Torenspitsen-Gemeenteflitsen

BERGAMBACHT
Bergambacht ligt in de Krimpenerwaard. In de zachte lage Leklanden treft men hier en daar harde zandruggen of toppen aan.
Ons dorp werd gebouwd op twee van deze hoogten, vroeger bergen genoemd. Op de ene berg stond de oude heerlijkheid 's Heeraartsberg en op de andere, de zgn. dorpsberg, de boerderijen en de woningen van de onderzaten. In het jaar 1280 werd daarop ook een kapel van 't Heilige Kruis gesticht. Omstreeks het jaar 1450 werd in plaats daarvan een eenvoudige romaanse kerk gebouwd van ongeveer 12 meter breed en 20 meter lang. Deze kerk werd gewijd aan St. Laurentius. De brede en massieve toren met zandstenen banden werd waarschijnlijk eerder gebouwd met geldelijke steun van de Ambachtsheer, die hem wilde gebruiken als hulpvesting. In de toren bevinden zich op de eerste verdieping nog enkele gevangeniscellen.
In het jaar 1512 wordt het dorp door de Geldersen in brand gestoken. Daarbij wordt ook de kerk zwaar beschadigd. Deze wordt weer hersteld, maar in plaats van de romaanse absis wordt nu een gothisch koor gebouwd met een zeshoekige afsluiting en voorzien van steunberen. In het jaar 1616 wordt aan de kerk de noorderkapel gebouwd, waarin 1625 de heer Jacob Magnus, 'Ridder Heere van Ammers en 's Heeren Arents Bergambacht ende Melissant' werd begraven. Kort daarna is ook de zuiderkapel gebouwd.
Op 1 augustus 1674 trekt een zware orkaan over ons land, die vele gebouwen verwoestte of zwaar beschadigde, o.a. de Domkerk in Utrecht. Ook de kerk van Bergambacht werd hierdoor zwaar getroffen. Het hoge gothische koor is zo zwaar beschadigd, dat men de restanten sloopt en het helaas niet meer opbouwt. Het schip van de kerk wordt wel herbouwd en krijgt de hoogte van thans. Ook de noorder- en zuiderkapel worden hersteld. De sacristie wordt grafkapel en krijgt een doorgang naar de zuiderkapel, afgesloten met een ijzeren hek.
In de tijd van de Hervorming speelden de Heren van 't Slot, Van Zuijlen van Nijeveld, een belangrijke rol. Zij leidden de reformatie in de waard en Bergambacht was een brandpunt van ketterijen. Willem van Nijeveld gaf in 1540 een bundel Souterliedekens uit, psalmen gezet op melodieën van straatliedjes. In het begin van de 80-jarige oorlog werd het slot 's Heeraartsberg door Spaanse troepen verwoest. Van Zuijlen week met de Prins van Oranje uit naar het buitenland. In 1578 wordt ds. C. Roseus als eerste hervormde predikant in Bergambacht bevestigd.
Waarschijnlijk zijn de gemetselde glas-inlood ramen in de eerste helft van de 19e eeuw vervangen door gietijzeren ramen. Het jaar 1891 was weer een rampjaar voor kerk en gemeente. Met verschillende huizen brandde ook de kerk geheel af.
Fraai uitgesneden kerkbanken en rouwborden gingen verloren. Ook een deel van het archief ging in vlammen op. De kerk werd voor de som van ƒ 9.200,– weer hersteld. De oude sacristie werd echter afgebroken. In de kerk worden nu houten ramen aangebracht en onder de goot een zware kroonlijst.
In de jaren 1972-1974 onderging de kerk een grote restauratie. Het werd een totale vernieuwing en vergroting. Er werden weer gemetselde raamtraceringen aangebracht met glas-in-loodramen. De zuidgevel werd volledig in oude steen hersteld en een deel van de muren werd ontdaan van de pleisterlaag. De monumentale grafzerk van Jacob Magnus werd hersteld. Een historische kansel (uit Middele) werd aangekocht, alsook koperen kronen. Vloerverwarming met raamradiatoren werd aangebracht en verder kwam er voor de kansel een hardstenen doopvont.
Het orgel van T. Gabrij en Zn. werd, uitgezonderd de kas, front en enkele stemmen, vernieuwd en uitgebreid. Het hoofdwerk heeft thans 8 stemmen, het zwelwerk 10 stemmen en het vrije pedaal 5 stemmen. De kosten van de restauratie van kerk, orgel en inventaris bedroegen totaal ƒ 1.897.550,–.
De gemeente Bergambacht besloot ook het torenportaal, dat tot nu toe gesloten was, als hoofdingang te laten herstellen en werkte mee aan de reconstructie van het terrein rondom de kerk. De noordzijde naar de toreningang werd een bestraat plein als 'voorhof'. Zo staat midden in ons dorp een prachtig, monumentaal bedehuis, waar elke zondag twee keer de gemeente samenkomt onder de verkondiging van Gods Woord; waar de openbare eredienst mag plaatsvinden. Verder worden door de week hier zangavonden georganiseerd en orgelbespelingen gegeven.
In de zuidzijde is in de muur van de kerk een steen aangebracht met de woorden uit 2 Kronieken 6 : 20: 'Dat Uw ogen open zijn, dag en nacht, over dit huis'. We vinden dezelfde woorden terug op het kerkzegel van Bergambacht. Hierin komt uit de afhankelijkheid van de Heere, Die Zijn gemeente bouwt door Zijn Woord en Geest.
Onze kerkelijke gemeente heeft veel om dankbaar voor te zijn. Vele jongeren en ouderen mogen door de week en 's zondags met Gods Woord in aanraking komen. Vele jongeren en ouderen zijn met de broeders van de kerkeraad betrokken bij het kerkewerk en gebruiken hun talenten in de zondagsschool, op een jeugdclub of een andere vereniging.
Maar ook voor Bergambacht geldt: Zo de HEERE het huis niet bouwt tevergeefs arbeiden deszelfs bouwlieden daaraan; Zo de HEERE de stad niet bewaart, tevergeefs waakt de wachter (Ps. 127 : 1).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen