestelwijze: Lindenberg, Boeken en Muziek, Postbus 4209, 3006 AE Rotterdam. Hier kunt u overigens ook de volgende CD's bestellen: LBCD 21 'Faith, Hope and Love' – Hymns from Dunblane Cathedral Scotland'. U weet ongetwijfeld dat de Engelsen en Schotten graag en goed zingen, nu op deze CD kunt u horen hoe enthousiast er in deze kathedrale kerk gezongen wordt. Deze samenzang wordt begeleid door de organist George Wilson op het hierboven besproken Flentrop orgel. Liefhebbers van massale samenzang in een goed klinkende kerk wordt deze CD van harte aanbevolen.
Terugkerend naar ons eigen rijke orgelland is het verheugend u deze week ook een nieuwe CD te kunnen aankondigingen van het beroemde Moreau-orgel van de Grote of St. Janskerk te Gouda. De vaste organist van deze kerk Christiaan Ingelse maakte van dit orgel een CD met composities van Wolfgang Amadeus Mozart en tijdgenoten als: Joseph Haydn en Ludwig van Beethoven. Christiaan Ingelse ontpopt zich hier opnieuw als een voortreffelijk organist die dit orgel in deze 'kathedraal' in alle luister laat horen. Een CD die van harte wordt aanbevolen en eveneens besteld kan worden bij Lindenberg's Boek- en Muziekhandel, Slaak 4-14, 3061 CS Rotterdam. Bestelnummer LBCD 23.
Tenslotte wijs ik geïnteresseerden met plezier nog even op de keurige en kleurige NCRV-kerkepadgids 1991. Het is al jaren de gewoonte u op deze uitgave te attenderen. Ook nu weer is het een prachtige en lezenswaardige gids geworden, waarin veel interessante dingen staan over diverse kerken die dit jaar in de kerkepadroute zijn opgenomen. Ook wanneer u niet aan een van deze tochten hebt deelgenomen of gaat deelnemen is het toch een uitgave waarvan ik graag zou willen dat elke geïnteresseerde in de geschiedenis van historische kerken en orgels deze zou aanschaffen. Besteladres: NCRV, Postbus 121, 1200 JE Hilversum.
Maarten Seijbel, Elburg

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen